A praga escarlata

por
Jack London

Urco Editora
Galiza, 2021

Para ver este eBook coa calidade tipográfica que merece, recomendamos o Pocketbook reader.

Unhas palabras da editorial

Un dos principios fundacionais de Urco editora foi o de traer ao galego os clásicos do xénero fantástico e, desde 2007, ano en que o proxecto saíu ao mundo, esa foi unha teima que nunca abandonamos.

Entre os moitos autores e autoras que traducimos ao longo desta década e media de andadura, destacan tres nomes, que brillan no noso catálogo con luz propia.

O primeiro de todos é H.P. Lovecraft, de quen publicamos a narrativa completa en 14 volumes e ao que reeditamos en versión dixital durante 2020 para poñelo á libre disposición do noso público.

Os outros dous son Robert E. Howard, discípulo do primeiro e creador de Conan o Bárbaro, e mais Jack London, coñecido polas súas novelas de aventuras, pero que conta cunha extensa obra de ficción científica cun potente fondo social e político.

Neste 2021, o segundo ano da pandemia, decidimos continuar coa nosa angueira de dixitalización e reeditar todo o fondo de ambos os dous, o que supón o inicio da nosa Biblioteca Fantástica Dixital.

Igual que na Biblioteca Lovecraft Dixital, consideramos que as edicións en papel xa están amortizadas e que xa é hora de «liberar» estes textos para o seu uso libre e gratuíto por parte de todo o mundo. A fin de contas, nas raíces da nosa filosofía sempre estiveron o Creative Commons e o Software Libre.

Os textos orixinais foron traducidos por distintas mans ao longo de varios anos. Da mesma forma, a revisión correu ao cargo de varias persoas. Hoxe, coa experiencia gañada, podemos retornar a eles para cohesionar criterios e producir unha edición definitiva.

O contido íntegro deste proxecto en ePUB está dispoñíbel para a súa descarga gratuíta no noso sitio web, e nas mesmas ligazóns podes achar a maneira de mercar o libro en papel, se prefires o formato clásico.

Sen máis, dámosche a benvida á Biblioteca Fantástica Dixital.

Galiza, inverno de 2021

I

A senda levaba a través do que noutro tempo fora o terraplén do camiño de ferro. Mais ningún tren pasara por el en moitos anos. O bosque, a ambos os dous lados, engordaba polas abas e cubríao formando unha onda verde de árbores e arbustos. O carreiro era estreito como o corpo dunha persoa, pouco máis que unha corredoira de animais salvaxes.

De cando en vez, unha peza de metal chea de ferruxe que asomaba pola maleza aínda lembraba que o camiño de ferro seguía aí. Nun lugar, unha pequena árbore que medraba nun empalme levantara o cabo dun dos raís e deixárao á vista. A travesa seguira o raíl, como é lóxico, xa que estaba suxeita a este cun gonzo. Debaixo, o chan estaba cuberto de grixo e follas podres, polo que agora aquel anaco de madeira, desfeito e podrecido, erguíase de cara ao ceo cunha estraña postura. O camiño era vello e podíase ver claramente que noutro tempo fora dun monorraíl.

Un vello e un rapaz ían pola verea. Avanzaban amodo, xa que o vello era moi maior, cun aquel de parálise que o facía tremer ao moverse, e ía apoiado pesadamente no seu caxato. Un basto sombreiro de pel de cabra protexíalle a cabeza do sol. Debaixo do gorro caía un escaso guecho de cabelo branco e sucio. Unha viseira, enxeñosamente feita cunha folla grande, protexía os seus ollos e, por baixo dela, ía mirando por onde pisaban os seus pés no carreiro. A barba, que debera ser branca como a neve mais que amosaba o mesmo desgaste do tempo e a sucidade da miseria do seu cabelo, caíalle case até o peito nunha gran masa enguedellada. Do torso e dos ombros penduraba un sinxelo e luído vestido de pel de cabra. Os brazos e pernas, atrofiados e osudos, facían ver que tiña unha idade moi avanzada. Igual que as queimaduras do sol, as cicatrices e as rabuñaduras falaban de longos anos á vontade dos elementos.

O rapaz que ía diante del, axustando o vigor dos seus músculos ao lento camiñar do vello, tamén levaba un vestido sinxelo, un anaco de pel de oso de bordos desiguais cun furado no centro polo que pasaba a cabeza. Non debía de ter máis de doce anos.

Colocado a modo de galano sobre unha orella, levaba un rabo de porco recentemente cortado. Nunha man portaba un arco de tamaño mediano e mais unha frecha. Nas costas tiña unha alxaba chea cun feixe de setas máis. Dunha funda que colgaba dunha correa no seu van saía o mango nodoso dun coitelo de caza. Era de pel escura como unha baga e camiñaba con suavidade, case como un gato. Os seus ollos contrastaban amplamente coa súa pel queimada polo sol, xa que eran azuis, dun azul profundo, mais vivos e agudos como un par de trades. Semellaba que esculcaban todo o que o rodeaba dun xeito natural. A medida que camiñaba ía ventando as cousas, coas ventas do nariz dilatadas, que levaban unha cantidade sen fin de mensaxes do mundo exterior ao seu cerebro. Tamén tiña un ouvido ben fino, tan adestrado que actuaba de xeito automático. Sen ningún esforzo consciente, podía percibir todos os leves sons da aparente tranquilidade. Ouvíaos, distinguíaos e clasificábaos, fose o vento que facía murmurar as follas, o zoar das abellas e os mosquitos, o rumor distante do mar calmo ou o pequeno roedor baixo os seus pés, que escarvaba un pouco na terra xusto na entrada do seu tobo.

De súpeto, púxose en tensión, alerta. O ouvido, a vista e o olfacto déranlle unha advertencia simultánea. Estricou a man cara ao vello, tocouno e os dous permaneceron quedos. Máis adiante, a un lado do cumio do terraplén, erguíase un renxer e a vista do rapaz estaba fixa nas copas das matogueiras que se axitaban. Logo, un enorme oso pardo fixo a súa aparición e parou, de súpeto ante a mirada dos humanos. Non lle gustaban, así que bruou queixoso. Aos poucos, o rapaz colocou a frecha no arco e, moi amodo, tensou a corda, mais en ningún momento deixou de ollar para o oso.

O vello esculcaba o perigo baixo a súa viseira verde e ficou tan quedo como o rapaz. Esta mutua inspección durou uns poucos segundos e logo, ante a irritabilidade crecente que amosaba o animal, o mozo indicoulle ao vello, cun aceno da cabeza, que se fixese a un lado do camiño e baixase polo terraplén. O rapaz seguiuno andando para atrás, co arco tensado e disposto aínda na man. Agardaron até que uns estalos entre os arbustos do outro lado do terraplén lles indicaron que o oso xa marchara. Ao volveren ao carreiro, o rapaz dixo rindo polo baixo:

―Ese era ben grande, Granser!

O vello sacudiu a cabeza.

―Cada día hai máis ―laiouse nunha voz aguda e insegura de falsete―. Quen había pensar que viviría para ver un tempo en que o ser humano ten que temer pola súa vida cando se dirixe a Cliff House? Cando eu era rapaz, Edwin, os homes, as mulleres e mais as crianzas adoitaban vir aquí desde San Francisco, decenas de miles deles cando estaba bo o día. E non había osos daquela. Non señor. A xente adoitaba dar cartos por velos en gaiolas, eran ben escasos.

―Que son cartos, Granser?

Antes de que o vello puidese responder, o rapaz lembrouno e, con xesto triunfal, deslizou a man nun peto interior da súa pel de oso e sacou un dólar de prata maltratado e luxado. Os ollos do vello brillaron cando aproximou a moeda a eles.

―Non vexo ben ―murmurou―. Mira a ver se lle podes ler a data, Edwin.

O rapaz riu.

―Es do que non hai, Granser ―berrou encantado―, sempre facéndome crer que esas pequenas marcas significan algo.

O vello rosmou desgustado e volveu aproximar a moeda aos ollos.

―2012 ―exclamou e, despois, comezou a parolar de xeito grotesco―. Ese foi o ano en que Morgan V foi elixido presidente dos Estados Unidos polo Comité de Magnates. Debe de ser unha das últimas moedas que se cuñaron, xa que a Morte Escarlata chegou en 2013. Ai, señor, señor!, só de pensalo... Hai sesenta anos e agora eu son a única persoa viva que pasou por aquilo. Onde a atopaches, Edwin?

O rapaz, que estivera a escoitalo cunha benévola condescendencia, como a que se adopta ante os desvaríos dos febles mentais, respondeu decontado.

―Deuma Hu-Hu. Atopouna cando estaba a pastorear as cabras preto de San José a pasada primavera. Hu-Hu dixo que era diñeiro. Non tes fame, avó?

O ancián agarrou a caxata con máis forza e apurou o paso polo carreiro, cos seus ollos vellos brillando de larica.

―Agardo que Beizodelebre pescase un caranguexo... Ou dous ―dixo polo baixo―. Son bos de comer os caranguexos, moi bos de comer cando non tes dentes e tes netos que te queren e fan o que poden por che conseguir caranguexos. Cando eu era rapaz...

Mais Edwin parou de súpeto por algo que vira. Tiña o arco tensado sobre unha frecha. Avanzou ao longo dunha fenda no terraplén, onde unha tubaxe rebentara e desprazara o camiño de ferro. Ao outro lado, o final do raíl sobresaía e colgaba, deixándose ver entre as viñas silvestres que gabeaban por el.

Alén, oculto xunto a unha matogueira, un coello mirábao dubidando e tremendo. A distancia era aínda duns quince metros, mais a frecha voou certeira até o albo, veloz como un lóstrego, e o coello, alcanzado, chiou de dor. Despois, arrastrouse berrando cara á matogueira, intentando ocultarse. O propio rapaz era como un raio, un raio de pel tostada e pelello de animal. Ao correr cara ao coello, a súa musculatura tensábase e afrouxábase como un conxunto de resortes de aceiro que operaban, poderosos e flexíbeis, no interior dos seus membros magros. Agarrou o animal ferido, rematouno golpeándolle a cabeza contra o toro dunha árbore que tiña á man e, logo, volveu xunto o vello e entregoulle a presa para que a levase.

―É bo o coello, moi bo ―rosmou o ancián―. Mais como goce para o meu padal prefiro o caranguexo. Cando eu era cativo...

―A que vén tanta palabra sen sentido ningún? ―interrompeuno Edwin con impaciencia. En realidade, o rapaz non usou estas mesmas palabras, senón que se expresou con menos cortesía, pero ese foi máis ou menos o sentido do que dixo. Tiña un xeito de falar gutural e imperativo, e a lingua que falaba estaba claramente emparentada coa do vello, que era, á súa vez, unha derivación bastante corrompida do inglés.

―O que quero saber ―continuou Edwin― é por que lle chamas a un caranguexo «goce para o padal». Un caranguexo é un caranguexo, non é? Non ouvín que ninguén lle chamase nunca esa clase de cousas.

O vello suspirou, mais non contestou, así que continuaron camiñando en silencio. O son das ondas fíxose máis forte de súpeto, cando saíron do bosque cara a unha extensión de dunas a carón do mar. Unhas cabras buscaban entre a area mentres que un raparigo vestido cun pelello as vixiaba, axudado por un can con aspecto de lobo que lembraba só vagamente un collie. Mesturado co bruar das ondas, ouvíase un ladrar ou ouvear constante que procedía dun cúmulo de rochas dentadas a uns douscentos metros da ribeira. Alá, os enormes leóns mariños arrastrábanse para se deitaren ao sol ou pelexaban entre eles. Na zona máis próxima elevábase o fume dunha fogueira, que atendía un terceiro rapaz de aspecto salvaxe. Sentados preto del había varios cans semellantes ao que gardaba as cabras.

O ancián apurou o paso, osmando con impaciencia ao se achegar ao lume.

―Mexillóns! ―rosmou entusiasmado―. Mexillóns! E iso non é un caranguexo, Hu-Hu? Non é un caranguexo? Meus, meus, meus rapaces, sodes moi bos co voso vello avó.

Hu-Hu, que aparentaba a mesma idade que Edwin, despregou un amplo sorriso.

―Todo o que queiras, Granser. Collín catro.

A impaciencia do ancián daba mágoa. Sentou na area tan axiña como os seus membros ríxidos llo permitiron e tirou de entre as brasas un mexillón de gran tamaño. A calor separara as cunchas e a carne de cor salmón estaba ben cocida. Agarrou a vianda entre os seus dedos trémulos e levouna á boca, mais estaba demasiado quente e tivo que cuspila con forza. O ancián balbuciu coa dor e as bágoas escorregáronlle dos seus ollos polas meixelas abaixo.

As crianzas eran auténticos salvaxes que só posuían un sentido do humor cruel e brutal. Para eles aquel incidente era terribelmente cómico e comezaron a rir ás gargalladas. Hu-Hu bailaba subindo e baixando mentres que Edwin daba rolos pola terra. O raparigo das cabras chegou ás carreiras para tomar parte na diversión.

―Fai que arrefríen, Edwin, fai que arrefríen ―suplicaba o ancián sumido na súa mágoa, sen intentar sequera secar as bágoas que lle escorregaban dos ollos―. E arrefríame un caranguexo tamén, Edwin. Xa sabes que ao teu avó lle gustan os caranguexos.

As achas comezaron a botar faíscas por mor dos mexillóns que rebentaban abrindo as cunchas e soltando líquido. Eran ben grandes, de entre sete e quince centímetros de longo. Os rapaces sacáronos axudándose duns paus e colocáronos a arrefriar sobre un anaco grande de madeira que trouxera a marea.

―Cando eu era novo non riamos dos nosos maiores, respectabámolos.

Os nenos non fixeron caso ningún e Granser seguiu rosmando polo baixo, enrabechado. Mais desta volta tivo máis coidado e non queimou a boca. Todos comezaron a comer usando só as mans e facendo ruído ao mastigar. O terceiro rapaz, a quen chamaban Beizodelebre, botou ás agachadas un belisco de area nun mexillón que o vello estaba a levar á boca e, cando este trabou na vianda chea de area, comezaron outra vez coas súas risadas ruidosas. El non sabía que fora unha brincadeira do rapaz e balbuciu e cuspiu, até que Edwin sentiu algo de mágoa e lle deu unha cabaza de auga doce para lavar a boca.

―A ver, Hu-Hu, están xa os caranguexos? ―preguntou Edwin―. Hoxe Granser ten fame.

Outra vez os ollos de Granser brillaron de cobiza cando lle tenderon un gran caranguexo. Era unha cuncha enteira con patas, mais había tempo que xa non tiña carne. Cos dedos trémulos polos nervios, o ancián rompeu unha das poutas e atopouna baleira.

―E os caranguexos, Hu-Hu? ―choromicou―, e os caranguexos?

―Estaba de brincadeira, Granser. Non hai caranguexos. Non atopei nin un só.

Os rapaces sentíronse invadidos polo pracer de ver chorar o vello de desilusión senil, derramando bágoas polas meixelas. Logo, sen que o vise, Hu-Hu, substituíu a cuncha baleira por un caranguexo acabado de cociñar. Xa estaba desmembrado e a carne soltaba un delicioso cheiro por entre as fendas das poutas. Isto atraeu o olfacto do vello e fíxoo ficar expectante.

A súa ledicia foi súbita, sorbeu os mocos e rosmou un pouco, case cantaruxando de pracer cando comezou a comer. Os nenos non se sorprenderon moito, xa que era algo ao que estaban afeitos. Tampouco fixeron caso das cousas que dicía de cando en vez mentres comía, xa que eran frases que non significaban nada para eles, por exemplo, como cando moveu os beizos e rosmou mentres mastigaba:

―Maionesa! Só de pensar na maionesa...! E xa pasaron sesenta anos desde que se fixo por última vez! Dúas xeracións e non se volveu nin cheirar! Naquel tempo servíase co caranguexo en todos os restaurantes.

Cando non puido comer máis suspirou, limpou as mans nas pernas espidas e mirou fixamente o mar. Co bandullo cheo entroulle un aquel nostálxico.

―É para pórse a pensar! Vin esta praia viva, chea de homes, mulleres e nenos nun domingo apracíbel. E non había oso ningún que os comese, tampouco. E xusto aló arriba sobre o cantil había un restaurante grande onde podías comer o que quixeses. Catro millóns de persoas vivían en San Francisco daquela. E agora en toda a cidade e o condado non sumamos máis de corenta. E aló no mar había barcos e barcos indo e vindo baixo o Golden Gate. E máquinas voadoras no ar, dirixíbeis e outros artellos. Podían viaxar a trescentos quilómetros por hora. As esixencias do correo entre Nova York e San Francisco precisaban iso como mínimo. Había un tipo, un francés, xa esquecín como se chamaba, que fabricou trescentos con éxito, mais o choio tiña o seu risco, demasiado risco para a xente conservadora. Aínda así, estaba no bo camiño e seguro que chegaría a triunfar de non ser pola Gran Praga. Cando eu era un rapaz aínda vivían homes que viran voar os primeiros avións e, agora, eu vivín para ver o último e disto xa van sesenta anos.

O ancián seguiu rosmando, sen que os rapaces lle fixesen caso ningún, xa que estaban ben afeitos ás súas esbardalladas e descoñecían a meirande parte das palabras que el empregaba. Víase claramente que, cando pronunciaba estes soliloquios, o seu inglés melloraba en sintaxe e vocabulario mais, cando falaba directamente cos cativos, volvía ás súas formas bastas e simples.

―Mais non había moitos caranguexos daquela ―continuou o vello―. Pescábanos todos e eran un bo manxar. A veda só se abría durante un mes ao ano. E agora os caranguexos pódense pescar todo o ano. Pensade niso... Podes apañar todos os caranguexos que queiras en calquera momento nas ondas da praia de Cliff House!

De súpeto, as cabras comezaron a armar balbordo e os rapaces volveron á realidade. Os cans que estaban a carón do lume foron correndo canda o seu compañeiro que as gardaba e non paraba de gruñir. Estas saíron en desbandada cara aos seus protectores humanos. Media ducia de formas fracas e grises avanzaron polas dunas até que se colocaron diante dos cans alterados. Edwin guindou unha frecha que quedou curta, mais Beizodelebre, armado cunha onda, igual que David ao combater contra Goliath, guindou unha pedra que asubiou cortando o ar a gran velocidade. A pedra foi dar directamente entre os lobos e escorrentounos cara ás escuras profundidades do eucaliptal.

Os nenos riron e sentaron outra vez na area, e Granser suspirou pesadamente. Comera de máis e tiña as mans arredor do bandullo, cos dedos entrelazados. Despois, continuou rosmando.

―O traballo humano esvaécese como a escuma ―dixo o que era claramente unha cita sacada dalgún sitio―. Iso é... Escuma, efémera. O duro traballo que fixo o ser humano sobre o planeta non foi máis que escuma. Domesticou os animais que lle eran útiles, destruíu os hostís, limpou a terra da súa vexetación salvaxe e, despois, acabou e a vida primitiva inundou a terra máis unha vez, varrendo completamente a súa obra. As malas herbas e o bosque invadiron os seus campos, as bestas preeiras deslizáronse sobre el. Agora hai lobos na praia de Cliff House ―sentiuse horrorizado por ese pensamento―. No sitio onde catro millóns de persoas se divertían, andan hoxe lobos salvaxes e a proxenie brava da nosa especie deféndese contra eses inimigos con armas prehistóricas. Pensade niso! E todo isto por mor da Praga Escarlata...

O adxectivo chamou a atención de Beizodelebre.

―Sempre anda a dicir iso ―comentoulle a Edwin―, que é iso de escarlata?

―«O escarlata dos pradairos pode conmoverme como o son dos claríns ao pasar» ―citou o vello.

―Significa vermello ―contestou Edwin―. E non o sabes porque vés da tribo de Chofer. Nunca saben nada, ningún deles. Escarlata significa vermello, eu ben o sei.

―O vermello é vermello, non é? ―laiouse Beizodelebre―. Logo para que raio hai que chamarlle escarlata?

―Granser, por que sempre andas a dicir tantas cousas que ninguén entende? ―preguntou este―. Escarlata non é nada, mais vermello é vermello. Por que non dis vermello, logo?

―Vermello non é a palabra axeitada ―respondeu―. A praga era escarlata. A face e mais o corpo volvíanse escarlatas nunha hora. Ou é que non o vin dabondo? Se eu che digo que era escarlata logo era escarlata e xa está. Non hai outra palabra para o dicir.

―A min vermello paréceme mellor ―retrucou Beizodelebre―. O meu pai chámalle vermello ao vermello e el sabe moito. Di que todos morreron da Morte Vermella.

―O teu pai é un pailán, fillo doutro pailán ―contestou Granser acalorado―. Como se non soubese eu a orixe dos Choferes. O teu avó era un chofer, un servo sen educación ningunha. Traballaba para outra xente. Mais a túa avoa era de boa familia, só que os seus fillos non herdaron nada dela. Lembro ben cando os coñecín mentres pescaba no Lago Temescal.

―Que é iso de «educación»? ―preguntou Edwin.

―Chamarlle escarlata ao vermello ―mofouse Beizodelebre e volveu atacar a Granser―. O meu pai contoume, e a el contoullo o seu pai, que a túa muller era dos Santa Rosa e que ela non sabía nada. Díxome que era unha camareira antes da Morte Vermella, aínda que non sei ben o que significa «camareira». Pódesme dicir o que é, Edwin?

Mais Edwin abaneou a cabeza en xesto de ignorancia.

―É verdade, era unha camareira ―recoñeceu Granser―. Mais era unha boa muller e a túa nai é filla dela. As mulleres eran moi escasas no tempo posterior á Praga. Ela foi a única esposa que eu podería ter atopado, aínda que fose unha «camareira», como di o teu pai. Mais non é agradábel falar así dos nosos pais.

―O meu pai di que a esposa do primeiro Chofer era unha dama.

―Que é unha dama? ―esixiu saber Hu-Hu.

―Unha dama é unha escrava de Chofer ―foi a rápida resposta de Beizodelebre.

―O primeiro Chofer foi Bill, un pailán, como dixen antes ―expuxo o vello―, mais a súa muller era unha dama, unha gran dama. Antes da Morte Escarlata fora a muller de Van Warden. Van Warden era o presidente do Consello de Magnates da Industria, un da ducia de homes que gobernaban América. Tiña máis de mil millóns de moedas de dólar, como as que tes aí na bolsa, Edwin. E despois veu a Morte Escarlata e a súa esposa casou con Bill, o primeiro Chofer. El adoitaba baterlle tamén, vino cos meus propios ollos.

Hu-Hu, que estaba deitado boca abaixo cavando despreocupado cos pés na area, botou un berro e fixou a vista na uña da súa deda e despois no furado que fixera. Os outros nenos achegáronse e comezaron a cavar rapidamente, até que descubriron tres esqueletos. Dous eran de adulto, o terceiro era dunha crianza de mediana idade. O vello sacudiu a area e ollou para o achado.

―Son vítimas da praga ―dixo―. Así foi como morreron todos por todas as partes nos últimos días. Estes debían de ser unha familia que procuraba fuxir do contaxio e acabou por finar aquí na praia de Cliff House. Eles... Que andas a facer, Edwin? ―preguntou sobresaltado, ao ver que Edwin estaba empregando o seu coitelo de caza para arrincar os dentes da mandíbula dun dos cranios.

―Vou facer un colar con eles ―foi a resposta.

Os tres raparigos estaban concentrados no traballo e levantaban un ruído de golpe e martelada, entre o que se perdían as palabras de Granser.

―Sodes uns auténticos salvaxes. Xa comezou o hábito de levar dentes humanos. Na seguinte xeración perforaredes o nariz e os ouvidos e levaredes adornos de óso e cunchas. Seino ben. A especie humana está condenada a se afundir máis e máis na noite da barbarie primitiva, até que comece o seu sanguento ascenso cara á civilización outra vez. Cando sexamos máis e sintamos que nos falta espazo, habemos matarnos uns a outros. E despois supoño que levarás as cabeleiras doutras persoas na cintura. Ti, Edwin, que es o máis amábel dos meus netos, xa comezaches con esa vileza. Tírao, Edwin, meu neno, tírao.

―Mira que non para de falar este vellouco ―comentou Beizodelebre.

Cando remataron de extraer os dentes comezaron a repartilos a partes iguais.

Eran rápidos e bruscos tanto no que facían como no que dicían, ao discutiren sobre a asignación dos dentes. Falaban con monosílabos e frases curtas e bruscas que eran máis unha sarta de ruídos que unha linguaxe. Así e todo, de cando en vez aparecían trazas da construción gramatical e vestixios de conxugación dalgunha cultura superior. Mesmo a fala de Granser estaba tan corrompida que transcribila literalmente resultaría algo completamente carente de sentido para quen estea lendo este libro. Isto acontecía cando falaba cos rapaces. Porén, ao falar para si mesmo, pouco a pouco a súa fala íase tornando en inglés puro. As frases eran máis longas e articulábaas con ritmo, de xeito que semellaba estar a dar unha clase.

―Fálanos sobre a Morte Vermella, Granser ―esixiu Beizodelebre cando xa remataran co choio dos dentes.

―A Morte Escarlata ―corrixiu Edwin.

―E non nos fales nesa xerga ridícula ―continuou Beizodelebre―. Fálanos normal, Granser, como calquera persoa dos Santa Rosa. Ningún outro dos Santa Rosa fala coma ti.

II

O vello amosouse compracido pola solicitude. Aclarou a gorxa e comezou:

―Hai vinte ou trinta anos todo o mundo quería coñecer a miña historia, mais nestes días semella que a ninguén lle interesa xa...

―Veña! ―berrou Beizodelebre, acalorado―. Déixate de parvadas e fala ben. Que pasa? Falas como un neno de teta.

―Déixao en paz ―dixo Edwin―, se non vaise volver tolo e non vai dicir ren. Salta as partes sen sentido, a ver se quedamos con algo do que nos conta.

―Cóntaa xa, Granser ―animou Hu-Hu, dado que o vello estaba a rosmar sobre a falta de respecto aos anciáns e a crecente crueldade dos seres humanos, que fixera caer a alta cultura nun estadio primitivo.

Logo comezou a historia.

―Daquela había moitas persoas no mundo. Só San Francisco xa tiña catro millóns.

―Que son millóns? ―interrompeu Edwin.

Granser ollouno con amabilidade.

―Sei que ti non sabes contar alén de dez, logo a ver se cho explico. Ergue as mans. En ambas as dúas tes en total dez dedos. E ben, agora colle este gran de area... sosteno, Hu-Hu ―deixou caer o gran na palma da man do rapaz e continuou―. Agora o gran de area significa os dez dedos de Edwin. Se engado outro gran, agora hai dez dedos máis. E agora engado outro e outro e outro máis, até que teño tantos grans como dedos ten Edwin. Isto fai o que se chama cen. Agora poño esta pedriña na man de Beizodelebre. Isto significa dez grans de area, ou dez decenas de dedos, cen dedos. Poño dez pedriñas. En total, significan mil dedos. Se agora collo unha cuncha de mexillón, isto significan dez pedriñas, ou cen grans de area, ou mil dedos...

E así continuou, con moito traballo e repetíndoo moito, esforzándose por que as súas mentes ampliasen a súa concepción dos números. Cando as cantidades aumentaron, puxo os rapaces a soster magnitudes distintas en cada unha das mans. Para sumas aínda máis altas fixo uns símbolos no toro de madeira da marea. O dos símbolos era complexo, así que tivo que empregar os dentes dos cranios para os millóns e as cunchas de caranguexo para os mil millóns. Aí foi onde parou, xa que os rapaces semellaban estar cansos.

―Había catro millóns de persoas en San Francisco, catro dentes.

A mirada dos raparigos pasou polos dentes e dunha man a outra, desde as pedriñas aos grans de area e aos dedos de Edwin. Unha e outra vez, repasaban a serie ascendente esforzándose por comprender uns números tan inconcibíbeis.

―Era moita xente, Granser ―arriscou finalmente Edwin.

―Igual que a area desta praia. Cada gran de area un home, unha muller ou unha crianza. Si, meu rapaz, toda aquela xente viviu aquí mesmo, en San Francisco. E, nun momento ou noutro, toda esa xente pasou por esta mesma praia. Máis xente que grans de area. Máis, máis e máis. E San Francisco era unha cidade nobre. E pola baía, onde acampamos o ano pasado, vivían aínda máis persoas, xusto en Point Richmond, na chaira e nos outeiros, en todas as terras arredor de San Leandro, houbo unha gran cidade de sete millóns de habitantes. Sete dentes... Iso é, sete millóns ―unha vez máis, os raparigos pasaron a mirada desde os dedos de Edwin até os dentes.

―O mundo estaba cheo de xente. O censo de 2010 era de oito mil millóns en todo o mundo. Oito cunchas de caranguexo, si, oito mil millóns. E non era como agora. Naquel tempo a humanidade sabía moito sobre como procurarse alimentos. E canta máis comida había, máis xente había tamén. No ano 1800 había cento setenta millóns só en Europa. Cen anos máis tarde (un gran de area, Hu-Hu), uns cen anos máis tarde, en 1900, xa había quiñentos millóns en Europa (cinco grans de area, Hu-Hu, e mais ese dente). Isto amosa o sinxelo que era conseguir comida e como aumentou a humanidade. No ano 2000 xa había mil cinco centos millóns en Europa e o mesmo acontecía no resto do mundo. Oito mil cunchas de caranguexo desas, si, había oito mil millóns de persoas vivas na terra cando comezou a Morte Escarlata.

»Eu era un home novo cando chegou a Praga. Tiña vinte e sete anos. Vivía ao outro lado da baía de San Francisco, en Berkeley. Lembras aquelas casas grandes de pedra, Edwin? Aquelas que vimos cando estabamos a baixar polos outeiros de Contra Costa? Alá vivía eu, naquelas casas de pedra. Era profesor de literatura inglesa.

A meirande parte daquilo estaba alén da comprensión dos cativos, mais estes estaban a facer un esforzo por entender o que podían daquela historia do pasado.

―Para que eran aquelas casas de pedra? ―preguntou Beizodelebre.

―Lembras cando o teu pai che ensinou a nadar? ―o rapaz moveu a cabeza afirmativamente―. Pois ben, na Universidade de California, que é como lle chamabamos a aquelas casas, ensinabamos a mozas e mozos como pensar, igual que vos ensinei agora coa area, as pedras e as cunchas a entender canta xente vivía naquel tempo. Había moito que ensinar. As mulleres e os homes a quen ensinabamos chamabámoslles estudantes. Tiñamos unhas habitacións grandes nas que dabamos as aulas. Eu faláballes, a corenta ou cincuenta a un tempo, igual que che estou a falar a ti agora. Faláballes sobre os libros que outra xente escribira antes do seu tempo e mesmo ás veces dos que eran contemporáneos.

―Isto era o que facías? Só falar, falar e falar? ―retrucou Hu-Hu―. Quen cazaba a carne para ti? Quen muxía as cabras? Quen pescaba o peixe?

―Unha boa pregunta, Hu-Hu, moi boa pregunta. Como xa vos dixen, naquel tempo conseguir comida era moi doado. Eramos moi sabios. Unhas persoas conseguían a comida para moitas outras. Estas outras facían outras cousas. Como ti dixeches, eu falaba. Falaba todo o tempo e por facelo dábanme moita comida, comida boa, comida refinada, comida que non probei en sesenta anos e que non volverei probar. Ás veces penso que o logro máis marabilloso da nosa civilización foi a comida... A súa abundancia inconcibíbel, a súa infinita variedade, a súa marabillosa delicadeza. Ai, meus netiños, naquel tempo a vida si que pagaba a pena, cando tiñamos aquelas marabillas para comer.

Isto superaba completamente a capacidade dos rapaces, así que deixaron pasar as palabras e os pensamentos como se só fosen desvaríos senís.

―A aqueles que nos conseguían a comida chamabámoslles persoas libres, mais aquilo era unha chanza. As que pertenciamos ás clases dirixentes posuíamos toda a terra, todas as máquinas, todo. As persoas que nos conseguían a comida non eran máis que os nosos escravos. Tomabamos case toda a comida que conseguían e deixabámoslles só unha pouca para que puidesen comer, traballar e traernos máis comida.

―Pois eu no seu sitio iría ao monte conseguir a miña propia comida ―anunciou Beizodelebre― e, se alguén intentase quitarma, mataríao.

O ancián riu.

―Non che dixen que a clase dirixente tiñamos toda a terra, todo o monte, todo? Calquera recadador de comida que non nola quixese dar, castigabámolo ou obrigabámolo a pasar fame e a morrer. E moi poucos foron os que se atreveron. Preferían conseguir comida para nós, facernos roupa, prepararnos e administrarnos mil (unha cuncha de mexillón, Hu-Hu) satisfaccións e praceres. Eu era o profesor Smith naquel tempo, o profesor James Howard Smith. E os meus cursos eran moi populares, vamos, que a moitos homes e mulleres novas lles gustaba ouvirme falar sobre os libros que outras persoas escribiran.

»E eu era moi feliz, tiña boas cousas que comer. E as miñas mans eran suaves, porque non facía traballo ningún con elas, e o meu corpo estaba completamente limpo e vestía roupa máis suave ―contemplou a súa pel de cabra sarnosa con noxo―. Non levabamos estas cousas enriba naquel tempo. Mesmo os escravos tiñan roupa mellor. E eramos máis limpos. Lavabamos a faciana e as mans a miúdo, todos os días. Vós, rapaces, nunca vos lavades a non ser que caiades na auga ou que vaiades nadar.

―Ti tampouco, Granser ―retrucou Hu-Hu.

―Seino, seino. Son un vello noxento. Mais os tempos cambiaron. Ninguén se lava a día de hoxe e non hai comodidades. Hai sesenta anos que non vexo unha pastilla de xabrón.

»Ti non sabes o que é o xabrón e tampouco cho vou explicar, xa que a historia que vos quero contar é a da Morte Escarlata. Sabedes o que é a enfermidade. Naquel tempo á Morte Escarlata chamabámoslle enfermidade. Moitas das enfermidades producíanas o que nós chamabamos bacterias. Lembrade esa palabra. Unha bacteria é unha cousa moi pequena. E algo semellante a un carracho, como os que collen os cans na primavera cando andan polo monte. Só que a bacteria é moito máis pequena. É tan pequena que non se ve.

Hu-Hu comezou a rir.

―Es moi raro, Granser, andas a falar de cousas que non se ven. E se non podes velas, como sabes que existen? Gustaríame sabelo. Como coñeces algo que non se ve?

―Unha boa pregunta, unha moi boa pregunta, Hu-Hu. Mais naquel tempo si que as viamos. Tiñamos unhas cousas que se chamaban microscopios e ultramicroscopios, colocabámolos nos ollos e logo podiamos velas, de xeito que conseguiamos ver as cousas máis grandes do que eran en realidade. Os nosos mellores ultramicroscopios podían facer que unha bacteria semellase corenta mil veces máis grande. Unha cuncha de mexillón significa mil dedos de Edwin. Colle corenta cunchas de mexillón e así era como viamos as bacterias polo microscopio. E ademais tiñamos outras cousas, como aquilo ao que chamabamos imaxes en acción. Así podiamos facer as bacterias miles de veces máis grandes aínda. Este é o xeito co que viamos todas estas cousas que non se poden ver a simple vista. Collede un gran de area, rompédeo en dez anacos. Collede un dos anacos e rompédeo outra vez en dez e, outra vez, un deses anacos e en dez outra vez. Se o facedes durante todo o día conseguiredes un anaco de area tan pequeno como unha bacteria.

Os rapaces non crían nada do que lles contaba. Beizodelebre sorbeu o nariz e mofouse, e Hu-Hu riu con disimulo, até que Edwin lles deu unha cotenada para que calasen.

―O carracho chucha o sangue do can, mais a bacteria, ao ser tan pequena, entra directamente no sangue do corpo e aló ten moitas crías. Naqueles días debía de haber non menos de mil millóns (unha cuncha de caranguexo), no corpo dunha persoa. Ás bacterias chamabámoslles microorganismos. Cando había uns cantos millóns ou miles de millóns no interior dunha persoa, no seu sangue, isto significaba que estaba enferma. As bacterias eran unha enfermidade. Había moitas clases distintas, tantas como grans de area hai nesta praia. Só coñeciamos algunhas delas. O mundo microorgánico era un mundo invisíbel, un mundo que non podiamos ver, do que non sabiamos moito, aínda que algo si que sabiamos. Estaba o Bacillus anthracis, o micrococcus, estaban o Bacterium termo e o Bacterium lactis... este último é o que fai que o leite de cabra se volva acedo, Beizodelebre. Tamén había moitos tipos de Schizomycetes e moitos outros...

Neste punto, o vello lanzouse a unha disquisición sobre as bacterias e a súa natureza, empregando palabras e frases de tal lonxitude e falta de sentido que os rapaces sorriron e puxéronse a mirar o océano deserto até que esqueceron de que estaba a falar.

―Mais que é da Morte Escarlata, Granser? ―suxeriu Edwin á fin. Granser volveuse centrar e saíu da tribuna daquela sala de conferencias onde unha vez, sesenta anos atrás, estivera expoñendo ao auditorio mundial a última teoría sobre enfermidades bacterianas.

―Certo, Edwin, xa o esquecera. Ás veces as lembranzas do pasado son moi fortes e esquezo que son un velluzo, vestido cunha pel de cabra, que vagabundea cos meus netos salvaxes, que son cabreiros nun páramo primitivo. «O traballo humano esvaécese como a escuma», e así rematou a nosa gloriosa e colosal civilización. Son Granser, un ancián canso. Pertenzo á tribo dos Santa Rosa. Casei naquela tribo. Os meus fillos e fillas casaron na tribo dos Choferes, na dos Sacramento e na dos Palo-Alto. Ti, Beizodelebre, es dos Choferes. Ti, Edwin, es dos Sacramento, e Ti, Hu-Hu, es dos Palo-Alto. A túa tribo toma o seu nome dunha cidade que estaba preto da sede doutra grande institución educativa, aquela á que chamabamos Universidade de Stanford. Si, agora o lembro, está completamente claro. Estaba a falarvos da Morte Escarlata. En que punto da historia quedei?

―Estabas a falar sobre bacterias, esas cousas que un non pode ver pero que fan que a xente enferme ―apuntou Edwin.

―Si, aí é onde estaba. Ao principio, cando as bacterias entraban no corpo, non se notaba. Mais cada unha delas partíase pola metade e convertíase en dúas bacterias, e non paraban de facelo, polo que axiña, ao cabo dun momento había moitos millóns dentro do corpo. Logo era cando enfermaban as persoas. Contraíase unha enfermidade e á enfermidade chamábaselle pola clase de bacteria que entrara no corpo. Podía ser o sarampelo, podía ser a gripe, podía ser a febre amarela, podía ser calquera entre os milleiros de clases de enfermidades.

»Agora vén a cuestión curiosa sobre estas bacterias. Sempre aparecían clases novas que ían vivir no corpo da xente. Hai moito, moito, moito tempo, cando só había uns poucos seres humanos sobre a Terra, había poucas enfermidades, mais cando o número aumentou e viviron moi xuntos en grandes cidades e civilizacións, xurdiron as novas enfermidades e novas clases de bacterias entraron nos seus corpos. Dese xeito, acabaron con miles de millóns de seres humanos. E, canto máis xunta e apertada vivía a xente, máis terríbeis eran as novas enfermidades. Moito antes do meu tempo, na Idade Media, apareceu a Peste Negra, que varreu toda Europa varias veces. Tamén apareceu a tuberculose, que afectou a humanidade onde for que houber unha alta densidade de poboación. Cen anos antes do meu tempo apareceu a peste bubónica e en África a enfermidade do sono. Os bacteriólogos loitaron contra todas estas enfermidades e destruíronas, do mesmo xeito que vós, rapaces, loitades contra os lobos para que non se acheguen ás cabras ou esmagades os mosquitos que se vos pousan no corpo. Dese xeito, os bacteriólogos...

―Mais, Granser, que é un non-sei-que ese que dis? ―interrompeu Edwin.

―Ti, Edwin, es un cabreiro. O teu traballo é vixiar as cabras. Sabes moito sobre cabras. Un bacteriólogo é unha persoa que vixía as bacterias. Ese é o seu traballo, daquela sabe moito sobre elas. Deste xeito, como vos dicía, os bacteriólogos loitaron contra as bacterias e moitas veces acabaron con elas. No pasado existía a lepra, unha enfermidade terríbel. Cen anos antes de que eu nacese, os bacteriólogos descubriron a bacteria que causaba a lepra, aprenderon todo sobre ela. Fixeron debuxos dela, eu vinos. Mais nunca atoparon o xeito de a matar. No entanto, en 1984 apareceu a Praga de Pantoblast, unha enfermidade que xurdiu nun país chamado Brasil e que matou millóns de persoas. Os bacteriólogos descubriron a bacteria e acharon o xeito de matala, para que a Praga de Pantoblast non se estendese. Fixeron unha cousa chamada soro, que inocularon no corpo da xente e que conseguiu matar as bacterias sen matar a persoa. E en 1910 tamén había pelagra e anquilostoma. Ambas as dúas foron erradicadas polos bacteriólogos de xeito sinxelo. Mais en 1947 apareceu unha nova enfermidade que nunca antes se vira. Infectaba os corpos das crianzas de só dez meses ou menos e facía que se lles paralizasen as mans e os pés, e tampouco podían comer. Os bacteriólogos botaron once anos de traballo para descubrir como matar aquela bacteria en concreto e así salvar as crianzas.

»Malia todas estas enfermidades e de todas as novas que lles seguiron, sempre había máis e máis persoas sobre a Terra. Isto pasaba porque era sinxelo conseguir comida. Canto máis sinxelo era procurarse alimento nun sitio, máis persoas vivían aló, máis xuntas, máis apertadas, e as novas clases de bacterias provocaban novas enfermidades. E tamén houbo advertencias. Soldervetzsky, en 1929, díxolles aos bacteriólogos que non terían ningunha posibilidade contra algunha nova enfermidade mil veces máis mortal que todas as coñecidas, que podía aparecer e fulminar centos ou mesmo miles de millóns de persoas. Xa vedes, o mundo microorgánico seguiu a ser un misterio até o final. Todos eles sabían que existía ese mundo e que, de cando en vez, novos exércitos de bacterias xurdían del para matar persoas. E iso é todo o que sabían, xa que naquel mundo microorgánico invisíbel podía haber tantas clases diferentes de bacterias como grans de area hai nesta praia. E tamén podía ser que nese mesmo mundo invisíbel fosen aparecendo novas clases de bacterias. Pode ser que de aló proviñese aquilo ao que Soldervetzsky chamou «a fecundidade abismal», empregando as palabras que outros escribiran antes ca el...

Nese momento, Beizodelebre púxose de pé cunha expresión de enorme desprezo no seu rostro.

―Granser ―dixo―, posme enfermo coa túa parola. Por que non nos falas xa da Morte Vermella? Se non o vas facer volvemos para o campamento e listo.

O ancián fitouno e comezou a chorar en silencio. As súas febles e vellas bágoas caíanlle polas meixelas, e toda a debilidade dos seus oitenta e sete anos amosouse no seu rostro golpeado pola pena.

―Senta ―díxolle Edwin con dozura.

―Granser está a facelo ben. Só nos está a levar cara ao relato da Morte Escarlata, non si, Granser? Agora mesmo estaba a piques de contárnolo. Senta, Beizodelebre. Por favor, continúa, Granser.

III

O vello secou as bágoas cos seus cotobelos cheos de roña e retomou o relato, cunha voz trémula, até que aos poucos volveu coller o fío do que estaba a contar.

―Foi no verán de 2013 cando chegou a Praga. Eu tiña vinte e sete anos, lémbroo moi ben. As mensaxes da radio...

Beizodelebre cuspiu con ruído para amosar o seu anoxo e Granser apurou a arranxalo.

―Naqueles tempos falabamos polo ar, a través de miles e miles de quilómetros. E resultou que estaban a falar dunha enfermidade estraña que aparecera en Nova York. Naquel tempo vivían dezasete millóns de persoas nesa cidade, a máis grandiosa de América. Ninguén lle deu maior importancia ás novas, só era unha minucia. Unicamente houbo algunhas poucas mortes. Polo que contaban, morreran moi axiña e un dos primeiros síntomas era que o rostro e todo o corpo se puñan vermellos. Nas seguintes vinte e catro horas chegou un informe do primeiro caso en Chicago e, no mesmo día, fíxose público que en Londres, a maior cidade do mundo, igual que Chicago, estiveran loitando en secreto contra a praga durante dúas semanas e censurando a información. Isto significa que non permitían que se lle desen novas ao resto do mundo de que Londres sufría a praga.

»Semellaba serio, mais en California, igual que no resto do mundo, non nos alarmamos. Estabamos seguros de que os bacteriólogos acharían un xeito de vencer esta nova enfermidade, igual que xa o fixeran con outras moitas no pasado. Mais o problema era a rapidez abraiante con que esta nova bacteria destruía unha persoa e o feito de que, de xeito irremediábel, acababa con todos os corpos nos que entraba. Ninguén se recuperou nunca. Estaba o vello Cólera Asiático, abofé, co que un podía cear e á mañá seguinte espertar ben cedo para ser arrastrado pola xanela até a carruaxe da morte. Mais esta nova praga era moito máis rápida.

»A partir dos primeiros síntomas, unha persoa morría no prazo dunha hora. Algúns aguantaban varias horas, moitos duraban só dez ou quince minutos.

»O corazón acelerábase e a temperatura corporal subía. Logo aparecía o sarabullo escarlata, que se estendía como un lume incontrolado polo rostro e polo corpo. A maior parte da xente non notaba a febre nin a aceleración do pulso, até que aparecía o sarabullo escarlata. Polo xeral aparecían as convulsións ao pouco do sarabullo, mais nin duraban moito nin eran demasiado fortes. Se un sobrevivía a esta fase, ficaba completamente quedo e sentía un entumecemento que axiña subía silandeiro desde os pés. Primeiro paralizábanse os calcaños, despois as pernas, a cadeira e, cando chegaba ao corazón, producíase a morte. Os enfermos nin deliraban nin soñaban, a cabeza sempre permanecía serena e tranquila até o momento da parada cardíaca. Outro aspecto estraño era a rapidez con que se descompoñían os corpos. A nada de morrer, o corpo da persoa enferma caía a cachos, esnaquizábase, derretíase ante a túa mirada. Ese foi un dos motivos da rápida expansión da praga. Os mil millóns de bacterias aloxadas nun cadáver soltábanse no ar de inmediato.

»Foi por isto polo que os bacteriólogos tiveron tan poucas posibilidades de se enfrontaren ás bacterias. Morrían nos seus laboratorios cando intentaban estudar a bacteria da Morte Escarlata. Eran verdadeiros heroes. Tan pronto como morría un, outro substituíao. Foi en Londres onde a illaron pola primeira vez. Telegrafaron a nova a todo o mundo. O home que o conseguiu era un tal Trask, mais en trinta horas xa estaba morto. Logo, todos os laboratorios do mundo se puxeron a loitar por acabar coa praga. Todas as medicinas fallaron. Xa vedes, o problema era conseguir unha medicina ou un soro que matase as bacterias do corpo sen matar o corpo. Intentaron loitar contra esta praga con outras, introducindo no corpo outras bacterias de persoas enfermas que fosen inimigas das bacterias da praga...

―Mais non podes ver estes contos de bacterias, Granser ―interrompeu Beizodelebre―, e non deixas de falar, falas sobre eles como se fosen algo, cando non son nada en absoluto. Unha cousa que non podes ver non existe, é o que hai. Enfrontarse contra cousas que non existen con cousas que non existen! A xente debía de ser toda parva naquel tempo, por iso espicharon. Non vou crer esa merda, así cho digo.

Granser comezou a chorar ao momento, mentres que Edwin comezou a defendelo apaixonadamente.

―Mira, Beizodelebre, ti pensas en moitas cousas que non ves ―Beizodelebre sacudiu a cabeza―. Cres en mortos que camiñan e nunca viches un morto camiñar.

―Dígoche que os vin, o inverno pasado, cando estaba a cazar o lobo co meu pai.

―Ben, pois sempre cospes cando cruzas unha corrente de auga ―desafiouno Edwin.

―Iso é para evitar a mala sorte ―defendeuse Beizodelebre.

―E cres na mala sorte?

―Pois claro.

―Mais non a viches nunca ―concluíu Edwin en ton triunfal―. Fas o mesmo de Granser coas súas bacterias. Cres en cousas que non ves. Continúa, Granser.

Beizodelebre, esmagado por este fracaso metafísico, ficou en silencio e o vello continuou. Aínda que o seu relato non se vía obstruído polos detalles, a miúdo tiña que parar cando os rapaces rifaban entre eles. Tamén mantiveron un constante intercambio de conxecturas, en murmurios, mentres intentaban seguir o relato do ancián sobre aquel mundo desaparecido.

―E a Morte Escarlata irrompeu en San Francisco. A primeira morte produciuse unha segunda feira pola mañá. Antes da quinta a xente morría como moscas en Oakland e San Francisco. Había mortes por todas as partes. Na cama, no traballo e mesmo no medio da rúa. A terza foi cando vin pola primeira vez morrer unha persoa. Foi a señorita Collbran, unha das miñas estudantes, sentada diante dos meus propios ollos, na miña aula. Fixeime na súa cara mentres falaba, de súpeto púxose escarlata, deixei de falar, só podía mirala, xa que todos tiñamos medo da praga que acababa de chegar. Os rapaces berraron e fuxiron da aula, o mesmo fixeron as rapazas, fuxiron todos agás dous. As convulsións da señorita Collbran foron moi suaves e duraron menos dun minuto. Un dos estudantes que ficou foi buscarlle un vaso de auga. Ela bebeu só un pouco e despois berrou:

»―Os meus pés! Non sinto nada nos meus pés!

»Pasado un minuto dixo:

»―Non teño pés. Non teño ningunha consciencia de telos e teño os xeonllos fríos, case non podo sentir nin que os teño.

»Ela estaba no chan, deitada cunha morea de cadernos debaixo da cabeza. Nós non podiamos facer nada. O frío e o entumecemento subíronlle aos poucos polo talle cara ao corazón e ao chegar a el xa estaba morta. Todo tivo lugar en quince minutos (calculeino co reloxo), morreu en quince minutos, aló, na miña propia aula, morta. E era unha muller nova e guapa, forte e sa. Desde o primeiro síntoma da praga até a súa morte só pasaran quince minutos. Así de axiña actuaba a Morte Escarlata.

»Nos poucos minutos que permanecín coa muller agonizante na miña aula, a alarma xa se estendera pola universidade e os estudantes, a milleiros, fuxiran das aulas e os laboratorios. Cando me erguín para lle ir dar parte ao decano da facultade, atopei a universidade abandonada. Polo campus adiante, algunhas persoas que se demoraran dábanse présa en marchar para as súas casas. Dúas delas corrían.

»Atopei o decano Hoag no seu gabinete, completamente só. Semellaba moi vello e gris, con numerosas engurras no seu rostro que nunca vira antes. Ao verme, ergueuse de súpeto e apartou cambaleando cara ao cuarto interior do gabinete, fechou a porta dun golpe tras del e botou a chave. Xa vedes, el sabía que eu estivera exposto e tiña medo. Berroume a través da porta que marchase. Nunca esquecerei o que sentín cando camiñaba polos corredores silenciosos a través daquel campus deserto. Eu non tiña medo. Xa estivera exposto, así que xa me consideraba un morto. Non era máis que un sentimento nacido da fonda depresión que me provocou aquel feito. Todo se detivera, sentía como se fose a fin do mundo, do meu mundo. Eu nacera vendo e ouvindo a universidade. Era o futuro ao que estaba predestinado. O meu pai fora profesor antes ca min e o seu pai antes ca el. Durante o século e medio de historia desta universidade sempre funcionara como unha máquina espléndida, sempre disposta. E agora, nun só momento, estaba parada. Era como ver extinguirse a chama sacra dalgún altar tres veces sagrado. Estaba impresionado, terribelmente impresionado.

»Ao chegar á casa, a miña ama de chaves berrou e fuxiu. Cando chamei, descubrín que a criada tamén fuxira, así que fun investigar. Na cociña atopei a cociñeira a piques de saír, tamén berrou ao verme e coas présas deixou caer unha maleta que contiña os seus bens persoais. Saíu correndo da casa e continuou berrando fóra. Aínda hoxe podo ouvila berrar. Xa vedes. Non actuabamos así cando nos afectaban as enfermidades normais. Sempre nos comportabamos de xeito tranquilo ante elas, chamabamos un médico ou unha enfermeira que sabían o que había que facer, mais isto era distinto. Isto golpeounos tan de súpeto e matou con tanta rapidez... E nunca fallou un só golpe. Cando o sarabullo escarlata aparecía no rostro dunha persoa, esta xa estaba marcada pola morte. Non se coñecía un só caso de recuperación.

»Eu estaba só na miña gran casa. Como xa vos contei antes, naquel tempo podiamos falar entre nós grazas a uns arames ou a través do ar. A campá do teléfono soou e descubrín que era o meu irmán que me chamaba. Díxome que non ía vir á casa porque tiña medo de que lle contaxiase a praga e que levara as nosas dúas irmás con el para aloxárense os tres na casa do profesor Bacon. Aconselloume que ficase onde estaba e que agardase a saber se me contaxiara da praga.

»Estiven de acordo con todo, así que fiquei na casa e, pola primeira vez na miña vida, intentei facer de comer. Mais a praga non se manifestou en min. Podía falar por teléfono con quen quixese e así informábame das últimas novas. Tamén había xornais e mandei que mos guindasen á porta para poder estar ao tanto do que acontecía no resto do mundo.

»As cidades de Nova York e Chicago convertéranse nun caos. E o que pasaba nelas tamén tiña lugar en todas as grandes urbes. Un terzo da policía de Nova York morrera. O comisario tamén estaba morto, igual que o alcalde. Toda a orde pública deixara de funcionar. Os corpos ficaban insepultos polas rúas. Todos os trens e os barcos que levaban a comida e as provisións á gran cidade deixaran de funcionar, e as turbas de persoas pobres e famentas saqueaban as tendas e os almacéns. O asasinato, o roubo e a embriaguez estaban por todas as partes. A xente xa fuxira das cidades por millóns. Primeiro os ricos, nos seus automóbiles e dirixíbeis privados, e a eles seguiunos a gran masa da poboación, a pé, levando a praga con ela, pasando fame, saqueando os agricultores e todas as cidades e vilas que había polo camiño.

»O home que enviaba estas novas, o operador de radio, estaba só co seu instrumental no cumio dun edificio moi alto. A xente que ficara na cidade (el estimaba que serían uns poucos centos de miles) enlouquecera polo medo e a bebida e, por todas as partes, erguíanse grandes incendios. Aquel home era un heroe, o único que quedou no seu posto de traballo, seguramente sería algún xornalista anónimo.

»Nas últimas vinte e catro horas, dicía, non chegara ningunha nave transatlántica e tampouco ningunha mensaxe de Inglaterra. Porén, asegurou que unha mensaxe procedente de Berlín (iso está en Alemaña), aseguraba que Hoffmeyer, un bacteriólogo da Escola Metchnikoff, descubrira o soro para combater a praga. Esta foi a última palabra que chegou a América procedente de Europa. Se Hoffmeyer descubrira o soro xa fora tarde porque, se non, hai tempo que terían chegado aquí os exploradores de Europa para nos buscar. Só podemos concluír que o que aconteceu en América tamén aconteceu en Europa e que, no mellor dos casos, unhas poucas persoas conseguiron sobrevivir á Morte Escarlata en todo o continente.

»As mensaxes de Nova York chegaron durante un día máis. Despois tamén deixaron de chegar. O home que as enviara quedara no alto do seu edificio. Tamén estaba morto, ben a causa da praga ou ben a causa dos grandes incendios que describira ao seu redor. E o destino de Nova York repetírase en todas as cidades. Foi igual en San Francisco, en Oakland e Berkeley. Antes da quinta feira a xente xa estaba a morrer a tal velocidade que non se podía facer nada cos cadáveres que xacían por canto lugar había. A quinta pola noite o pánico expandiuse polo país. Imaxinade, meus netos, moreas de xente máis apertadas que os salmóns cando soben polo río Sacramento, fuxindo das cidades de millóns en millóns, como tolos polo campo, nun intento van por fuxir daquela morte ubicua. Xa vedes, levaron con eles as bacterias, mesmo os aparellos voadores dos ricos, que fuxían cara á seguridade das montañas e desertos, levaron con eles as bacterias.

»Centos destas aeronaves fuxiron a Hawai e non só levaron a praga con elas, senón que a atoparon ao chegaren. Isto foi o que soubemos polos partes radiofónicos até que toda a orde estabelecida desapareceu en San Francisco e non quedaron operadores nos seus postos para recibiren ou mandaren mensaxes. Era abraiante, abraiante esta perda de comunicación co resto do mundo. Era xusto como se o mundo estivese detido, apagado. Ao longo de sesenta anos o mundo xa non existiu para min. Sei que Nova York, Europa, Asia e África son lugares que teñen que existir, mais non ouvín nin palabra sobre eles en sesenta anos. Coa chegada da Morte Escarlata o mundo desfíxose, absolutamente, de xeito irreparábel. Dez mil anos de cultura e civilización acabaron nun chiscar de ollos, «pasaron como a escuma».

»Estábavos a falar sobre as aeronaves dos ricos. Levaron a praga con elas e non importaba onde fuxisen, morreron igual. Nunca atopei un só supervivente deles agás Mungerson. Despois fíxose da tribo de Santa Rosa e casou coa miña filla maior. Entrou na tribo oito anos despois da praga. Daquela tiña dezanove anos e obrigárono a agardar doce anos máis antes de poder casar. Xa vedes, non había mulleres solteiras e algunhas das fillas maiores dos Santa Rosa xa estaban prometidas. Logo tivo que agardar até que a miña Mary cumprise os dezaseis anos. Pernacoxa, a quen matou un puma o ano pasado, era o seu fillo.

»Mungerson tiña once anos cando chegou a praga. O seu pai era un dos Magnates da Industria, un home moi rico e poderoso. Fuxía con toda a súa familia na súa aeronave, o Cóndor, cara ás rexións salvaxes da Columbia Británica, que está lonxe de aquí, cara ao norte. Mais produciuse un accidente e caeron preto do Monte Shasta. Xa ouvistes falar desa montaña, está no norte, moi afastada. A praga xurdiu entre eles e o rapaz de once anos foi o único supervivente. Pasou oito anos só, vagando por unha terra baldía e buscando os seus en balde, mais á fin, cando viaxaba ao sur atopou connosco, os Santa Rosa.

»Mais estou a me adiantar. Cando se produciu o grande éxodo das cidades da Baía de San Francisco, mentres os teléfonos aínda funcionaban, falei co meu irmán. Díxenlle que esta fuxida das cidades era unha loucura, que eu non tiña ningún síntoma e que o mellor para nós sería illarnos cos nosos parentes nalgún lugar seguro. Decidimos facelo na Facultade de Química, na universidade, e planeamos levar unha boa reserva de provisións e de armas para impedirmos que calquera outra persoa intentase unírsenos unha vez que nos retirásemos ao noso refuxio.

»Unha vez que acordamos todo isto, o meu irmán pediume que quedase na miña casa durante vinte e catro horas máis, cando menos, por se acaso a praga se manifestaba en min. Estiven de acordo e logo el prometeu vir buscarme ao día seguinte. Falamos dos detalles do aprovisionamento e a defensa da Facultade de Química até que o teléfono deixou de funcionar. A liña cortouse na metade da conversa. Esa tarde xa non houbo abastecemento eléctrico e eu fiquei ás escuras na miña casa. Xa non se imprimían máis xornais, logo eu xa non podía saber nada do que estaba a acontecer fóra.

»Ouvín ruídos de disturbios e de disparos e, desde as miñas xanelas, podía ver o ceo iluminado pola luz cegadora dalgún incendio que se estaba a producir pola zona de Oakland. Foi unha noite de auténtico terror. Non durmín ren. Un home, non sei como nin por que, foi asasinado na beirarrúa, xusto diante da miña casa. Ouvín os disparos rápidos dunha pistola automática e uns minutos máis tarde aquel desgraciado avanzaba ferido lentamente cara á miña porta, laiándose e pedindo axuda. Armado con dúas automáticas, fun canda el. Axudado pola luz dun misto, puiden ver que, ao tempo que estaba a morrer dos disparos, xa contraera a praga. Fuxín á casa onde puiden ouvir como seguía xemendo e clamando por axuda durante media hora máis.

»Á mañá seguinte o meu irmán veu por min. Eu metera nun bolso todas as cousas de valor que puiden, mais cando vin o seu rostro, souben que nunca me acompañaría á Facultade de Química, xa contraera a praga. Tivo a intención de me dar unha aperta de mans, mais eu recuei ás présas.

»―Mírate no espello ―ordeneille.

»El fixo o que lle dixen e, ao mirar o seu rostro escarlata, a cor volveuse máis viva aínda. Logo esborrallouse sen forzas sobre unha cadeira.

»―Meu Deus! ―dixo―. Collina. Non te achegues a min. Estou morto.

»Despois as convulsións deixárono ríxido. Tardou dúas horas en morrer e estivo consciente até o último momento, mentres se laiaba do frío e da perda de sensibilidade nos pés, nos nocellos, nas coxas, até que á fin lle chegou ao corazón e morreu.

»Ese era o xeito en que actuaba a Morte Escarlata. Collín o meu bolso e fuxín. A visión das rúas era terríbel. Tropezábaste con corpos por todas as partes. Algúns aínda non estaban mortos e, mesmo cando os mirabas, podías ver persoas que se afundían coa morte agarrada a eles. Había numerosos lumes que ardían en Berkeley, mentres que Oakland e San Francisco estaban a ser varridos por inmensos incendios. O ceo encheuse de fume e o mediodía converteuse nun solpor sombrizo. Só cando mudaba o vento brillaba o sol de cando en vez, unha luz feble, un orbe vermello e opaco.

»A verdade, meus netos, aqueles semellaban os días previos á fin do mundo.

»Había moitísimos coches parados, o que daba a entender que a gasolina e os fornecementos dos talleres tamén remataran. Lembro un coche en concreto. Un home e mais unha muller xacían mortos nos asentos traseiros e na estrada, preto del, había dúas mulleres máis e un neno. Aquelas estrañas e terríbeis visións estaban por todos os lugares. A xente pasaba en silencio, furtiva, como fantasmas. Mulleres de rostro pálido que levaban bebés en brazos, pais que collían crianzas da man, sós, en parellas e en familias, todos fuxindo da cidade da morte. Algúns levaban provisións, outros levaban mantas e obxectos de valor, e había moitos que non levaban ren.

»Había unha tenda de comestíbeis onde se vendían alimentos. O seu dono, a quen coñecía ben, era un tipo sobrio e tranquilo, mais algo estúpido e testán, e estaba a intentar defendela. As xanelas e as portas estaban forzadas, mais el estaba no interior agochado detrás da caixa, e descargaba o cargador da súa pistola sobre varias persoas que estaban na beirarrúa intentando entrar pola forza. Na entrada había varios corpos, supuxen que dos que matara ao longo do día. Mesmo cando botei unha ollada desde unha distancia prudencial, vin un dos ladróns crebar as xanelas da tenda contigua, unha zapatería, e vin como lle prendían lume á mantenta. Non fun axudar o tendeiro. O tempo para facer cousas como aquela xa pasara. A civilización esborrallábase e agora cada quen tiña que mirar por si.

IV

»Marchei ás présas rúa abaixo e na primeira esquina vin outro acontecemento tráxico. Dous obreiros agarraran un home e unha muller que levaban dúas crianzas e estábanos a atracar. Eu coñecía o home de vista, aínda que nunca mo presentaran. Era un poeta cuxos versos admiraba desde había tempo. Aínda así non o fun axudar, xa que nese momento ouvín un disparo e vino caer ao chan. A muller berrou e tombárona dunha pancada. Berrei unha ameaza, polo que dispararon contra min, logo fuxín torcendo unha esquina. Aquí vin o meu paso bloqueado por un grande incendio. A ambos os dous lados da rúa, os edificios ardían e a vía estaba chea de fume e chamas. Dalgún lugar entre aquela escuridade chegoume a voz dunha muller que pedía axuda, mais non acudín. O corazón humano convértese en ferro diante de escenas como esa e xa ouvira demasiadas peticións de socorro.

»Ao virar a esquina descubrín que os dous ladróns fuxiran. O poeta e a súa muller estaban mortos sobre a rúa, era unha visión espantosa. As crianzas desapareceran, non sabía onde. Agora xa entendía por que as persoas que fuxían da cidade camiñaban de xeito tan furtivo e con aqueles rostros pálidos. No seo da nosa civilización, nos barrios baixos, nos guetos dos traballadores, criaramos unha raza de bárbaros, de salvaxes e, agora, no momento da calamidade, subían por riba de nós e como bestas salvaxes que eran, destruíannos e destruíanse tamén a si mesmos.

»Encoraxados polo licor, dedicáronse a mil atrocidades, pelexando e matándose entre eles no medio da loucura xeneralizada. Vin un grupo de obreiros da clase máis favorecida que se xuntaran coas súas mulleres e crianzas e que levaban os enfermos e os vellos en liteiras, cun certo número de cabalos que tiraban dun carro cheo de provisións. Estaban loitando por fuxir da cidade. Deron un bo espectáculo ao baixaren pola rúa entre o fume que o cubría todo, e case me pegan un tiro cando aparecín no medio do seu camiño. Cando marcharon, un dos seus líderes berroume unha desculpa. Dixo que mataban os ladróns e saqueadores que vían, e que se uniran dese xeito coa única fin de fuxir deles.

»E foi xusto aló onde vin pola primeira vez algo que despois ollei moi a miúdo. Un dos homes do grupo amosaba inequívocos síntomas da praga. No momento, o resto apartouse e el, sen protestar unha soa vez, afastouse deles para deixalos pasar. Unha muller, que probabelmente sería a súa dona, intentou seguilo. Levaba un meniño collido da man, mais el pediulle que continuase mentres que os demais a intentaban reter para que non se lle achegase. Isto foi o que vin, e tamén vin como o home, co seu rostro brillando de cor escarlata, se metía nunha calella do outro lado da rúa. Ouvín o son da súa pistola e vin como caía á terra sen vida.

»Logo de desviarme un par de veces para evitar os incendios, conseguín abrirme paso até a universidade. No extremo do campus atopei un grupo de xente da universidade que ía en dirección á facultade de Química. Todos levaban a familia con eles, mesmo as enfermeiras e os criados. O profesor Badminton saudoume, aínda que me custou recoñecelo. Atopárase cun incendio en algures e queimáraselle a barba. Levaba unha venda chea de roña na cabeza e a súa roupa daba noxo. Díxome que os saqueadores lle deran unha boa malleira e que o seu irmán morrera a noite anterior intentando defender a casa.

»Á metade de camiño do campus acenou de súpeto cara ao rostro da Señora Swinton. A cor escarlata amosábase nel. Decontado, todos comezaron a berrar e a fuxir dela. Os seus dous fillos estaban cunha enfermeira e tamén correron, só o seu home, o Doutor Swinton, permaneceu canda ela.

»―Continúa, Smith ―díxome―. Coida das crianzas. En canto a min, ficarei coa miña dona. Sei que xa está morta, mais non a podo abandonar. Despois, se dou fuxido, irei até a facultade de Química e, se me recoñeces, pódesme deixar entrar.

»Abandoneino aló, inclinado sobre a súa muller, calmándoa nos últimos momentos, e corrín para alcanzar o grupo. Fomos os últimos en sermos admitidos no edificio. Despois disto, mantivemos o noso illamento defendéndonos con rifles automáticos. O noso plan inicial era que nos refuxiásemos sesenta persoas, mais cada unha das que ían vir en principio trouxo parentes e amigos, mesmo familias enteiras, polo que en total xuntámonos catrocentas almas. Mais a Facultade de Química era grande e sólida, e non había perigo de que ardese por mor dalgún dos grandes incendios que arrasaban a cidade.

»Xuntaramos unha gran cantidade de provisións e unha comisión alimenticia fíxose cargo delas, racionándoas diariamente para que as familias e grupos de persoas non tivesen problemas entre eles. Designáronse varias comisións e desenvolvemos unha organización moi eficiente. Eu formaba parte da comisión de defensa, aínda que o primeiro día non se achegou saqueador ningún. Podiamos velos a unha boa distancia, mais a xulgar polo fume dos lumes que acendían, sabiamos que tiñan varios campamentos pola zona exterior do campus. A embriaguez estaba xeneralizada e a miúdo ouviámolos cantar cancións groseiras e berrar como tolos. Mentres o mundo se arruinaba sobre eles e todo o ar estaba cargado co fume da súa queima, estas criaturas baixas daban renda solta á súa bestialidade, e loitaban, e bebían, e morrían. Mais despois de todo, que importaba? Todos morrían de todas todas, o bo e o malo, o forte e o feble, aqueles que amaban a vida e aqueles que a odiaban. Todos morreron, todo acabou.

»Cando pasaron vinte e catro horas e non apareceu ningún sinal da praga entre nós, sentímonos aliviados e comezamos a cavar un pozo. Vós xa vistes as grandes tubaxes de ferro que naquel tempo levaban a auga a toda a cidadanía. Como tiñamos medo de que os incendios rebentasen as tubaxes e baleirasen as reservas de auga, fixemos un furado no piso de cemento do claustro central da Facultade de Química e cavamos un pozo. Entre nós había moita xente nova, estudantes universitarios, así que traballamos día e noite no pozo. E os nosos medos confirmáronse. Tres horas antes de atopármonos auga, as tubaxes secaron.

»Pasaron outras vinte e catro horas e a praga aínda non dera ningún sinal de aparecer entre nós. Pensamos que nos salvaramos, mais non sabiamos algo que despois comprobei: o período da incubación das bacterias nun corpo humano era de varios días. Como mataba tan axiña ao se manifestar, isto levounos a pensar que o período de incubación sería igualmente curto. Logo, ao pasar dous días sen que ninguén morrese, estabamos eufóricos ante a idea de que estabamos libres de contaxio.

»Mais o terceiro día chegou a desilusión. Nunca esquecerei a noite que precedeu os feitos. Eu tiña a quenda de garda de oito a doce da noite e, desde a balconada do edificio, vin como se esborrallaban todos os traballos gloriosos do ser humano. Tan terríbeis eran os incendios próximos que todo o ceo estaba alumeado. Podíase ler mesmo a letra máis fina naquela cegadora luz vermella. Semellaba que todo o mundo estaba en chamas. San Francisco cuspía fume e lume dos inmensos incendios como se se tratase dun grupo de volcáns activos. Oakland, San Leandro, Haywards... todos estaban ardendo e, cara ao norte, en Point Richmond, tamén ardían máis lumes. Era un espectáculo estarrecedor. A Civilización, meus netos, a Civilización consumíase nunha labarada e nun alento de morte. Esa mesma noite, ás dez, as grandes polvoreiras de Point Pinole estouraron unha tras doutra. Tan terríbeis foron as sacudidas que o propio edificio, robusto como era, moveuse como nun tremor de terra, ao tempo que romperon todos e cada un dos vidros. Xusto entón foi cando deixei a balconada e baixei polos longos corredores, de cuarto en cuarto, para acougar as mulleres alarmadas e para lles contar o que acontecera.

»Unha hora máis tarde, desde unha xanela da planta baixa, ouvín como estoupaba o pandemonio nos campamentos dos saqueadores. Había berros e berros, e disparos de pistola. A nosa conxectura posterior foi que a loita a provocara unha tentativa de expulsar os enfermos. Varios saqueadores contaxiados da praga fuxiron a través do campus e foron dar contra as nosas portas. Berrámoslles unhas advertencias, mais eles maldiciron e descargaron unha boa cantidade de tiros. O profesor Merryweather, que se achaba nunha das xanelas, morreu ao instante por mor dunha bala que lle entrou entre cella e cella. Pola nosa banda tamén abrimos lume e todos os saqueadores fuxiron agás tres, entre eles unha muller. Estaban contaxiados da praga e logo eran imprudentes. Como diaños noxentos á cegadora luz vermella do ceo, os rostros inflamados, seguiron maldicíndonos e disparándonos. A un deles dispareille eu mesmo e despois disto, o home que ficaba e mais a muller, aínda maldicindo, sentaron baixo as nosas xanelas obrigándonos a velos morrer da praga.

»A situación era crítica. As explosións das polvoreiras romperan todas as xanelas da Facultade de Química, de xeito que estabamos expostos ás bacterias dos cadáveres. Solicitámoslle á comisión de saúde que actuase e responderon con nobreza. Era preciso que dúas persoas saísen e retirasen os cadáveres, o que probabelmente significaba sacrificar as súas propias vidas, xa que unha vez completada a tarefa non podiamos permitir que volvesen entrar no edificio.

Un dos profesores, que estaba solteiro, e mais un dos estudantes ofrecéronse para o traballo. Despedíronse de nós e procederon. Eran auténticos heroes, que sacrificaron as súas vidas para que outros catrocentos puidésemos vivir. Após remataren o traballo ficaron en pé durante un instante, mirándonos con tristura. Despois axitaron as mans en xesto de despedida e marcharon amodo a través do campus cara á cidade en chamas.

»Aínda así todo foi inútil. Á mañá seguinte o primeiro de nós foi golpeado pola praga. Foi unha enfermeira miúda, unha rapaza que traballaba para a familia do profesor Stout. Non era tempo para políticas pusilánimes nin para sentimentalismos. Ante a posibilidade de que puidese ser a única de nós que contraera a praga, empurrámola ante as portas do edificio e ordenámoslle que marchase. Marchou amodo, camiñando a través do campus, torcendo as mans e chorando con mágoa.

»Sentímonos como animais pero, que outra cousa podiamos facer? Eramos catrocentos e estes individuos tiñan que ser sacrificados polo ben do grupo.

»Nun dos laboratorios vivían tres familias e esa tarde o único que atopamos deles foron catro cadáveres e sete casos da praga, cada un nunha etapa diferente.

»Despois foi cando comezou o terror. Deixamos quedar os mortos onde estaban e recluímos os vivos noutro cuarto. A praga comezou a manifestarse no resto de nós e, en canto aparecían os síntomas, enviabamos os enfermos a estes cuartos illados. Obrigámolos a que fosen até alá polo seu propio pé para non termos que tocalos. Era angustioso e aínda así a praga atacounos igual. E despois, cuarto por cuarto, todos estaban ateigados de mortos e moribundos. Os que aínda estabamos sans retirámonos ao seguinte andar e despois ao seguinte, fuxindo daquela marea de morte que, cuarto tras cuarto e andar tras andar, alagaba o edificio.

»O lugar converteuse nun osario e, no medio da noite, os superviventes fuximos sen levar nada connosco agás armas, munición e unha certa cantidade de alimentos enlatados. Acampamos no lado oposto ao do campamento dos saqueadores e, mentres uns montaban garda, os demais ofrecémonos para explorar a cidade na procura de cabalos, automóbiles, carros ou calquera cousa que nos permitise emular aquela partida de obreiros que eu vira fuxindo da cidade cara ao campo.

»Eu formaba parte do grupo de exploradores e o Doutor Hoyle, que lembrara que deixara o seu automóbil no garaxe da casa, díxome que podía ir buscalo. Fomos explorar por parellas e o meu acompañante foi un universitario novo chamado Dombey. Tivemos que cruzar medio quilómetro da parte residencial da cidade para chegar até a casa do Doutor Hoyle. Alá os edificios estaban separados, entre árbores e xardíns cubertos de herba. Aló os lumes actuaran de xeito raro, pois queimaran bloques enteiros e deixaran outros intactos e, a miúdo, ficara tamén sen queimar unha soa casa dun bloque. Aquí tamén estaban a traballar os saqueadores... Levabamos as nosas pistolas automáticas na man e semellabamos desesperados dabondo como para lles impedir que nos atacasen. Mais na casa do Doutor Hoyle aconteceu algo. O lume non a tocara, porén, xusto cando chegamos até ela, comezaron a xurdir fume e lapas por todas as partes.

»O moinante que lle prendera lume fuxiu dando tombos escaleiras abaixo e comezou a camiñar pola rúa. Levaba os petos do abrigo cheos de botellas de whisky e ía completamente bébedo. O meu primeiro impulso foi o de pegarlle un tiro e nunca deixarei de lamentarme por non o facer. Falaba só, como perdido, cos ollos inxectados en sangue e un corte aberto nun lado da súa faciana de alcólico. Era o espécime máis repugnante de degradación e noxo co que me atopara nunca. Ao final non lle peguei o tiro e el tirouse na herba a carón dunha árbore para nos deixar pasar. Foi un acto absolutamente gratuíto. Cando xa pasaramos, sacou unha pistola de súpeto e disparoulle a Dombey na cabeza. Xusto despois pegueille un tiro, mais era demasiado tarde. Dombey morreu sen dar un chío, no acto. Dubido que nin el mesmo soubese o que lle acontecera.

»Deixando atrás os cadáveres, entrei ás présas no garaxe da casa en chamas e alá atopei o automóbil do Doutor Hoyle. O depósito estaba cheo de gasolina e estaba listo para arrincar. Foi nese coche no que percorrín as rúas da cidade en ruínas e volvín canda os superviventes do campus. Os outros exploradores xa volveran, mais ningún tivera tanta sorte. O profesor Fairmead atopara un poni en Shetland, mais a pobre criatura, que estivera atada nun cortello e abandonada durante días, estaba tan feble pola fame e a sede que pasara, que non era quen de levar carga ningunha. Algúns querían soltalo, mais eu insistín en que debiamos levalo connosco, porque se quedabamos sen comida, podiamos ter algo que levar á boca.

»Cando comezamos o camiño eramos corenta e sete, moitos de nós mulleres e nenos. O decano da facultade, un home maior e agora sen esperanzas, roto polos terríbeis acontecementos da semana anterior, ía no automóbil xunto con varias crianzas e mais a nai do profesor Fairmead, que era unha muller moi vella. Wathope, un profesor de inglés, novo el, que tiña unha ferida de bala na perna, conducía o coche. O resto de nós iamos a pé e o profesor Fairmead levaba o poni.

»Debería ser un día claro de verán, mais o fume do mundo que ardía enchía o ceo, así que o sol brillaba feble, un orbe cegado e sen vida, sinistro e da cor do sangue. Mais xa nos afixeramos a aquel sol sanguento. Outra cousa era o fume. Facíanos dano nas fosas nasais e nos ollos, e non había nin un só de nós que non tivese os ollos inxectados en sangue. Diriximos o paso cara ao sueste, a través de interminábeis quilómetros de residencias suburbanas. Iamos polo lugar onde os primeiros outeiros baixos se elevaban sobre a altura do casco urbano, era o único camiño polo que podiamos chegar ao campo.

»O noso avance era dolorosamente lento. As persoas máis febles non podían camiñar con máis rapidez. Nin sequera nos seus soños podían imaxinar o que é camiñar tal e como o facemos a día de hoxe, meus netos. A dicir verdade, ningún de nós sabía camiñar. Foi despois da praga cando aprendín a camiñar de verdade. Logo, o paso do máis lento era o que todos nós levabamos, xa que non nos atreviamos a nos separar por mor dos saqueadores. Agora semellaba que non había xa tantas daquelas bestas humanas preeiras. A praga reducira drasticamente o seu número, mais aínda sobreviviran abondos como para supor unha constante ameaza para nós. Moitas daquelas fermosas casas non estaban afectadas polo lume, aínda que había ruínas fumeantes por todos os lugares. Semellaba que os saqueadores xa abandonaran o seu desexo absurdo de provocar incendios, xa que a medida que avanzabamos rara vez se vían novas casas ardendo.

»Varios de nós exploramos os garaxes das casas na procura de automóbiles e gasolina, mais non tivemos éxito. Os primeiros éxodos das cidades acabaran con todo. Calgan, un home novo e agradábel, caeu realizando este traballo. Os saqueadores pegáronlle un tiro mentres cruzaba un xardín. Foi a nosa única baixa, aínda que unha besta bébeda comezou a abrir lume contra todos nós. Por sorte, disparaba como un tolo e puidémoslle atinar cun tiro antes de que causase mal ningún.

»En Fruitvale, aínda no corazón da magnífica zona residencial da cidade, a praga volveu aparecer entre nós. A vítima foi o profesor Fairmead. Con acenos para que non lle dixésemos nada á súa nai, desviouse cara ao xardín dunha casa grande e fermosa. Sentou pesadamente nos banzos do soportal dianteiro e deille o meu último adeus coa man. Esa mesma noite, varios quilómetros alén de Fruitvale, mais aínda dentro da zona urbana, montamos o noso primeiro campamento. Esa mesma noite tivemos que mudar o lugar de acampada un par de veces para fuxir dos nosos mortos. Pola mañá quedabamos trinta. Nunca esquecerei o decano da Facultade. Durante a marcha matinal, a súa muller, que ía camiñando, revelou os fatais síntomas e, cando se apartou para nos deixar continuar, insistiu en baixar do automóbil e permanecer con ela. Houbo certa discusión sobre isto, mais ao final deixámolo ir. Tanto tiña, xa que non sabiamos cantos de nós poderiamos fuxir, no caso de que alguén o conseguise.

»Esa noite, a segunda da nosa marcha, acampamos alén de Haywards nas primeiras extensións de campo. Pola mañá só quedabamos once vivos. Esa mesma noite o profesor Wathope, o da perna ferida, abandonounos no automóbil. Colleu a súa irmá, a súa nai e a maior parte das nosas provisións en conserva. Foi ese día pola tarde, mentres descansaba ao bordo do camiño, cando vin a última aeronave que verei nunca. O fume era moito máis tenue no campo e, primeiro, vin a nave ir á deriva e virar inutilmente a seiscentos metros de altura. Non podía facer conxecturas do que acontecera, mais mentres a mirabamos puidemos ver como ía trazando unha curva de caída máis e máis baixa. Despois os tabiques de varios depósitos de gas deberon de rebentar, xa que comezou a baixar completamente perpendicular e acabou por se esborrallar na terra como se fose unha chumbada.

»E desde ese día non volvín ver outra aeronave. A miúdo, durante os anos seguintes, esculquei o ceo coa esperanza va de descubrir que en algures sobrevivira a civilización mundial. Mais non foi así. O que aconteceu connosco en California tamén tivera lugar en todos os lados.

»Pasou outro día e, á altura de Niles, só quedabamos tres de nós. Alén de Niles, no medio da estrada, atopamos a Wathope. O automóbil avariárase e aló, deitados sobre unhas mantas na terra, repousaban os corpos da súa irmá, da súa nai e o seu propio.

»Estaba tan canso polo estraño exercicio de camiñar sen pausa que esa noite durmín profundamente. Pola mañá estaba só no mundo. Canfield e Parsons, os meus últimos compañeiros, morreran da praga. Dos catrocentos que procuraron o refuxio da Facultade de Química e dos corenta e sete que comezaron a marcha, só quedaba eu ―eu e mais o poni de Shetland―. O motivo polo que foi así, non o sei. Non contraín a praga, iso é todo. Eu era inmune. Era simplemente unha persoa afortunada no medio dun millón, igual que había un supervivente por cada millón ou, mellor dito, por varios millóns, xa que a proporción era menor aínda.

V

»Durante dous días refuxieime nunha fraga apracíbel onde non se producira morte ningunha. Naquela altura, aínda que estaba deprimido e pensaba que a miña fin chegaría en calquera momento, descansei e recupereime, e o poni fixo o mesmo. O terceiro día carguei a besta coas poucas provisións das que dispuña e comecei a camiñar por aquel mundo tan solitario. Non apareceu nin unha soa persoa viva, nin muller, nin home, nin crianza, aínda que había mortos por todas as partes. A comida, porén, era abondosa. Naquel tempo a terra non era como é agora. Botaran abaixo todas as árbores e as pradarías estaban cultivadas. Toda a comida para millóns de bocas medraba, madurecía e perdíase na terra. Apañei verduras, froita e bagas de campos e hortas. Arredor das granxas desertas conseguín ovos e agarrei tamén algúns polos. E con bastante frecuencia atopei latas de provisións nas despensas.

»Pasaba algo estraño con todos os animais domésticos: por todas as partes roldaban salvaxes e alimentábanse uns dos outros. Os polos e os parrulos eran os primeiros en caer, mentres que os cochos eran os primeiros en volvérense salvaxes, seguidos dos gatos. Tampouco os cans tardaron moito en se adaptaren a aquelas novas condicións. Había unha auténtica praga de cans. Devoraban os cadáveres, ladraban e ouveaban polas noites e polo día andaban á espreita. A medida que pasou o tempo notei unha mudanza no seu comportamento. Nun comezo andaban sós, sospeitando os uns dos outros e sempre dispostos a loitar, mais despois de non moito tempo comezaron a ir xuntos e a correr en grupos. O can, xa vedes, sempre fora un animal social e iso foi así até que o ser humano o domesticou. No tempo anterior á praga, houbo unha gran cantidade de clases distintas de cans: sen pelo, de pel morna, cans tan pequenos que pouco máis eran que un diminuto bocado para outros cans grandes como pumas. Pois ben, todos os cans pequerrechos e os espécimes febles foron aniquilados polos seus conxéneres. Os grandes tampouco se adaptaron ben á nova vida salvaxe. Como consecuencia, desapareceron moitas razas de can e ficaron vagando en mandas os cans-lobo de tamaño mediano que coñecedes hoxe.

―Mais os gatos non andan en mandas, Granser ―opúxose Hu-Hu.

―O gato nunca foi un animal social. Como dixo un escritor do século dezanove «o gato anda ao seu». Sempre andou ao seu até que o ser humano o dobregou despois de longos anos de domesticación, mais agora unha vez máis volve ser salvaxe.

»Os cabalos tamén se volveron salvaxes e todas as razas finas que nós dexeneramos converxeron no pequeno cabalo mustango que coñecedes. As vacas tamén se volveron salvaxes e igual fixeron as pombas e as ovellas. E algúns polos tamén sobreviviron, como sabedes. Mais o polo salvaxe de hoxe é unha cousa completamente diferente aos polos que tiñamos naquel tempo.

»Mais debo continuar a miña historia. Viaxei por unha terra baldía. A medida que o tempo pasaba, comecei a botar en falta cada vez máis os seres humanos. Pero nunca atopei ningún e volvinme máis e máis solitario. Crucei o val de Livermore, as montañas que o flanquean e o gran val de San Joaquín. Vós nunca vistes ese val, pero é moi grande e está habitado por cabalos salvaxes. Hai grandes mandas aló, miles e decenas de miles. Visiteino de novo trinta anos despois, por iso o sei. Vós pensades que hai moitos cabalos salvaxes aquí abaixo, nos vales costeiros, mais non son nada comparado cos que hai en San Joaquín. É estraño que as vacas, ao se volveren salvaxes, fosen ás montañas baixas. Está claro que alá se protexían mellor.

»Nas zonas rurais, os malfeitores e os saqueadores estiveron menos presentes, xa que atopei moitas vilas e cidades sen rastro de lume. No entanto, estaban cheas de mortos noxentos e pasei por diante sen as explorar. Andaba eu preto de Lathrop cando, para aplacar a miña soidade, recollín un par de cans collie que acababan de volverse ceibes había tan pouco que quixeron retornar á súa lealdade ao ser humano. Estes collies acompañáronme durante moitos anos e a súa semente está aquí, nestes mesmos cans que tendes vós agora. Mais en sesenta anos o sangue dos collies recuou e estes brutáns pouco máis son que lobos domesticados.

Beizodelebre ergueuse, botou un ollo ás cabras para comprobar que estaban seguras e mirou a posición do sol no ceo da tarde, impacientado ante a prolixidade do conto do ancián. Edwin pediulle a Granser que apurase, logo continuou.

―Pouco máis teño que contar. Cos meus dous cans, o meu poni e a lombos dun cabalo que conseguira capturar, crucei San Joaquín e seguín até un marabilloso val de Sierras chamado Yosemite. Era unha alucinación tan fermosa que desexaba que persistise aínda un pouco tempo máis. Tamén sabía que mentres non mirase, a ilusión manteríase.

»Así fiquei, até que ouvín gruñir os meus cans e a voz dun home. E que credes que dixo aquela voz? Diréivolo, dixo: «de onde carallo vés?»

»Esas foron as súas palabras, as súas palabras exactas. Iso foi o que me dixo o teu outro avó, Beizodelebre, cando me saudou aló na ribeira do lago Temescal, hai cincuenta e sete anos. E esas foron as palabras máis inefábeis que escoitei na vida. Abrín os ollos e alí estaba en pé ante min, un home grande, moreno, peludo e de mandíbula prominente, co cello pregado e os ollos feroces. Non sei como baixei do cabalo, mais o seguinte que lembro é que lle estaba apertando a man coa miña e chorando. Estiven por abrazalo, mais sempre foi un home estreito de miras e desconfiado, así que se apartou de min. Aínda así seguín agarrándolle a man e chorando.

A voz de Granser vacilou e rachou ante o recordo, as súas febles bágoas escorregaron polas súas meixelas mentres que os rapaces o miraban e rían como parvos.

―Así e todo, eu seguía chorando e desexaba abrazalo, aínda que o Chofer fose unha besta, unha auténtica besta, o ser humano máis noxento que coñecín nunca. Chamábase... Vaia, é raro, esquecín o seu nome. Todos lle chamaban Chofer, ese era o nome do seu oficio e así lle quedou. Por isto é polo que, desde entón até o día de hoxe, coñecemos a tribo que el fundou como a Tribo dos Chofer.

»Era un home violento, inxusto. O motivo polo que as bacterias da praga non lle afectaron, non o podo entender. Semellaba, malia as nosas vellas nocións metafísicas sobre a xustiza absoluta, que non había xustiza ningunha no universo. Por que sobreviviu el? Un monstro inxusto e falto de principios, unha mancha na face da natureza, unha chanza cruel, implacábel e bestial. O único do que sabía falar era de automóbiles, maquinaria, gasolina e talleres. E, sobre todo e cun enorme pracer, dos seus sórdidos roubos e estafas ás persoas que o tiveran empregado no tempo anterior á praga. E aínda así el sobrevivira, mentres que centos de millóns, si, mil millóns de persoas mellores foran varridas.

»Fun con el até o seu campamento e alá a vin, a Vesta, a muller. Era gloriosa... E digna de mágoa. Aló estaba ela, Vesta Van Warden, a novísima muller de John Van Warden, vestida con farrapos, coas mans estragadas, cheas de cicatrices e calos producidos polo traballo duro, agachándose ante unha fogueira e facendo o traballo máis pesado. Ela, Vesta, que nacera e se criara no seo dunha das maiores fortunas que o mundo coñecera nunca. John Van Warden, o seu home, posuidor de mil oitocentos millóns e presidente do Consello de Magnates da Industria, fora o amo de América. Tamén, sobre a súa cadeira no Consello Internacional de Control, fora un dos sete homes que gobernaran o mundo. Ela mesma proviña dun berce igualmente nobre. O seu pai, Philip Saxon, fora o presidente do Consello de Magnates da Industria até que lle chegara a morte. Este cargo estaba en proceso de facerse hereditario, en caso de que Philip Saxon tivese un fillo que o puidese suceder, mais a súa única descendencia fora Vesta, o froito perfecto de xeracións e xeracións da cultura máis alta que este planeta produciu algunha vez. Só cando se fixo efectivo o compromiso entre Vesta e Van Warden, Saxon designou o seu xenro como o seu sucesor. Estou certo de que se trataba dun matrimonio de conveniencia. Teño razóns para crer que Vesta nunca amou o seu marido do xeito apaixonado e louco que os poetas adoitaban cantar. Era máis ben un matrimonio como os que se facían antigamente entre os monarcas, antes de seren desprazados polos Magnates.

»E alá estaba ela, afervurando unha sopa de peixe nun pote cuberto de feluxe, os seus gloriosos ollos inflamados polo fume acre do lume. A súa era unha historia triste, unha supervivente entre un millón, igual que era o Chofer, igual que era eu. Sobre un impoñente cumio de Alameda Hills, dominando coa vista a Baía de San Francisco, Van Warden construíra un inmenso palacio de verán. Rodeárao cun parque de catro mil metros cadrados. Cando apareceu a praga, Van Warden enviou a Vesta alá. Gardas armados patrullaban os límites do parque e non entraba nada que non fose previamente fumigado, nin sequera o correo e as provisións. E aínda así entrou a praga e matou os gardas nos seus postos, os criados mentres facían as súas tarefas. Varreu todo un exército de persoal de servizo ou, cando menos, todos os que non fuxiron para morreren noutra parte. Despois foi cando Vesta se converteu na única persoa viva naquel palacio tornado nun osario.

»Agora ben, o Chofer fora un dos criados que fuxiran. Volveu dous meses despois e descubriu a Vesta nun pequeno pavillón de verán onde non morrera ninguén e onde se instalara ela. El era unha besta, ela tiña medo, logo fuxiu e agochouse entre as árbores. Esa mesma noite fuxiu a pé cara ás montañas. Os seus pés sensíbeis e o seu corpo delicado nunca souberan o que era unha contusión das rochas nin unha rabuñadura dos toxos. El seguiuna e esa mesma noite conseguiu alcanzala. Bateu nela. Entendedes? Pegoulle con aqueles puños terríbeis e converteuna na súa escrava. Era ela a que tiña que apañar leña, facer o lume, cociñar e facer todo o traballo degradante no campamento. Ela, que nunca realizara un acto servil na vida. Obrigoulle a facer estas cousas, mentres el, un salvaxe, se dedicaba a durmir e a mirar. Non facía nada, absolutamente nada, agás de cando en vez ir pescar ou cazar.

―Ben polo Chofer ―comentou Beizodelebre en voz baixa aos outros rapaces―. Aínda o lembro antes de morrer. Era boa xente e fixo moitas cousas. Xa sabedes que o meu pai casou coa súa filla. Tiñades que ver o mal que falaba del. O Chofer era un home de armas tomar. Facía que as crianzas sentásemos arredor del. Mesmo cando estaba rosmando, unha vez alcanzoume e abriume a cabeza con aquel pau que sempre levaba con el ―Beizodelebre fregou a cabeza de bala cun aquel reflexivo e os rapaces volveron prestarlle atención ao vello, que estaba a rosmar algo sobre Vesta, a escrava do fundador da tribo dos Chofer.

―E xa vos digo que non podedes entender o terríbel que era a situación. O Chofer era un servo, entendédeo, un servo, que lle facía reverencias coa cabeza baixa á xente da clase alta. Ela era unha señora, tanto por nacemento como por casamento. Levaba os destinos de millóns de persoas coma el na palma da súa man rosada. E nos días anteriores á praga, o máis leve contacto coa xente coma el consideraríase un acto de contaminación. Ah, eu vino. Lembro o que unha vez ocorreu coa Señora Goldwin, a muller dun dos grandes magnates. Estaba nunha baía de atraque e ía embarcar no seu dirixíbel privado, e xusto deixou caer o seu parasol. Un criado colleuno e cometeu o erro de darllo... A ela, unha das mulleres máis nobres do mundo! Ela encolleuse e recuou, como se fose un leproso, e díxolle ao seu secretario privado que o recibise. Tamén lle ordenou ao seu secretario que descubrise o nome desa criatura e que procurase que o despedisen inmediatamente. E Vesta Van Warden era unha muller desa clase. E o Chofer batía nela e fíxoa a súa escrava.

»Bill, iso é, Bill, o Chofer. Ese era o seu nome. Era un desgraciado, primitivo, totalmente carente dos instintos máis finos e dos modais correctos dunha alma culta. Non, non existe ningunha xustiza absoluta, pois de habela non tería permitido que topase coa máis marabillosa entre as mulleres: Vesta Van Warden. O triste disto é que vós nunca o entenderedes, meus netos, xa que sodes pequenos salvaxes primitivos, inconscientes de nada máis agás do salvaxismo. Por que Vesta non foi miña? Eu era un home de cultura e modais refinados, un profesor dunha grande universidade. Aínda así, antes da praga, ela nin se dignaría a saber da miña existencia, así de alta que era a súa posición social. Fixádevos logo na degradación abismal en que caeu cando foi acabar nas gadoupas do Chofer. Nada, agás a destrución da humanidade, poderían facer posíbel que eu a coñecese, a mirase aos ollos, lle tocase a man e a amase, e eu sabía que os seus sentimentos cara a min eran amábeis. Teño razóns para crer que ela, a propia Vesta Van Warden, me podería amar, de non haber outro home no mundo agás o Chofer. Por que cando a praga varreu oito mil millóns de almas non destruíu tamén aquel home?

»Unha vez, cando o Chofer estaba a pescar lonxe, ela pediume que o matase, mais el era un home forte e violento e eu tíñalle medo. Despois falei con el. Ofrecinlle o meu cabalo, o meu poni, os meus cans, todo o que posuía no mundo, a cambio de que liberase a Vesta. El sorriume con malicia e virou a cabeza. Era moi insultante e díxome que nos vellos tempos el fora un criado, lixo baixo os pés de homes coma min e de mulleres coma Vesta, e que agora era o dono da maior señora sobre a terra, para a converter na súa criada, para que cociñase a súa comida e coidase dos seus fillos.

»―Ti tiveches o teu tempo antes da praga ―díxome―, mais este é o meu e ben bo que é. Non volvería aos vellos tempos por nada.

»Estas foron as palabras que me dixo, mais non foron exactamente estas, xa que era un tipo vulgar e inculto, que constantemente profería viles insultos pola súa boca.

»Tamén me dixo que se me collía botándolle miradas á súa muller, habíame retorcer o pescozo e pegarme unha malleira de paso. Era un animal. Aquela primeira noite, cando descubrín o campamento, Vesta e mais eu tivemos unha longa conversa sobre as cousas do noso mundo desaparecido. Falamos de arte, libros e poesía, e o Chofer escoitaba e mofábase abertamente. E como se aburría, enfadouse por mor dos vieiros polos que ía a nosa conversa, que non entendía, polo que dixo finalmente:

»―E esta é Vesta Van Warden, a antiga esposa do Magnate Van Warden, a beleza alta e presumida que agora é a miña escrava. Ei, profesor Smith, os tempos mudaron, os tempos mudaron. Muller, quítame os mocasíns e faino con ánimo. Quero que o profesor Smith vexa o ben adestrada que estás.

»Vin como ela rinchaba os dentes e como a chama da rebelión ardía na súa faciana. El fechou o puño para lle dar unha pancada, eu tiña medo e sentíame enfermo. Non podía facer nada para o superar, así que me erguín para non ser testemuña de tal indignidade. Mais o Chofer riu e ameazoume cunha malleira se non ficaba alí para presenciar a escena. Sentei, logo, á forza, a carón da fogueira na ribeira do lago Temescal, e vin a Vesta, a Vesta Van Warden, axeonllarse ante aquela besta e quitarlle os mocasíns, aquel animal sorrinte, peludo e antropomorfo.

»Ai! Vós non o entendedes, meus netos. Vós nunca coñecestes outra cousa, non o podedes entender.

»―Sempre co bozo e a correa ―gozaba o chofer mentres ela realizaba aquela tarefa terríbel e servil―. Ás veces é un pouco testana, profesor, un pouco testana, si, mais unha labazada nos dentes fai que se volva mansa como un año.

»E outro día díxome:

»―Temos que comezar a poboar a terra de novo e a nos multiplicar. Ti tes un problema, profesor. Non conseguiches muller e nós estamos en contra dun xardín do Edén tradicional. Mais non estou contento. Direiche o que imos facer, profesor ―e acenoume cara a unha nena pequena de non máis dun ano―. Velaí está a túa esposa, aínda que teñas que agardar a que medre. Está ben, non si? Todos somos iguais aquí, aínda que eu son o galo deste curral. Mais tampouco son inflexíbel. Fágoche a honra, profesor Smith, a grande honra de prometerche en matrimonio á filla miña e mais de Vesta Van Warden. Non é unha mágoa que Van Warden non estea aquí para velo?

VI

»Vivín tres semanas de infinito tormento alá, no campamento do Chofer. Logo un día, canso xa de min ou da mala influencia que, segundo el, eu supuña para Vesta, díxome que había un ano, ao vagar polos Outeiros de Contra Costa cara aos Estreitos de Carquínez, vira fume. Isto significaba que aínda había outros seres humanos e que, durante tres semanas, estivera a se reservar esa información tan preciosa para min. Marchei de inmediato cos meus cans e cabalos, e viaxei a través dos outeiros de Contra Costa cara aos Estreitos. Non vin fume ningún ao outro lado, pero en Port Costa descubrín unha pequena barcaza de aceiro na que podía embarcar os meus animais. Atopei tamén unha vella lona que me serviu para fabricar unha vela e unha airexa do sur empurroume a través dos estreitos cara ás ruínas de Vallejo. Aló, nos arrabaldes da cidade, descubrín sinais dun campamento recentemente ocupado.

»A gran cantidade de cunchas de moluscos que atopei indicáronme cal fora o motivo polo que esta xente viñera até a Baía. Esta era a tribo dos Santa Rosa e seguín a súa pista ao longo do antigo camiño de ferro, a través dos pantanos salgados cara ao Val de Sonoma. Aquí, nunha vella fábrica de tixolos de Glen Ellen, atopei o campamento. Había dezaoito almas, segundo dicían. Dous eran anciáns, un deles era Jones, un banqueiro. O outro era Harrison, un prestamista xubilado que tomara por esposa a matrona do Hospital Estatal para enfermos mentais de Napa, e que fora a única supervivente de entre todas as aldeas e vilas daquel rico e poboado val. Despois había tres homes novos, Cardiff e Hale, que foran campesiños, e Wainwright, un xornaleiro. Todos eles atoparan muller. A Hale, un granxeiro bruto e analfabeto tocáralle o premio gordo, Isadore, dunha posición semellante á de Vesta, e que tamén sobrevivira á praga. Era unha das cantantes máis famosas do mundo e a praga colléraa en San Francisco. Estivo falando comigo durante horas e horas, contándome as súas aventuras, até que á fin a atopara Hale na Reserva Forestal de Mendocino, co que non lle quedara outra que converterse na súa muller. Mais Hale era un bo compañeiro, malia ser analfabeto. Tiña un gran sentido da xustiza e un bo proceder, polo que ela era moito máis feliz do que era Vesta co Chofer.

»As mulleres de Cardiff e Wainwright eran normais, afeitas a traballar duro, de constitución forte, adaptada ao novo tipo de vida salvaxe ao que estabamos obrigados. Ademais destes, había no grupo dous adultos con discapacidade mental que viñan do asilo de Eldredge e cinco ou seis cativos de diferentes idades, nacidos despois da constitución da tribo dos Santa Rosa. Tamén estaba Bertha. Era unha muller boa, Beizodelebre, malia que o teu pai a desprezase, e tomeina por esposa. Ela era a nai do teu pai, Edwin, e do teu, Hu-Hu. E a nosa filla, Vera, foi a que despois casou co teu pai, Beizodelebre, o teu pai, que é o fillo maior de Vesta Van Warden e mais do Chofer.

»Foi entón cando me convertín no décimo noveno membro da Tribo dos Santa Rosa. Despois de min só ingresaron dous forasteiros. Un deles foi Mungerson, que descendía dos Magnates e que estivera vagando só nas rexións salvaxes do norte de California durante oito anos até que foi ao sur e se atopou connosco. Este foi o que agardou doce anos para casar coa miña filla Mary. O outro foi Johnson, o home que fundou a Tribo de Utah. Utah era o sitio do que viñera, unha terra que está moi lonxe de aquí, alén dos grandes desertos do leste. Johnson chegou a California vinte e sete anos despois da praga. En toda a rexión de Utah, segundo nos contou, só había tres superviventes, el e dous homes máis. Durante moitos anos viviron e cazaron xuntos, até que por fin, desesperados e temendo que a raza humana desaparecese completamente do planeta xunto con eles, dirixíronse ao oeste coa esperanza de atopar mulleres superviventes en California. Johnson atravesou só o gran deserto, onde os seus compañeiros morreron. Tiña corenta e seis anos cando se uniu a nós, casou coa cuarta filla de Isadore e Hale, e o seu fillo maior casou coa túa tía, Beizodelebre, que era a terceira filla de Vesta e o Chofer. Johnson era un home forte, dunha grande independencia, que o levou a separarse dos Santa Rosa e a formar a Tribo de Utah, en San José. É unha tribo moi pequena, formada por nove persoas, mais tal foi a súa influencia e forza sobre os seus, que a súa tribo hase converter nunha moi forte e xogará un papel principal na nova civilización do planeta.

»Existen outras dúas tribos das que teñamos novas: os Angelitos e os Carmelitos. Estes últimos comezaron só cun home e unha muller. El chamábase López e descendía dos antigos mexicanos, e tiña a pel moi escura. Traballaba de vaqueiro nos montes alén de Carmel e a súa muller traballaba de criada no grande Hotel de Del Monte. Foi hai sete anos cando tivemos o primeiro contacto coa tribo de Los Angelitos. Teñen unha boa terra aló embaixo, aínda que vai demasiada calor. Calculo que a poboación actual do mundo anda entre os trescentos cincuenta e os catrocentos habitantes, supondo, claro, que non haxa pequenas tribos espalladas noutras partes do mundo. Se é que existen, nunca tivemos novas delas. Desde que Johnson cruzou o deserto de Utah, non chegou palabra nin nova ningunha desde o leste ou de ningún outro sitio. O mundo que eu coñecía na miña infancia e xuventude xa desapareceu. Deixou de existir. Son o último ser humano que viviu os días da praga e que aínda coñece as marabillas daquel tempo remoto, cando dominamos o planeta, a súa terra, o seu mar e ceo, cando eramos como deuses. E agora vivimos no salvaxismo primitivo ao longo dos cursos acuáticos desta terra de California.

»Mais aumentamos axiña. A túa irmá, Beizodelebre, xa ten catro crianzas. Aumentamos axiña e preparámonos para un novo ascenso cara á civilización. Co tempo, a presión da poboación fará que nos estendamos e, dentro de cen xeracións, podemos agardar que os nosos descendentes crucen as Sierras, avanzando amodo, xeración tras xeración, sobre o gran continente cara á colonización do Leste: unha nova gran migración arredor do mundo.

»Mais vai ser lento, moi lento. Temos moito que subir aínda. A nosa caída foi tan longa que nos acabou coas esperanzas... Se só un físico ou un químico sobrevivisen! Mais non foi así. Esquecémolo todo. O Chofer comezou a traballar o ferro. Fabricou a forxa que empregamos hoxe aínda, mais era un home preguiceiro e cando morreu levou con el todo canto sabía de metais e maquinaria. Que había saber eu desas cousas? Eu era un erudito clásico, non un químico. O resto dos superviventes non tiña educación. O Chofer só deixou dous coñecementos como legado: a preparación de bebidas alcólicas e o cultivo do tabaco. Unha vez, mentres estaba bébedo, matou a Vesta nun ataque de embriagada crueldade, aínda que el sempre mantivo que afogou ao caer no lago.

»E, meus netos, deixádeme que vos advirta contra os curandeiros. Eles chámanse a si mesmos doutores, travestindo o que nun tempo foi unha profesión nobre, mais en realidade son curandeiros, xente endiañada, e o que fan é por superstición e escuridade. Son trampulleiros e mentiráns, pero tan degradados estamos que cremos as súas trolas. Tamén eles aumentarán en número cando medremos e farán esforzos por nos gobernar, pois son mentireiros e falabaratos. Mirade a Olloscruzados, ese mozo que se fai pasar por un doutor, vendendo encantamentos contra a enfermidade, prometendo boa caza, cambiando promesas de bo tempo para obter boa carne e peles, enviando variñas da morte e realizando mil abominacións. Escoitade ben o que digo, que cando di que pode facer esta clase de cousas, está a mentir. Eu, o profesor Smith, o profesor James Howard Smith, digo que el mente. E díxenllo así, no seu propio fociño. Por que non me enviou unha variña da morte? Porque sabe que non pode facer nada contra min. Mais ti, Beizodelebre, estás tan afundido nesa negra superstición que se chegas a espertar unha noite cunha variña da morte ao teu carón, seguro que morrerías. E non morrerías por ningunha propiedade máxica do pau, senón porque es un salvaxe, coa mente escura e anubrada dun salvaxe.

»Os curandeiros deben ser destruídos e todo o que se perdeu debe ser descuberto outra volta. Por iso vos repito con toda seriedade algunhas cousas que debedes lembrar para llelas contárllelas despois ás vosas fillas e fillos. Debedes dicirlles que cando a auga se quenta no lume, nela reside unha cousa marabillosa chamada vapor, que é máis forte que dez mil persoas e que pode facer todo o traballo dunha soa. E hai outras cousas moi útiles. No lóstrego reside un forte servente da humanidade, que nos días antigos foi o seu escravo e que o volverá ser.

»Unha cousa completamente distinta é o alfabeto. É o que me permite saber o sentido desas marcas delgadas, mentres que vós, rapaces, só coñecedes unha ruda escritura pictográfica. Naquela cova seca do Outeiro do Telégrafo, onde vedes que vou a miúdo cando a tribo está pola zona da costa, almacenei moitos libros. Neles reside unha gran sabedoría. Tamén, canda eles, coloquei unha explicación do alfabeto, de xeito que o que coñeza a escritura pictográfica tamén poida aprendelo. Algún día a humanidade volverá ler e despois, se non acontece ningún accidente na miña cova, saberán que o profesor James Howard Smith viviu para salvar para eles o coñecemento dos devanceiros.

»Hai outro pequeno artello que o ser humano, inevitabelmente, volverá descubrir. Chámase pólvora. Foi o que nos permitiu matar con seguridade e a longa distancia. Os seus ingredientes atópanse na terra e, combinándoos na proporción correcta, conséguese a pólvora. Esquecín cales son estes ingredientes ou nunca os souben. Mais é unha mágoa que non os soubesesaiba. De os saber prepararía ese po e con el mataría a Olloscruzados e liberaría a terra da superstición...

―Cando me converta nun home grande dareille a Olloscruzados todas as cabras, a carne e as peles que poida conseguir para que me ensine a ser un doutor ―afirmou Hu-Hu―. E cando o sexa, farei que todos se abaixen e me atendan. Vanse arrastrar pola terra.

O ancián sacudiu a cabeza con solemnidade e rosmou:

―É estraño ouvir os vestixios da complexa lingua inglesa saíndo dos beizos dun pequeno salvaxe noxento cuberto cunha pel. O mundo está en desorde, está en desorde despois da praga.

―Ti non vas facer que eu me arrastre ―xactouse Beizodelebre ante o aspirante a curandeiro―. E se eu che pagase para que enviases unha variña da morte e non funcionase? Romperíache a cachola, entendes, Hu-Hu?

―Vou conseguir que Granser lembre iso que nos contou da pólvora ―dixo Edwin con suavidade― e despois tereivos a todos na miña man. Ti, Beizodelebre, loitarás por min e conseguirasme carne. E ti, Hu-Hu, enviarás variñas da morte a quen eu che mande para que todo o mundo me teña medo. E se collo a Beizodelebre intentando romperche a cachola poreino no sitio coa mesma pólvora. Granser non é tan parvo como pensades, eu vouno escoitar e algún día serei o xefe de todos vós.

O ancián sacudiu a cabeza con tristeza e dixo:

―A pólvora chegará. Ninguén o poderá parar... a mesma vella historia repetida unha e outra vez. A humanidade aumentará en número e loitará contra si mesma. A pólvora permitiralle ao ser humano matar millóns de semellantes e só deste xeito se desenvolverá algún día remoto unha nova civilización. E que teremos gañado? Igual que a vella civilización caeu, esta tamén o fará. Poida que se precisen cincuenta mil anos para construíla, mais todo acaba. Todas as cousas acaban.

»O único que queda é a forza cósmica e a materia, sempre en movemento, sempre actuando e reaccionando e repetindo as eternas tipoloxías: o sacerdote, o soldado e o rei. Da boca dos cativos sae a sabedoría da eternidade. Uns loitarán, outros gobernarán e outros pregarán. E todos os demais traballarán duro e sufrirán mentres que co seu sangue xermolará outra vez a abraiante beleza e a espectacular marabilla do estado civilizado. Sería o mesmo destruír todos os libros que acumulei na cova, xa que de conservárense ou de destruírense, todas as súas vellas verdades volverán ser descubertas e as súas vellas mentiras tamén vivirán e pasarán. Que é o que gañamos...

Beizodelebre ergueuse e botou unha rápida ollada ás cabras, que pastaban ao sol da tardiña.

―Vaites! ―rosmou Edwin―. Este vello alóngase máis cada día. Vamos ao campamento.

Mentres os outros dous, axudados polos cans, reunían as cabras e as encarreiraban polo bosque adiante, Edwin ficou co ancián e levouno pola mesma dirección. Cando chegaron ao vello camiño, Edwin parou de socato e mirou atrás. Beizodelebre, Hu-Hu e mais os cans xa pasaran. Edwin estaba a mirar unha pequena manda de cabalos salvaxes que baixaran até a area. Había cando menos vinte, eran sobre todo cabalos novos, eguas e poldros, conducidos por un fermoso semental que estaba en pé sobre a escuma, ao bordo da praia, co pescozo arqueado e os ollos salvaxes e brillantes, ventando o ar salgado do mar.

―Que acontece? ―preguntou Granser.

―Cabalos ―foi a resposta―. É a primeira vez que os vexo na praia. Son os pumas, que cada vez son máis numerosos, os que os fan baixar.

O sol baixo guindaba raios de luz vermella, semellantes a un abano desde un horizonte anubrado. Nas proximidades, nunha rompente das ondas, os leóns mariños bruaban o seu primitivo cántico, sacado do mar e das rochas negras, e loitaban e amaban.

―Vamos, Granser ―dixo Edwin.

E o ancián e o cativo, vestido cunha pel e de aspecto salvaxe, viráronse e foron polo camiño do bosque seguindo o ronsel das cabras.

Créditos

Título orixinal:
The Scarlet Plague.

Licenza do texto orixinal:
Dominio público
Licenza da tradución:
CC 3.0 by-nc-nd España

Texto:
Jack London
Tradución:
Tomás González Ahola
Revisión da edición en papel:
Equipo de Urco editora
Revisión da edición ebook:
Alba Rozas Arceo
Capa:
Denís Fernández Cabrera

Primeira edición en papel: 2009
Segunda edición en papel: 2016
Primeira edición ebook: 2021

Edita:
Urco Editora
R/do Avío 11, baixo
15705, Compostela, Galiza
info@urcoeditora.com

Este proxecto editouse ao abeiro do Fondo de proxectos culturais Xacobeo 2021-2022 da Xunta de Galicia.

Podes atopar a edición en papel deste e outros títulos de fantasía, ciencia ficción e terror no web de Urco Editora.

Formato eBook diagramado pola Sacauntos Cooperativa Gráfica utilizando o software libre Sigil, Inkscape, GIMP e LibreOffice.

Esta obra está publicada baixo unha licenza de Recoñecemento-Non comercial sen obra derivada 3.0 España de Creative Commons (CC 3.0 by-nc-nd). Isto significa que es libre de a copiar e distribuír sempre e cando cites a fonte e sexa sen ánimo de lucro

Outros títulos da Biblioteca Jack London:

Podes comprar copias en papel e descargar versións dixitais gratuítas da obra deste autor nas seguintes ligazóns:

A praga escarlata

Antes de Adán

O talón de ferro

Contos de ciencia ficción volume I

Contos de ciencia ficción volume II

Contracapa