Contos de ciencia ficción
Volume I

por
Jack London

Urco Editora
Galiza, 2021

Para ver este eBook coa calidade tipográfica que merece, recomendamos o Pocketbook reader.

Unhas palabras da editorial

Un dos principios fundacionais de Urco editora foi o de traer ao galego os clásicos do xénero fantástico e, desde 2007, ano en que o proxecto saíu ao mundo, esa foi unha teima que nunca abandonamos.

Entre os moitos autores e autoras que traducimos ao longo desta década e media de andadura, destacan tres nomes, que brillan no noso catálogo con luz propia.

O primeiro de todos é H.P. Lovecraft, de quen publicamos a narrativa completa en 14 volumes e ao que reeditamos en versión dixital durante 2020 para poñelo á libre disposición do noso público.

Os outros dous son Robert E. Howard, discípulo do primeiro e creador de Conan o Bárbaro, e mais Jack London, coñecido polas súas novelas de aventuras, pero que conta cunha extensa obra de ficción científica cun potente fondo social e político.

Neste 2021, o segundo ano da pandemia, decidimos continuar coa nosa angueira de dixitalización e reeditar todo o fondo de ambos os dous, o que supón o inicio da nosa Biblioteca Fantástica Dixital.

Igual que na Biblioteca Lovecraft Dixital, consideramos que as edicións en papel xa están amortizadas e que xa é hora de «liberar» estes textos para o seu uso libre e gratuíto por parte de todo o mundo. A fin de contas, nas raíces da nosa filosofía sempre estiveron o Creative Commons e o Software Libre.

Os textos orixinais foron traducidos por distintas mans ao longo de varios anos. Da mesma forma, a revisión correu ao cargo de varias persoas. Hoxe, coa experiencia gañada, podemos retornar a eles para cohesionar criterios e producir unha edición definitiva.

O contido íntegro deste proxecto en ePUB está dispoñíbel para a súa descarga gratuíta no noso sitio web, e nas mesmas ligazóns podes achar a maneira de mercar o libro en papel, se prefires o formato clásico.

Sen máis, dámosche a benvida á Biblioteca Fantástica Dixital.

Galiza, inverno de 2021

O HOME DA CICATRIZ

Jacob Kent sufrira de avaricia todos os días da súa vida. Isto, pola súa banda, producíralle unha desconfianza crónica e tanto a súa mente como o seu carácter tornáranse tan retortos que resultaba un tipo de trato ben desagradábel. Tamén era vítima de somnambulismo, alén de ser un home de ideas fixas. Desde cativo dedicárase ao tecido, até que a febre de Klondike lle afectara ao sangue para apartalo do tear. A súa cabana estaba a medio camiño entre Sixty Mile Post e o río Stuart, e aqueles que adoitaban viaxar por aquela ruta até Dawson considerábano unha especie de magnate ladrón, sentado na súa fortaleza e cobrando portaxes ás caravanas que empregaban os seus descoidados camiños. Posto que había que saber algo sobre historia para construír esta imaxe de Kent, os camiñantes máis incultos que viñan do río Stuart adoitaban describilo dun xeito máis básico, no que abondaban unha boa cantidade de adxectivos malsoantes.

E por certo, a cabana non era súa, senón que a construíran uns anos antes un par de mineiros que polo momento o único que gañaran coa súa actividade fora unha morea de troncos. Sempre foran uns tipos hospitalarios. Após abandonar o lugar, os viaxeiros que coñecían a ruta converteran a cabana nun punto onde chegar ao solpor. Era ben útil, xa que lles aforraba o tempo e o traballo de montar o campamento, e había unha regra non escrita de que o último home en abandonar o lugar debía deixar unha pía de leña para o seguinte en chegar. Era rara a noite na que non se xuntaban naquel refuxio entre media ducia e vinte homes. Jacob Kent decatouse do que acontecía, logo exerceu o seu dereito de ocupación e mudouse alí. Desde aquela, os cansos viaxeiros tiñan que pagar un dólar por cabeza por durmir sobre o chan e Jacob Kent encargábase de pesarlles o po de ouro e roubarlles algo na medida. Alén disto, amañábase para que os seus hóspedes se encargasen de cortarlle a leña e carrexarlle a auga. Isto non era outra cousa que un acto de pirataría, mais as súas vítimas eran dunha caste tan mansa que, malia que o detestaban, lle permitían prosperar nos seus pecados.

Unha tarde de abril Jacob estaba sentado onda a porta, igual que unha araña depredadora, marabillándose da calor do sol poñente e cun ollo atento ao camiño, a ver se chegaban moscas á súa tea. O Yukon estendíase aos seus pés, un mar de xeo que desaparecía ao norte e ao sur tras dúas amplas curvas e que medía tres quilómetros cumpridos de ribeira a ribeira. A súa vasta superficie estaba atravesada pola senda das zorras de neve, unha liña afundida de medio metro de ancho e tres mil quilómetros de longo, con máis cruzamentos por metro linear que calquera outra estrada de dentro ou de fóra da cristiandade.

Jacob Kent sentíase especialmente ben aquela tarde. Batera o seu récord a noite pasada e vendéralles a súa hospitalidade a nada menos que vinte e oito visitantes. Certo, fora unha situación algo incómoda e catro deles roncaran toda a noite baixo a súa liteira, mais despois engadíranlle un peso considerábel ao saco no que gardaba o po de ouro. Este saco co tesouro amarelado e brillante que contiña era a un tempo o principal deleite e a principal maldición da súa existencia. O ceo e mais o inferno achábanse tras a súa estreita abertura. Como era natural, ao non ter privacidade na súa morada dun só cuarto, Jacob víase torturado por un constante medo a ser roubado. Sería moi sinxelo para estes forasteiros barbudos e de aspecto desesperado fuxir co botín. A miúdo soñaba que acontecía tal calamidade e espertaba nas gadoupas do pesadelo. Un selecto número destes ladróns asaltábao en soños, polo que chegou a coñecelos moi ben, especialmente o xefe, un tipo moreno cunha cicatriz na fazula dereita. El era o que máis se lle aparecía e, pola súa causa, Jacob construíu unha serie de agochos na cabana durante as horas de vixilia. Cada vez que ocultaba o botín podía respirar tranquilo outra vez durante algunhas noites, mais finalmente acababa cachando o home da cicatriz no acto de roubar o saco. Logo espertaba intranquilo e tiña que volver cambiar o saco a algún outro enxeñoso agocho. Non era que fose unha vítima directa destas fantasmagorías, mais cría nos augurios e na telepatía, e temía que estes ladróns do soño fosen as proxeccións astrais duns personaxes reais que, independentemente de onde se achasen fisicamente, albergaban desexos sobre a súa riqueza. Así e todo, continuou a desplumar os desafortunados que cruzaban o seu limiar, facendo que os seus problemas medrasen gramo a gramo ao mesmo ritmo que o seu saco.

Mentres sentaba á raxeira, Jacob Kent tivo unha idea que o fixo incorporarse dun chouto. Os praceres da súa vida culminaban no constante pesar e repesar o seu po de ouro, mais sobre aquela pracenteira afección caera unha sombra que até o momento non conseguira tirar da cabeza. As pesas que empregaba para o ouro eran moi pequenas. De feito, a máis grande era dunha libra e media —ou o que é o mesmo, dezaoito onzas—, mentres que a súa morea debía de pesar como tres veces aquilo. Nunca fora quen de pesalo todo dunha sentada e, polo tanto, considerábase privado dun novo e máis edificante ángulo de visión. Ao serlle negado, perdera a metade do pracer da posesión. De feito, sentía que este miserábel obstáculo minimizaba o simple feito da posesión. Foi a solución a este problema o que se iluminou no seu maxín e o que fixo que saltase da cadeira. Esculcou o camiño con atención cara a ambos os lados. Non se vía nada, así que entrou na casa.

Nuns segundos xa recollera a mesa e sacara as pesas. Nun dos pratos da balanza colocou discos cunha suma de quince onzas e do outro lado o equivalente en po. Logo cambiou as pesas por po, polo que xa tiña trinta onzas perfectamente pesadas. Acto seguido puxo todo nun lado e volveu equilibrar a balanza con máis po. Desta volta xa acabara o ouro e Jacob suaba profusamente. Tremeu extasiado, cun pracer alén de toda medida. No entanto, sacudiu o saco a conciencia até o último gran, até que a balanza cedeu e un lado baixou. Porén, restaurou o equilibrio engadindo unha pesa de penique dun lado e cinco grans do outro. Ficou paralizado. O saco estaba baleiro, mais a potencialidade das pesas convertérase en ilimitada. Con elas podía pesar calquera cantidade, desde o máis pequeno gran até libras e libras e máis libras. Mammon o cobizoso agarroulle forte o corazón. O sol seguiu avanzando cara ao oeste até que os seus raios entraron pola porta aberta e caeron sobre a balanza cargada de metal amarelo. As valiosas moreas, igual que os peitos dourados dunha Cleopatra de bronce, devolveron a luz nun resplandor suave. O tempo e o espazo desapareceron.

—Ghasús! Si que tes unha boa morea aí, ho!

Jacob Kent virouse e ao mesmo tempo botoulle a man á escopeta de dobre canón que tiña a un lado. Mais cando os seus ollos albiscaron o rostro do intruso, recuou atordado. Era o rostro do home da cicatriz!

O home ollou para el con curiosidade.

—Ei, ei, que non pasa nada —dixo facéndolle un aceno coa man—. Non vaias pensar que che vou faser nada nin a ti nin ao teu condanado ouro.

»Dedícaste ao contrabando, ou? —engadiu reflexivo mentres ollaba a suor que corría polo rostro de Kent e o tremor dos seus xeonllos.

»E lo non vas disir nada, ou? —continuou mentres o outro loitaba por respirar—. Pásache algho na linghua? Que foi?

—O... o... onde cha fixeron? —conseguiu articular finalmente Kent, erguendo o furabolos para sinalar a espantosa cicatriz que atravesaba a fazula do outro.

—Un compañeiro da tripulasión fendeume coa pica dun peise espada. E agora que iso sa está aclarado, o que eu quero saber é o que pasa contigho. Iso é o que eu quero saber, o que pasa contigho? Cagho en tal! Moléstache? Non é o bastante para o teu delicado ghusto? Iso é o que eu quero saber!

—Non, non —respondeu Kent, deixándose caer nunha banqueta cun forzado sorriso—. Só me preguntaba...

—Viches alghunha ves unha ighual? —seguiu o outro, truculento.

—Non.

—E lo non é unha marabilla?

—Si —asentiu Kent coa cabeza, nun intento de pórse a ben co estraño visitante, mais completamente inadvertido da arroutada que ía seguir os seus esforzos por ser agradábel.

—Maldito, condanado, fillo dun ghrumete! Que queres disir con iso de que a cousa máis nosenta que Deus todopoderoso samais puso na fase dun home é unha marabilla? O Que queres disir, ti...?

E nese instante o ardente lobo de mar soltou unha sarta de blasfemias orientais, mesturando deuses e diaños, liñaxes e homes, metáforas e monstros, cun vigor tan salvaxe que Jacob Kent ficou paralizado. Botouse cara a atrás, cos brazos erguidos como para defenderse dun violento ataque. Tan absolutamente intimidado que o outro se detivo no medio do seu espléndido sermón e estalou nunha estrondosa gargallada.

—O sol cheghou ao final do seu camiño —dixo o home da cicatriz, entre paroxismos de xúbilo—. E o único que desexo é que apresies a oportunidade de asosiarte cun fulano da miña ralea. Aviva esa cacharela que tes aí, ho. Vou seibar os cans e darlles de comer. E non sexas ruín coa madeira, rapás. Haiche moita máis onde colliches isa, tamén terás que buscar tempo para coller unha machada. E sa que estás trae un balde de augha. Bule, ho! Ou tírote polo chan, veña axúdame!

Foi algo inaudito ver a Jacob Kent prender lume, cortar leña, carrexar auga e mesmo facer tarefas domésticas para un hóspede! Cando Jim Cardegee deixou Dawson ía coa cabeza chea coas iniquidades deste Shylock dos camiños. Ao longo deles, numerosas vítimas engadíronse á súa lista de crimes. Agora, Jim Cardegee, co gusto polas chanzas de mariñeiros, decidiu, ao entrar na cabana, baixarlle os fumes ao seu anfitrión. Foi un éxito alén das súas expectativas que non admitía discusión, aínda que ignoraba que papel xogara niso a cicatriz da súa fazula. No entanto, aínda que non o comprendía, decatábase do terror que producía e decidiu, sen ningún tipo de remorso, tirarlle proveito como faría calquera comerciante moderno cunha mercadoría.

—Que me deixen segho senón estás feito un usureiro! —dixo admirado, coa cabeza ladeada, mentres o seu anfitrión bulía dun lado a outro—. Non debiches vir nunca a Klondike. Para ser o dono dunha baiuca, para iso fuches feito. A miúdo lles ouvín falar de ti os mosos polo río adiante, mais non tiña nin idea de que foses tan encantadoramente divertido.

Jacob Kent experimentou uns desexos irrefreábeis de probar o seu rifle con el. Porén, a fascinación que lle producía a cicatriz era demasiado forte. Este era o auténtico Home da Cicatriz, o home que tan a miúdo lle roubara en espírito. Este era, xa que logo, a entidade corpórea do ser cuxa forma astral se proxectara nos seus soños, o home que con tanta frecuencia abrigara plans contra o seu botín. Non había outra conclusión: este Home da Cicatriz viñera agora en carne e óso para despoxalo. A cicatriz! Resultáballe tan difícil afastar os seus ollos dela como de parar os latexos do seu corazón. Fixese o que fixese, estes sempre ían parar inevitabelmente naquel punto fixo como a agulla dun compás sinala o polo.

—Amólate? —tronou de súpeto Jim Cardegee mentres fitaba por riba das mantas estendidas e batía coa mirada fixa do outro—. Paréseme a min que o mellor é que prepares o teu leito, apaghes a lus e te deites, sa que tanto te amola. Faime caso, espantallo, ou senón terei que meter man nos teus asuntos.

Kent estaba tan nervioso que tivo que soprar até tres veces para apagar o candil e engruñouse baixo as mantas sen tan sequera quitar os mocasíns. O mariñeiro non tardou en comezar a roncar fortemente na súa dura cama a rentes do chan. Non obstante, Kent xacía coa mirada fixa na escuridade, cunha man na escopeta e decidido a non pechar os ollos en toda a noite. Non tivera a oportunidade de agochar as súas cinco libras de ouro, que se achaban na caixa de municións á cabeceira do seu catre. Mais, por moito que o intentou, á fin quedou durmido co peso do seu po de ouro na alma. Se non quedaba involuntariamente durmido coa mente en tal estado, o demo do somnambulismo non sería invocado nin Jim Cardegee podería saír ao día seguinte cunha criba.

O lume loitou unha batalla perdida e acabou por apagarse, mentres a xeada penetraba polas fendas cubertas de brión entre os troncos e arrefriaba a atmosfera interior. Os cans, fóra, deixaron de ladrar e, arrolados sobre a neve, soñaban con ceos inzados de salmón onde non existían nin condutores de zorras nin capataces. Dentro, o mariñeiro durmía á paparrondona, mentres que o seu anfitrión se revolvía inquedo, vítima de estrañas fantasías. Cara á media noite, este botou as mantas a un lado e púxose en pé. E é notábel que o puidese facer sen acender ningunha luz. Se cadra foi por mor da escuridade polo que mantivo os ollos pechados ou, quizais, foi o temor a ver a terríbel cicatriz na fazula do seu hóspede. No entanto, fose polo que fose, o feito foi que, ás cegas, abriu a caixa das municións, introduciu unha abondosa cantidade pola boca do rifle sen derramar nin unha partícula, apisoouna ben, gardou todo e regresou á cama.

Xusto cando o abrente pousou os seus dedos da cor do aceiro sobre a xanela, Jacob Kent acordou. Apoiándose sobre un cóbado, levantou a tapa e pescudou dentro da caixa das municións. O que fose o que viu ou deixou de ver, exerceu un efecto moi peculiar sobre el, considerando o seu neurótico temperamento. Botoulle unha ollada ao home que durmía no chan, baixou con coidado a tapa e virouse sobre as súas costas cunha expresión de calma na súa relaxada face. Non se lle movía nin un músculo. Non había o menor sinal de excitación ou perturbación. Aínda estivo así un bo anaco, pensativo, e cando se levantou comezou a ir dun lado a outro, dun xeito frío que semellaba calculado, silandeiro e devagar.

Sucedeu que un pesado madeiro fora introducido na cumieira xusto encima da cabeza de Jim Cardegee. Jacob Kent, traballando amodo, pasou unha corda por unha argola de pouco máis dun centímetro sobre o madeiro, tirando de ambas as dúas puntas cara ao chan. Atou un extremo arredor da súa cintura e fixo co outro un nó corredizo. Logo percutiu o rifle e deixouno ao seu alcance, a carón de numerosas correas de pel de alce. Cun grande esforzo, foi quen de non apartar a vista da cicatriz, desprazou o nó sobre a cabeza do home durmido e axustouno botando o seu propio peso cara a atrás, mentres empuñaba o rifle e o sostiña firmemente.

Jim Cardegee acordou, afogando, desconcertado e coa mirada fixa no dobre canón metálico.

—Onde está? —preguntou Kent, ao mesmo tempo que tiraba da corda.

—Condanado... ugh...

Kent simplemente cargou o seu peso cara a atrás, cortándolle a respiración ao outro.

—Condanado... ah... ugh...

—Onde está? —repetiu Kent.

—O que? —Preguntou Cardegee así que recuperou o alento.

—O po de ouro.

—Que po de ouro, meu? —inquiriu o mariñeiro, perplexo.

—Ben sabes cal, o meu.

—Nunca tal ouro vin. Por quen me tomaches? Por unha caixa forte? Que teño eu a ver en todo isto, meu?

—Se cadra sábelo ou igual non, mais de calquera xeito vou cortarche a respiración até facercho saber. E como levantes unha soa man, rebéntoche os miolos!

—Cagho no demo! —ruxiu Cardegee cando Kent apertou a corda.

Kent afrouxou un momento, entón o mariño sacudiu o pescozo para liberarse da presión e amañouse para soltar un pouco o nó, intentando que o punto de contacto lle ficase xusto por baixo do queixelo.

—E ben? —preguntou Kent agardando pola revelación.

Porén, Cardegee sorriu.

—Adiante lo co esghanamento, condanado vello de merda!

Entón, como xa supuxera o mariñeiro, a traxedia deveu en farsa. Ao ser Cardegee o máis pesado dos dous, Kent, botando o corpo cara a atrás e abaixo, non foi quen de levantalo do chan. Por máis que se esforzase, os pés do mariñeiro permanecían fincados no chan soportado parte do seu peso, mentres que o resto estaba a ser soportado polo punto de apoio de debaixo do queixo. Incapaz de levantalo, Kent continuaba aferrado, resolto a esganalo lentamente ou obrigalo a confesar que fixera co botín. Mais o home da cicatriz non daba afogado. Pasaron cinco, dez, quince minutos e, pasado ese tempo, desesperado, Kent deixou caer o seu prisioneiro.

—De acordo —dixo mentres limpaba a suor—. Se non te podo colgar heiche pegar un tiro. Algúns homes non naceron para ser aforcados.

—E sería unha bonita desfeita a que farías no chan da cabana —Cardegee trataba de gañar tempo—. Mira, meu, vouche disir o que imos faser: imos suntar as nosas cabesas para rasoar. Ti perdiches alghún ouro e dis que sei algho, mais eu digho que non. Faghamos unha análise da situasión e trasemos unha derrota...

—Cagho no demo! —espetoulle Kent cunha maliciosa imitación do sotaque do outro—. Serei eu quen trace as derrotas que se han de seguir e ti só mirarás. E se fas algunha outra cousa, como hai Deus que te vou amolar ben!

—Miña naisiña...

—Que Deus teña piedade dela, que te quere ben. Ah! Como te atreves? —frustrou un movemento hostil do outro apertando o frío canón do rifle contra a súa fronte—. Está quieto agora! Como movas un só pelo, prepárate.

Resultaba un pouco incómodo mantelo suxeito, mentres mantiña o gatillo sempre a unha distancia prudente do dedo. Pero Kent fora tecedor e, en poucos minutos, tiña o mariñeiro atado de pés e mans. Logo arrastrouno fóra e deitouno a carón da cabana, onde podía vixiar o río e observar como o sol avanzaba cara ao cénit.

—Agora dareiche até o mediodía. E entón...

—Entón o que, ho?

—Arderás no inferno. No entanto, se falas, terei conta de ti até que veña a próxima patrulla da Policía Montada.

—Ben, que Deus me leve, se non queda outra! Aquí che estou, inosente como un cordeiro, e aí estás ti, perdida a chaveta e totalmente errado, a tolearme e querendo mandarme aos lumes do inferno. Maldito pirata! Ti... —Jim Cardegee soltou a súa sarta de blasfemias e foi quen de superarse a si mesmo. Jacob Kent trouxo un tallo para gozar da situación con comodidade. Tras esgotar todas as combinacións posíbeis do seu vocabulario, o mariñeiro calou para pensar, calculando constantemente cos ollos o avance do sol, que progresaba polo leste dos ceos cunha présa nunca vista. Os seus cans, sorprendidos por levar tanto tempo sen ser amarrados aos arneses, agrupáronse ao seu redor. O seu desamparo atraera os animais, que ventaban que algo ía mal, mais non sabían o que e mostraban a súa simpatía con tristes ouveos.

—Liscade! Fóra de aquí! Fato de siwashes! —berrou tentando, mentres se arrastraba como un verme, darlles unha patada, para descubrir que se achaba ao bordo dun desnivel. Tan axiña como os animais se dispersaron, dedicouse a pensar no motivo daquel desnivel que presentía mais non podía ver. Non tardou en chegar a unha conclusión acertada. A natureza das cousas, pensou, é que o ser humano sexa lacazán. Non fai máis que o necesario. Cando constrúe unha cabana precisa pór refugallo para o teito. Desde esa premisa resultaba lóxico que non o carrexase desde máis lonxe que o absolutamente necesario. Xa que logo, achábase ao bordo do buraco desde onde se sacara o refugallo para facer o teito da cabana de Jacob Kent. Este descubrimento, empregado con propiedade, podería prolongar as cousas, reflexionou. Entón dirixiu a súa atención cara ás correas de pel de alce que o suxeitaban. Tiña as mans atadas ás costas e, ao facer presión contra a neve, estas molláranse ao contacto. Sabía que ese humedecemento do coiro faría que se estirase e, sen que se notase o esforzo, tentou estiralo máis e máis.

Observou o camiño, angustiado, e cando en dirección a Sixty Mile apareceu por un momento unha mancha escura sobre o fondo branco dunha cuíña xeada, botou unha ansiosa mirada ao sol. Este case alcanzara o cénit. De novo captou a mancha negra remontando as cuíñas de xeo e desaparecendo nos cavorcos intermedios. Non obstante, non se atrevía a permitirse máis que unhas olladas rápidas e curiosas por medo a espertar suspicacias no seu inimigo. Por un momento, cando Jacob Kent se puxo en pé e fitou cara ao camiño con atención, Cardegee sentiu terror. Porén, a zorra avanzaba por un tramo de camiño paralelo á cuíña e permaneceu fóra da vista até que pasou o perigo.

—Farei que te colghen por isto —ameazou Cardegee tratando de atraer a atención do outro—. E podreserás no inferno, xa verás se non é así.

»Oes —berrou tras unha pausa—, cres nos fantasmas? —Kent sobresaltouse, o que lle indicou que pisaba sobre terreo firme, así que continuou—. Un fantasma está no dereito de perseguir un home que non fai o que lle di. Por iso non te podes desfaser de min até que sexa a hora convida, iso quere disir as dose en punto, non si? Porque se o fas, vai pasar que te hei perseghir, óesme? Apenas un minuto ou un seghundo antes de tempo, e perseghireite, aseghúrocho, heino faser!

Jacob Kent mostrouse dubitativo, mais evitou falar.

—Como vai o teu cronómetro? Cal e a túa lonxitude? Como sabes que a túa hora é a correcta? —persistiu Cardegee coa va esperanza de gañarlle ao seu executor uns minutos—. Tes a hora de Barrack ou a da Compañía? Porque se o fas antes de que soe a campá, non descansarei. Fághoche unha advertensia honesta. Volverei. E se non tes hora, como o vas saber? Iso é o que quero que me dighas, como o vas saber?

—Voute enviar ao alén como conveña —replicou Kent—. Teño un reloxo de sol.

—Non val. A aghulla estache desviada trinta e dous ghraos.

—As estaquiñas están como teñen que estar.

—Como as aliñaches lo? Cun compás?

—Non, aliñeinas segundo a Estrela Polar.

—Seghuro?

—Seguro.

Cardegee xemeu e logo lanzou unha mirada furtiva ao camiño. A zorra estaba xusto remontando unha cuíña, a escaso quilómetro e medio de distancia, e os cans corrían a paso lixeiro.

—A que distansia está a sombra da liña?

Kent camiñou cara ao primitivo reloxo e estudouno con atención.

—Uns sete ou oito centímetros —anunciou logo dunha meticulosa observación.

—Oes, meu, ghrita a hora exacta antes de apertares o ghatillo, faralo?

Kent accedeu e sumíronse no silencio. As correas que suxeitaban os pulsos de Cardagee estirábanse lentamente e xa tiña pasado a primeira volta sobre as súas mans.

—Dime, canto lle falta para a sombra?

—Pouco máis de dous centímetros.

O mariñeiro retorceuse un bocado para asegurarse de que caería no foxo no momento xusto, e soltou a primeira volta das correas.

—Canto falta?

—Só un centímetro —nese momento Kent ouviu a estridente carreira dos cans e virou a vista cara ao camiño. O condutor ía deitado na zorra e os cans impulsábanse dereitos cara á cabana. Kent volveuse, botando o rifle ao ombro.

—Aínda non é a hora! —protestou Cardegee—. Heite perseghir, aseghúrocho!

Jacob Kent dubidou. Estaba xunto ao reloxo de sol, poida que a uns dez pasos da súa vítima. O home da zorra debeu de ver que algo raro estaba a ter lugar, xa que se axeonllou mentres o seu látego resoaba furiosamente entre os cans.

As sombras aliñáronse. Kent fitou a través da mira.

—Prepárate! —ordenou solemnemente—. É a ho...

Porén, unha fracción de segundo antes, Cardegee rolou ao interior do foxo. Kent detivo o disparo e correu cara ao bordo. Bang! A arma estalou de pleno na face do mariñeiro en canto este se puxo en pé. Mais polo canón non saíu ningún fume. No canto diso, unha lingua de fume abrollou por un lado, preto da face de Jacob Kent, que caeu redondo. Os cans rodearon o foxo, arrastrando a zorra por riba do seu corpo, e o condutor baixou dun salto mentres Jim Cardegee liberaba as mans e saía do buraco.

—Jim! —recoñeceuno o home acabado de chegar—. Que pasa?

—Que que ocorre? Oh, nadiña meu! Ás veses fagho estas cousiñas pola miña saúde. Que que ocorre, condanado pailán? Que que ocorre, eh? Axúdame a seibarme e saberalo! Apura ou farei mighas contigho!

»—Carafio! —engadiu, mentres o outro comezou a trasfegar co coitelo—. Que está a pasar? Iso quero saber. Dimo ti, queres, que ocorre, eh?

Kent estaba ben morto cando lle deron a volta. A arma, un modelo vello e pesado que se cargaba pola boca, xacía ao seu carón. Aceiro e madeira separáranse. Xunto ao extremo do canón dereito, cos bordos cara a fóra, abríase unha fenda de varios centímetros de longo. O mariñeiro recolleuna, intrigado. Un chorro brillante de po amarelo estaba a derramarse pola fendedura. Entón os feitos reveláronse ante Jim Cardegee.

—Que o demo me leve! —ruxiu—. Aquí o está! Aquí está o seu condanado ouro! Que Deus me condene e a ti tamén, Charley, se non boles e me traes a peneira!

UNHA RELIQUIA DO PLIOCENO

Lavo as mans desde o principio. Non podo ser valedor dos seus contos, nin facerme responsábel deles. Saiban que fago estas observacións preliminares como resgardo da miña propia integridade. Teño unha posición certamente definida e segura, aínda que menor, e tamén unha esposa. Polo bo nome da comunidade que honra a miña existencia coa súa aprobación e, en aras da súa posteridade e da miña, non podo correr os riscos que xa corrín unha vez, nin adoptar uns comportamentos coa inxenua imprudencia da mocidade. Por iso, repito, lavo as mans no tocante a ese Nimrod, ese poderoso cazador, ese Thomas Stevens, de grandes ollos azuis e cara chea de pencas.

Para ser sincero comigo mesmo e ante calquera axuda que a miña dona se compraza en brindarme, podo permitirme ser xeneroso. Non criticarei os relatos que me contou Thomas Stevens e, ademais, gardarei para min o meu xuízo sobre eles. Se se me preguntase polo motivo, só podería engadir que non teño xuízo ningún que emitir. Durante longo tempo meditei a fondo e tranquilamente, mais ningunha das miñas conclusións coincidiron nin dúas veces, carafio! Porque Thomas Stevens é un home máis importante ca min. Se di verdades, estupendo. Se mente, pois estupendo tamén. Porque, quen podería comprobar a verdade? Ou demostrar que mente? Elimínome a min mesmo desta proposición, mentres aqueles homes de pouca fe poden facer o mesmo ca min: ir na procura de Thomas Stevens e discutir diante del os varios asuntos que, se a fortuna me axuda, relatarei. A respecto de onde se pode atopar... A dirección é moi sinxela: nalgún lugar entre o paralelo 53 latitude norte e o polo, por unha banda. Por outra, nas terras de caza que se achan entre a costa oriental de Siberia e a Península do Labrador. De que se atopa dentro deste territorio claramente delimitado, atéñome á palabra dun honorábel cabaleiro cuxas expectativas implican falar claro e vivir con honestidade.

Thomas Stevens puido xogar prodixiosamente coa verdade, mais cando nos coñecemos (e sería importante facer fincapé neste punto) chegou ao meu campamento cando eu cría estar a mil millas alén do posto máis próximo de toda civilización. Á vista daquela face humana, a primeira en varios meses, puiden saltar adiante e apreixalo entre os meus brazos (e non son un home moi dado a tales demostracións de afecto). Pero a el a súa visita pareceulle a cousa máis normal. Simplemente avanzou cara á luz do meu campamento, pasou de longo como se nada, botou as miñas raquetas de andar na neve a un lado, apartou un par de cans ao outro e así fixo un espazo a carón do lume. Dixo que se deixara caer no meu campamento na procura dun vasiño de soda e para ver se podía conseguir algo de tabaco decente. Mostrou unha cachimba vella, cargouna con laborioso coidado e, sen ningún miramento, baleirou media bolsa do meu tabaco na súa. Si, aquel era un bo tabaco. Suspirou coa satisfacción do xusto e, literalmente, absorbeu o fume das amareladas fías, o cal fixo que o meu corazón de bo fumador desexase retelo canda min.

Cazador? Trampeiro? Prospector? Encolleuse de ombreiros. Non. Só era un home que andaba a vagar por alí. Viñera desde o Great Slave xa había algún tempo e pensaba chegar até a rexión do Yukon. O factor de Koshim faláralle sobre os descubrimentos no Klondike e tiña pensado botarlles unha ollada. Decateime de que se referiu ao Klondike na arcaica lingua vernácula, chamándoo o Río do Reno, un antigo costume que os veteranos empregan contra os chechaquas e todos os homes acabados de chegar á rexión en xeral. Mais el díxoo con tanta inxenuidade e como se tal cousa que non mostraba malicia e perdoeillo. Tamén dixo que tiña pensado, antes de cruzar a fronteira cara ao Yukon, dar un pequeno rodeo polo Forte de Boa Esperanza.

O Forte de Boa Esperanza áchase a unha xornada cara ao norte, alén do Círculo, nunha paraxe onde os pés de poucos homes pisaron. E cando un galopín xorde na noite, especialmente como do nada, para sentar xunto ao lume dun e falar en termos tales como «demorar» e «un pequeno rodeo», é hora de levantarse e despexar a cabeza. Observei ao meu redor. Vin a tenda, as pólas de piñeiro esparexidas polo chan, as peles de durmir; vin os sacos de comida, a cámara, o alento dos cans formando círculos arredor do halo de luz e, sobre a cabeza, o resplandor da aurora a filtrarse polo cénit, desde o sueste ao noroeste. Entón arreguiceime. Hai algo máxico nas noites das terras do norte, que se apodera dun como as febres da malaria nos pantanos. Agárrate e apértate antes de decatáreste. Entón mirei as miñas raquetas para a neve, boca abaixo, unha sobre a outra, onde el as tirara. Tamén lle botei unha ollada á miña bolsa de tabaco. Polo menos a metade pasara á súa. Todo quedaba resolto. As súas fantasías non me enganaran á fin e ao cabo.

«Toleou co sufrimento», pensei, ollando en fite o home. «É un deses vagabundos extraviados e errantes, que andan como unha ánima en pena a través da basta tundra e das ignotas profundidades. Oh, ben, deixemos que se calme até que, se cadra, logre serenarse completamente. Quen sabe? O simple son da voz dun ser humano pode endereitar de novo o que se achaba torto.»

Así que deixei que falase e axiña me sentín marabillado, porque falaba de caza e dos distintos xeitos de levala a cabo. Matara o lobo siberiano da afastada Alaska e o rebezo das misteriosas Rochosas. Asegurou coñecer os lugares de caza por onde deambulaban os derradeiros búfalos. Colgou dos flancos do caribú cando aínda corrían centenares de milleiros e durmira nos Grandes Ermos seguindo o rastro do boi almiscreiro no inverno.

En consecuencia, modifiquei o meu xuízo sobre el (a primeira revisión, mais non a última) e levanteille unha monumental efixie á verdade. Ignoraba por que, mais o meu ánimo moveume a repetir un conto que me relatara un home que vivira suficiente tempo como para saber de todo. Era sobre o enorme oso que habita as empinadas abas do San Elías, sen descender xamais aos niveis máis suaves. Deus creou esta criatura para o seu esgrevio hábitat coas patas dun lado un pé máis longas que as do outro. E isto é sumamente acaído, xusto é admitilo. Así que cacei esa besta tan rara persoalmente, conteille empregando a primeira persoa do indicativo, con requintadas palabras e dándolle os necesarios embelecementos e toques de verosimilitude. Fitei logo o meu ouvinte por ver se quedara atónito polo relato.

Mais non. De mostrar dúbida, poderíallo perdoar. Se obxectase, negando os perigos de tal caza en virtude da incapacidade do animal para dar media volta e liscar... De ter feito iso, repito, podería estreitarlle a man pola súa deportividade. Mais non. Chuchou a cachimba, miroume, e deu outra chupada. Despois eloxiou debidamente o meu tabaco, puxo un pé sobre os meus xeonllos e pediume que examinase a bota. Era unha mucluc ao estilo dos indios inuits, cosida con fíos de tendón e desprovista de abelorios ou de adorno ningún. Xa a pel en si mesma era moi notábel. De media polgada de grosor, lembroume a pel da morsa, mais aí terminaba a semellanza, porque as morsas non locen unha pelaxe tan marabillosa. No lado e no talón, a pelaxe desgastárase a causa da fricción coa maleza e a neve, mais arredor da empeña e na parte baixa máis resgardada era áspera, denegrida e moi mesta. Separeina con dificultade e mirei debaixo procurando a delicada pel común a todos os animais do norte, mais neste caso non había tal. Isto, no entanto, foi compensado pola súa lonxitude. De feito, os guechos que sobreviviran ao desgaste e ás esgazaduras medían de sete a oito polgadas.

Ollei cara á face do home, quen retirou o pé e preguntou:

—Viu unha pel igual no seu oso do San Elías?

Neguei coa cabeza.

—Nin en calquera outra criatura terrestre ou mariña —contestei candidamente.

O grosor e a lonxitude daquela pelaxe desconcertábanme.

—Esta pel —dixo sen o menor afán de impresionarme— procede dun mamut.

—Parvadas! —exclamei ao non poder soportar a protesta da miña propia incredulidade—. O mamut, meu querido señor, hai moito tempo que desapareceu da face da terra. Sabemos que, nalgún momento, debeu existir, polos restos fosilizados que foron escavados e por un cadáver conxelado que se achou cando o sol de Siberia fundiu o xeo dun glaciar, mais tamén sabemos que actualmente non existe ningún exemplar vivo. Os nosos exploradores...

—Os seus exploradores? —interrompeume de súpeto—. Bah! Unha raza dexenerada. Non quero saber nada deles. Mais cónteme, meu, que é o que sabe sobre os mamuts?

Alén de toda dúbida, aquilo comezaba a converterse nunha leria. No entanto, mordín o anzol e rebusquei na miña memoria algún dato que puidese posuír sobre o asunto en cuestión. Para empezar, salientei que o tal animal era prehistórico e acheguei todos os meus argumentos en apoio disto. Mencionei os areais siberianos nos que abundaban ósos fosilizados de mamut, falei das grandes cantidades de marfil de fósil que a Alaska Comercial Company lles mercara aos indios inuit e os cabeiros de seis a oito pés de lonxitude que eu mesmo desenterrara nas beiras dos regatos do Klondike.

—Todos os fósiles —concluín— están entre os restos depositados a través de incontábeis idades.

—Lembro que cando era un neno —Thomas Stevens sorbeu polo nariz (sorbía polo nariz dun xeito iconfundíbel)— vin unha sandía petrificada. E aínda así moitas persoas engánanse a si mesmas ao pensar que realmente están a cultivar ou a comer sandías. Xa non hai tales cousas, extinguíronse.

—Deixemos a cuestión da comida —obxectei, ignorando a súa observación, a cal era pueril e non se sostiña—. A terra ten que ofrecer vida vexetal en abundancia para alimentar uns seres tan monstruosos e no norte a terra non é tan prolífica. Logo, o mamut non pode existir.

—Perdóolle a súa ignorancia respecto de moitos asuntos destas terras do norte, posto que é novo e viaxou pouco mais, ao mesmo tempo, síntome inclinado a estar de acordo con vostede nunha cousa. O mamut xa non existe. Como o sei? Eu matei o derradeiro coas miñas propias mans.

Así falou Nimrod, o Gran Cazador. Boteilles un madeiro aos cans, ordeneilles que deixasen de ouvear como malditos e esperei. Indubidabelmente ese singularmente feliz mentireiro abriría a súa boca e volvería teimar sobre o meu oso do San Elías.

—Foi deste xeito —comezou por fin, após un conveniente silencio—. Achábame acampado certo día...

—Onde? —interrompino.

Moveu a man vagamente en dirección ao nordeste, onde se estende a terra incógnita na cal poucos homes penetraron e menos aínda saíron.

—Estaba acampado con Klooch. Klooch era tan fermosa como unha desas pequenas kamooks que adoitan ganir entre os rastros ou meter o fociño na perola dun campamento. O seu pai era un purosangue malamut do pastlilik ruso do mar de Bering. Crieina sabendo que nacera dunha cadela de patas lixeiras da raza da baía do Hudson. Asegúrolle, meu, que era un cruzamento ben estraño. Agora ben, nese día que lle digo, a cadela pariu unha camada cuxo pai era un lobo gris dos bosques, longo de patas, cun peito enorme e unha gran resistencia. O que lle digo... Nunca vira outro igual. Era unha nova raza de cans que eu iniciara e albiscaba un gran futuro por diante.

»Como estaba a dicir, a cadela pariu os cachorros en boas condicións. Eu estaba encrequenado á beira da camada (sete pequechos fortes, cegos e zoupóns), cando detrás ouvín un grande estrépito, como cando chocan obxectos de latón. Houbo unha avalancha, como o refacho de vento que impulsa o corisco, eu estaba a me incorporarme cando algo me golpeou en plena face. Ao mesmo tempo ouvín arfar a Klooch, tal e como o faría un home ao que lle deron unha puñada no ventre. Pode apostar todo o seu diñeiro a que fiquei quedo, mais virei a cabeza e enxerguei unha enorme masa que se bambeaba encima de min. Entón o ceo azul apareceu de novo ante min e púxenme en pé. Unha montaña peluda de carne desaparecía entre a maleza no linde do clareiro. Distinguín unha anca inmensa, cunha cola ríxida tan grande como o meu corpo e moi ergueita. Un segundo despois só quedaba unha tremenda fenda na matogueira. Porén, seguía a ouvir uns sons semellantes aos dun tornado que esvaecía rapidamente, mentres esgazaba e esnaquizaba a vexetación e rompía e derrubaba as árbores ao seu paso.

»Lanceime na procura do meu rifle. Estaba no chan co canón apoiado nun madeiro, mais a culata estaba rota, o canón desviado e a recámara esnaquizada. Logo busquei a cadela e... e que supón que vin?

Sacudín a miña cabeza, a modo de negación.

—Así a miña alma arda en mil infernos, non quedara nin rastro dela! Klooch e mais os sete cachorros pequenos, cegos e zoupóns desapareceran... desapareceran todos. Onde ela estivera deitada só había unha estreita e ensanguentada pucharca na branda terra, dun metro de diámetro, e ao redor dos bordos uns cantos pelos esparexidos.

Medín tres pés na neve, tracei unha circunferencia en torno e fitei a Nimrod.

—A besta medía trinta pés de longo e vinte de alto —dixo—. E os seus cabeiros superaban en máis de seis veces os tres pés. Non podía crer, naquel instante, o que acababa de ocorrer. Porén, por se os meus sentidos me enganaran, alí estaba o meu rifle e a fenda na matogueira para confirmar o sucedido. E tamén estaban... ou, máis ben non estaban... Klooch e os seus cachorros. Meu, ardo de furia cada vez que penso niso! Klooch! A nova Eva! A nai dunha nova raza! E un desbocado e vociferante mamut laúdo, como un segundo dioivo, borráraos, raíz e pólas, da face da Terra! Estráñalle que a terra enchoupada en sangue clamase ao mesmo Deus? Ou que eu collese o machado na man e seguise o rastro?

—O machado? —exclamei sobresaltado ante aquela imaxe—. Un machado de man contra un enorme mamut de trinta pés de longo e vinte de...?

Nimrod interrompeu a miña exclamación rindo ás gargalladas.

—Non o faría vostede? —berrou—. Non era o soño de calquera cazador? Tempo despois teño rido sobre o asunto, mais entón non foi cuestión de risa. Achábame medio entolecido co rifle escangallado e a desaparición de Klooch. Pense niso, meu! Unha raza totalmente nova, non catalogada, é eliminada antes de que as crías abrisen os seus ollos ou puidesen ser clasificadas! Ben, así foi. A vida está chea de decepcións, é o que hai. A carne sabe mellor logo dun longo xaxún e un leito é mellor após unha longa camiñada.

»Como estaba a dicir, perseguín a besta co machado e pegueime aos seus talóns val abaixo. Non obstante, de súpeto, virou cara á entrada do val e eu fiquei arquexando no outro lado. Falando de comida, tamén podería facer un alto no relato o tempo suficiente para explicar un par de puntos. É unha curiosa formación a de alá arriba, no medio das montañas. Hai infinitos vales pequenos, tan pegados uns aos outros como os chícharos nunha vaíña, angostos e profundos con altos muros rochosos moi verticais a cada lado. E nos extremos máis baixos hai unhas pequenas bocas por onde debeu ter lugar a drenaxe dos glaciares. O único xeito de entrar neles é a través destas bocas, todas moi pequenas, unhas máis ca outras. En canto á comida... Vostede, de seguro que debeu de estar nas illas enchoupadas de chuvia e medio desconxeladas de Alaska, camiño de Sitka, sendo viaxeiro como é. E coñece a abundante e vizosa vexetación que medra alí, alta e enmarañada. Ben, iso mesmo é o que ocorre nestes vales. Unha terra rica, con fentos e herbas e cousas semellantes en formacións máis altas ca vostede. Chove tres días de cada catro durante os meses do verán e hai comida alí para alimentar un milleiro de mamuts, por non falar da caza menor.

»Mais volvendo ao que importa. Baixei cara ao fondo do val, relaxeime e abandonei a caza. Logo comecei a pensar, xa que cando deixei de ver o monstro a miña carraxe fora en aumento e souben que nunca habería paz na miña mente até que devorase unha pata asada do mamut. E souben, tamén, que se aveciñaba unha skookum mamook puka-puk e desculpe o meu chinés. Quero dicir que se aproximaba unha gran loita. A boca daquel val era moi estreita e as paredes empinadas. No alto daquela formación había unha desas rochas pivotantes ou rochas de abalar, como algúns lles chaman, que pesaría as súas duascentas toneladas. Era xusto o que precisaba. Volvín ao campamento, mantendo a vista no mamut para que non escapase, e collín a miña munición. Non me servía de moito co rifle estragado, pero abrín os cartuchos, fun colocar a pólvora debaixo da rocha e provoquei unha explosión. Non foi moita carga, mais a rocha moveuse lentamente e, ao final, derrubouse sobre a estreita entrada, deixando un espazo bastante xusto para permitir que o regato desaugase. Agora tíñao atrapado.

—Mais, como o cazou? —preguntei—. Onde se ouviu que un home sexa quen de matar un mamut cun machado? Ou, para o caso, con calquera outra arma?

—Veña, meu, non lle dixen que estaba tolo? —respondeu Nimrod, cunha leve manifestación de sensibilidade—. Completamente tolo polo de Klooch e mais o rifle. Ademais, non era eu un cazador? E non era aquela unha cazaría fóra do común? Un machado? Bah. Non o precisei. Preste atención e ouvirá a historia dunha cazaría como puideron ser as dos principios dos tempos, cando os homes das cavernas mataban con machadas de pedra. Tamén a min me servirían ben. Non é, acaso, un feito demostrado que un home pode ser máis rápido que un can ou un cabalo? Que pode esgotar a resistencia de ambos os dous coa súa intelixencia?

Asentín.

—E ben?

A luz fíxose en min e animeino a continuar.

—O val tiña unhas cinco millas de circunferencia. A única saída achábase pechada. Non había xeito ningún de saír del. O mamut era unha besta apoucada e tíñao á miña mercé. Volvía pisarlle os calcaños como o implacábel inimigo que era, guindeille croios e obrigueino a correr arredor do val tres veces seguidas antes de que caese esgotado. Non o ve? Unha verdadeira competición! Dun home contra un mamut! Un hipódromo, co sol, a lúa e as estrelas de árbitros!

»Levoume dous meses conseguilo, mais logreino. E non foi un soño. Acoseino vez tras vez, correndo polo interior do círculo, comendo carne e salmón en lata, bagas polo camiño e durmindo aos poucos entrementres. Naturalmente, ás veces o mamut enfurecíase. Entón, encamiñábame á lameira onde desembocaba o regato e lanzaba anatemas sobre el e sobre todos os seus antepasados, desafiándoo a que ousase acometerme. Mais era demasiado listo para vir loitar a unha pucharca lamacenta. Unha vez acurraloume contra a parede rochosa, mais logrei arrastrarme até unha profunda fenda e alí agardei. Ameazábame coa súa trompa, mentres eu brandía a machada até que a retiraba, bruando como un tolo até romperme os tímpanos. Sabía que me tiña e non me tiña. Iso facíao tolear. Mais non era ningún parvo. Sabía que eu estaba a salvo mentres permanecese na fenda e decidiu, polo tanto, manterme alí. E alí ficou, inmóbil e vixiante. Naquel lugar non había nin auga nin comida, polo que non podería manter indefinidamente o seu asedio. Porén, permaneceu quedo longas horas perante a fenda, axexándome e escorrentando os molestos cínifes coas súas orellas grandes como mantas. Entón a sede comezou a importunalo e empezou a virar sobre si mesmo mentres bruaba até que a terra se estremecía, seguramente insultándome ferozmente. Foron uns instantes temíbeis, xaora. Cando pensou que eu xa estaría suficientemente impresionado, retrocedeu lentamente e tentou dar unha carreiriña até o regato. Tentouno varias veces e en ocasións deixeino chegar até alí, mais, entón, eu asomaba a cabeza e el tiña que facer recuar a súa enorme mole. Após facer isto unhas cantas veces, o mamut decidiu cambiar a súa táctica. Como ve, captara o factor tempo. Sen previo aviso, afastouse, esgazando todo ao seu paso, como un tolo cara á auga, tratando de regresar antes de que eu puidese fuxir. Finalmente, após maldicirme horribelmente, levantou o asedio deliberadamente e dirixiuse á valgada.

»Aquela foi a única vez que me tivo acurralado, durante tres días, despois xa nunca cesou o acoso. Voltas e voltas e máis voltas, durante seis días seguidos, mais non se esgotaba. A miña roupa rachou e quedou feita farrapos. Porén, nin pensei en parar a arranxala, até que por fin cheguei a correr espido como un fillo da terra, sen máis nada que o machado nunha man e un seixo na outra. De feito, nunca me detiña, agás para botar unha cabezada de cando en vez, oculto nas fendas ou nos bordos dos cantís. En canto ao mamut, estaba a adelgazar cada vez máis, debeu de perder varias toneladas, mostrándose tan nervioso como unha institutriz solteirona. Cando me achegaba e lle berraba ou lle guindaba un croio desde lonxe, saltaba como un poldro asustado e tremíalle todo o corpo. Botaba a correr, entón, coa cola e mais a trompa rixidamente erguidas, a cabeza inclinada e os seus perversos ollos a arder de ira. O xeito en que me maldicía era algo terríbel. Era unha besta de todo inmoral, un asasino e un blasfemo.

»Mais cara á fin deixou de comportarse así e deu en choromicar e laiarse como un bebé. O seu ánimo crebouse e converteuse nunha montaña tremelicante e miserábel. O corazón palpitáballe con violentos ataques e cambaleaba como un bébedo, caendo e magoando as patas. Tamén choraba, mais sempre mentres corría. Meu, os mesmos deuses chorarían canda el, igual ca vostede ou calquera outro. Era penoso e foi así durante un bo tempo, mais a min só se me endurecía o corazón e apertaba o paso. Por fin perdeu as enerxías e deitouse, falto de forzas e de ánimo, esfameado e sedento. Cando vin que xa non era quen de moverse, despeceino e pasei gran parte do día escachizándoo co machado, mentres aínda arfaba e saloucaba até que o fixen calar para sempre. Medía trinta pés de longo e vinte de alto. Poderíase atar unha hamaca entre os seus cabeiros e durmir comodamente. Agás polo feito de que estaba exsangüe e perdera todos os seus fluídos, só a carne das súas catro patas podería manter un home durante un ano enteiro. Alí fiquei todo o inverno, coa única compaña de min mesmo.

—E onde está ese val? —preguntei

Moveu a man en dirección ao nordeste, e dixo:

—O seu tabaco é moi bo. Levo unha boa cantidade del na miña bolsa. Conservarei o seu recordo até que morra. Como sinal do meu agradecemento e a cambio dos mocasíns que leva nos pés, ofrecereille estes muclucs que conmemoran a Klooch e os seus sete cachorros cegos e zoupóns. Son tamén recordo dun acontecemento senlleiro na historia, nomeadamente, a destrución do animal máis novo dunha antiga especie xa extinguida. A súa virtude principal é que nunca se desbotan.

Efectuado o troco, golpeou a cachimba para baleirala de cinza, estreitou a miña man dándome as boas noites e marchou devagar por entre a neve. Respecto deste relato, do que xa declinei toda responsabilidade, recomendaríalles a aqueles homes de pouca fe que fagan unha visita ao Instituto Smithsonian. Se levan consigo as credenciais oportunas e non é tempo de vacacións, indubidabelmente obterán unha audiencia co profesor Dolvidson. Os muclucs áchanse no seu poder e verificará, non o xeito en que se obtiveron, mais si o material do que se compoñen. Cando afirmou que foron feitos coa pel dun mamut, a comunidade científica aceptou o seu veredicto. Que máis se pode pedir?

A SOMBRA E O FULGOR

Cando a recordo decátome do peculiar que era aquela amizade. Primeiramente estaba Lloyd Inwood, alto, delgado, ben feito, inquedo e moreno. E logo Paul Tichlorne, alto, delgado, ben feito, inquedo e louro. Cada un era a réplica do outro en todo, agás na cor. Os ollos de Lloyd eran negros. Os de Paul eran azuis. Baixo unha forte emoción, o sangue volvía olivácea a face de Lloyd e carmesí a face de Paul. Pero, fóra desta cuestión de cor, eran tan semellantes como dous chícharos. Ambos os dous eran moi nerviosos, propensos a unha tensión e resistencia excesivas e estaban sempre alerta.

Mais nesta extraordinaria amizade había un terceiro involucrado e ese terceiro era baixo, gordo, repoludo, lacazán e, detesto dicilo, era eu. Paul e Lloyd parecía que naceran para rivalizar un co outro e eu para mediar entre eles. Os tres medramos xuntos e frecuentemente recibía eu os asañados golpes que cada un destinaba ao outro. Sempre estaban a competir, esforzándose por superarse entre eles e, cando comezaban algunha disputa, non había límite nin para os seus esforzos nin para as súas paixóns.

Este intenso espírito de competición mostrábase nos seus estudos e nos seus xogos. Se Paul memorizaba un canto do Marmion, Lloyd memorizaba dous, Paul recuncaba con tres e Lloyd, de novo, con catro, até que os dous acababan por saber o poema completo de memoria. Recordo un incidente que aconteceu unha vez, un incidente traxicamente significativo da constante loita que había entre eles. Os rapaces xogaban a mergullarse no fondo dun estanque de tres metros de profundidade e suxeitábanse a unhas raíces somerxidas para ver quen podería estar máis tempo alí abaixo. Paul e Lloyd permitiron que se chancearan deles coa intención de baixar xuntos. Cando vin as súas faces decididas e determinadas desaparecer na auga mentres se afundían velozmente, tiven un terríbel presentimento. Pasou un anaco, as ondas desapareceron, a superficie da vaira volveu estar apracíbel e maina, e ningunha cabeza morena ou dourada a rompeu na procura de ar. Os de arriba estabamos cada vez máis angustiados. O rexistro máximo do rapaz máis resistente xa fora superado e aínda non había ningún sinal. As burbullas de ar subían lentamente cara a arriba, demostrando que o alento fora expulsado dos seus pulmóns. Logo as burbullas deixaron de subir. Cada segundo facíase interminábel e, incapaz de soportar o suspense por máis tempo, mergulleime.

Atopeinos no fondo, asíndose ás raíces, as súas cabezas separadas por pouco máis dun palmo, os seus ollos completamente abertos, mirándose fixamente. Sufrían un tormento espantoso, retorcéndose e axitándose nunha asfixia voluntaria, xa que ningún ía ceder recoñecendo a vitoria do outro. Intentei soltar a Paul da raíz pero se resistiuse ferozmente. Entón faltoume o ar e volvín á superficie, terribelmente asustado. Expuxen rapidamente a situación e media ducia de nós baixamos até o fondo e rescatámolos pola forza. No momento en que os sacamos fóra, ambos os dous estaban inconscientes e soamente após moitas voltas, masaxes e golpes recuperaron finalmente o sentido. Afogarían alí se ninguén os rescatase.

Cando Paul Tichlorne entrou na universidade, fixo saber que estaba interesado polas ciencias sociais. Lloyd Inwood, que entrou ao mesmo tempo, decidiu tomar o mesmo camiño. Porén, Paul, que gardou sempre en segredo o seu desexo de dedicarse ás ciencias naturais, especializándose en química, cambiou a súa decisión no último momento. Aínda que Lloyd xa tiña preparado o traballo para todo o curso e asistira ás primeiras clases, axiña seguiu a Paul no seu interese polas ciencias naturais e, especialmente, pola química. A súa rivalidade axiña foi lendaria na universidade. Un servíalle de acicate ao outro e profundaron nos seus estudos de química moito máis do que calquera estudante o fixera antes. Tanto profundaron, de feito, que antes de graduarse e deixar de ser simples estudantes xa abraiaran calquera profesor da súa especialidade na institución, agás ao vello Moss, xefe do departamento, a quen, no entanto, sorprenderon e ilustraron máis dunha vez. O descubrimento do bacilo mortal do sapo mariño e os experimentos que fixo sobre el con cianuro potásico fixeron que o nome de Lloyd e o da súa universidade se coñecesen en todo o mundo. Non quedou Paul nin un ápice atrás cando logrou producir coloides de laboratorio que mostraban actividades propias das amebas nin cando botou nova luz sobre os procesos de fecundación a través dos seus asombrosos experimentos con simples solucións de cloruro de sodio e magnesio sobre variedades menores de vida mariña.

Foi nos días previos á súa graduación e mentres estaban profundamente mergullados nos misterios da química orgánica, cando Doris van Benschoten entrou nas súas vidas. Lloyd foi o primeiro en coñecela. No entanto, ás vinte e catro horas, Paul ocupárase de ser presentado tamén. Por suposto, namoraron dela e converteuse no único polo que lles pagaba a pena vivir. Cortexábana con igual ardor e paixón, e tan intensa se fixo a súa loita por ela que a metade dos estudantes comezaron a apostar aloucadamente polo resultado. Mesmo o vello Moss, un día, após unha asombrosa demostración de Paul no seu laboratorio privado, xogou o salario dun mes en apoiar a candidatura deste a ser o noivo de Doris van Benschoten.

Ao final ela resolveu o problema ao seu xeito deixando satisfeito a todo o mundo agás a Paul e a Lloyd. Reuniuse con eles e díxolles que ela, realmente, non podía elixir porque quería a ambos os dous por igual e que, dado que desafortunadamente a poliandria non estaba permitida nos Estados Unidos, debía renunciar á honra e á felicidade de casar con calquera deles. Botáronse a culpa un ao outro deste lamentábel desenlace e o resentimento entre os dous fíxose máis agre.

A situación chegou a un punto bastante crítico. Foi na miña casa, logo de graduarse e desaparecer da vista de todo o mundo, cando comezou o desenlace. Ambos os dous eran homes con recursos, con pouca inclinación e ningunha necesidade para exercer un traballo. A miña amizade e a súa mutua xenreira eran, de calquera xeito, as dúas cousas que os unían. Aínda que frecuentemente viñan pola miña casa, puñan un meticuloso coidado por evitarse en tales visitas, aínda que era inevitábel, dadas as circunstancias, que se atopasen nalgunha ocasión.

Recordo agora que un día Paul Tichlorne estivera toda a mañá no meu estudio lendo unha nova científica de actualidade, cousa que me deixaba libre para atender os meus propios asuntos. Atopábame fóra, entre as miñas rosas, cando chegou Lloyd Inwood. Mentres recortaba, cavaba e cravaba remaches no soportal, coa boca chea de cravos, con Lloyd seguíndome de preto e a botarme unha man de cando en vez, puxémonos a discutir sobre a mítica caste da xente invisíbel, ese estraño e errante pobo cuxa lenda chegara até nós. Lloyd animouse coa conversa e, cos seus nerviosos e espasmódicos modos, axiña comezou a preguntarse polas propiedades físicas e polas posibilidades da invisibilidade. Un obxecto perfectamente negro, sostiña, eludiría e desafiaría a visión máis aguda.

—A cor é unha sensación —sinalaba—. Non ten realidade obxectiva. Sen a luz non podemos ver nin as cores nin os obxectos mesmos. Todos os obxectos son negros na escuridade e, na escuridade, é imposíbel velos. Se ningunha luz incide sobre eles, ningún reflexo vén de volta cara ao noso ollo e polo tanto non temos unha proba visual da súa presenza.

—Pero vemos obxectos negros á luz do día —obxectei.

—Certamente —e continuou, apaixonado—. E iso é porque non son perfectamente negros. Se fosen perfecta e absolutamente negros, non poderiamos velos... Non poderiamos nin co resplandor de mil soles! Así que, digo eu, que cos pigmentos axeitados, apropiadamente mesturados, podería producirse unha pintura absolutamente negra que deixaría invisíbel calquera cousa na que fose aplicada.

—Sería un descubrimento notábel —dixen eu non moi convencido, xa que tal asunto me parecía demasiado fantástico para calquera propósito especulativo.

—Notábel! —Lloyd deume unha palmada no ombreiro—. E tanto que debería dicir. Porque, querido amigo, revestíndome con tal pintura, tería o mundo aos meus pés. Serían meus os segredos de reis e cortesáns, as maquinacións de diplomáticos e políticos, os xogos dos especuladores na bolsa, os plans de compañías e corporacións... Podería pór a miña man nas interioridades de todas as cousas e converterme no poder máis grande do mundo. E eu... —interrompeuse de pronto, para engadir—: Ben, empecei os meus experimentos e non me importa dicirche que me encontro no camiño axeitado para logralo.

Sobresaltounos unha risa que viña desde a entrada. Paul Tichlorne estaba alí cun sorriso de burla nos seus beizos.

—Esquéceste, querido Lloyd... —dixo.

—De que me esquezo?

—Esquéceste —continuou Paul—, ah!, esquéceste da sombra.

Vin como a cara de Lloyd languidecía, pero contestou cun sorriso de desprezo:

—Sabes que podo levar un parasol —logo xirou de súpeto e ferozmente sobre el—. Mira, Paul, haste manter fóra disto se sabes o que che convén.

A ruptura parecía inminente, pero Paul botou unha risada cordial.

—Non poría as miñas mans nos teus sucios pigmentos. Podes conseguir moito máis do que esperas lograr, pero sempre baterás coa sombra. Non podes fuxir dela. Eu tomarei un camiño oposto. Na natureza mesma da miña proposición a sombra será eliminada...

—Transparencia! —exclamou Lloyd ao instante—. Pero non pode lograrse.

—Oh, non. Por suposto que non —e Paul encolleu os seus ombreiros e marchou paseando cara a abaixo polo camiño das roseiras.

Iso foi o principio de todo. Ambos os dous homes afrontaron o problema con toda a tremenda enerxía que os caracterizaba e cun rancor que me daba arrepíos só de pensar no éxito de calquera dos dous. Ambos os dous confiaban totalmente en min e, nas longas semanas de experimentos que seguiron, fixéronme participar neles, escoitando as súas teorías e presenciando as súas demostracións. Xamais, de ningunha maneira, lle mostrei a ningún calquera indicio do máis leve progreso do outro e eles respectáronme por manter os meus beizos pechados.

Lloyd Inwood, logo de aplicarse prolongadamente e sen descanso, cando a tensión física e mental se facía demasiado insoportábel, tiña un estraño xeito de relaxarse. Asistía a combates de boxeo. E foi nunha desas brutais exhibicións, á que me arrastrou para comentarme os seus últimos resultados, cando a súa teoría foi notabelmente confirmada.

—Ves aquel home de patillas rubias? —preguntou sinalando alén do cuadrilátero a quinta ringleira de asentos do lado oposto—. E ves tamén o do lado, o do sombreiro branco? Ben, hai un espazo baleiro entre eles, non si?

—Naturalmente —contestei—, están separados por un asento. O espazo é o asento desocupado.

Inclinouse cara a min e faloume con seriedade:

—Entre o home das patillas rubias e o home do sombreiro branco está sentado Ben Wasson. Ouvíchesme falar del. É o púxil máis destro do seu peso no país. É tamén un negro caribeño, o negro máis puro e escuro de todos os Estados Unidos. Leva un abrigo negro completamente abotoado. Vino cando entrou e tomou asento. Desapareceu tan pronto como sentou. Mantente á espreita, se cadra sorrí.

Ía cruzar cara ao outro lado para verificar a declaración de Lloyd, pero este contívome.

—Agarda —dixo.

Agardei e observei, até que o home das patillas rubias xirou a súa cabeza como se se dirixise ao asento desocupado e, entón, nese espazo baleiro, vin o branco redondo dun par de ollos e o dobre arco branco dunha dentadura. Por un instante puiden distinguir a face dun negro. No entanto, unha vez que deixou de sorrir, o asento volveu semellar tan baleiro como antes.

—Se fose perfectamente negro poderías sentar xunto a el e non o verías —dixo Lloyd e confeso que a ilustración era abondo axeitada para terme case convencido.

Visitei o laboratorio de Lloyd en numerosas ocasións despois diso e sempre o achaba profundamente mergullado na súa procura do negro absoluto. Nos seus experimentos empregaba toda clase de pigmentos, feluxes, alcatráns, materias vexetais carbonizados, borras de aceites e graxas e diversas substancias de animais carbonizados.

—A luz branca está composta polas sete cores primarias —argumentaba—. No entanto, por si mesma é invisíbel. Soamente podemos vela ao ser reflectida por obxectos e estes fanse visíbeis. Mais só a parte deles que é reflectida. Por exemplo, aquí temos unha caixa de tabaco de cor azul, a luz branca proxéctase contra ela e, cunha excepción, todas as cores que a compoñen (violeta, anil, verde, amarela, laranxa e vermella) son absorbidas. A excepción é a azul. Non é absorbida, senón reflectida. Por iso temos a sensación de ver a caixa de tabaco de cor azul. Non vemos as outras cores porque son absorbidas. Vemos unicamente a azul. Pola mesma razón a herba é verde. As ondas verdes de luz branca son as que son lanzadas cara aos nosos ollos.

—Cando pintamos as nosas casas non lles aplicamos cor —díxome noutra ocasión—, o que facemos é aplicar certas substancias que teñen a propiedade de absorber da luz branca todas as cores agás as que queremos que aparezan nelas. Cando unha substancia lle reflicte todas as cores ao ollo, parécenos branca. Cando as absorbe, negra. Porén, como xa dixen antes, non tivemos até o de agora ningún negro perfecto. Non todas as cores son absorbidas. O negro perfecto, que non se reflicte, sería completa e absolutamente invisíbel. Mira isto, por exemplo.

Sinalou unha paleta que estaba na súa mesa de traballo. Diferentes tons de pigmento negro estaban esparexidos sobre ela. Un en particular custábame velo. Producía nos meus ollos unha sensación borrosa, refregueinos e mirei de novo.

—Ese —dixo— é o negro máis negro que ti ou calquera mortal teñades visto nunca. No entanto, se agardas, conseguirei un negro tan negro que ningún mortal será quen de mirar para el... e velo!

Por outra banda, adoitaba atopar a Paul Tichlorne somerxido profundamente no estudo da polarización, difracción e interferencia da luz, a simple e a dobre refracción e todo tipo de compostos orgánicos estraños.

—Transparencia: estado ou calidade dun corpo que permite que todos os raios de luz pasen a través del —definiu para min—. Iso é o que ando a buscar. Lloyd bate contra a sombra coa súa opacidade perfecta. Eu evítoa. Un corpo transparente non ten sombra ningunha, ningún reflicte as ondas luminosas... Quero dicir, non o fai o que é perfectamente transparente. De xeito que, agás algún fulgor, non só o tal corpo non terá sombra, senón que, posto que non reflicte ningunha luz, tamén será invisíbel.

Noutro momento, estabamos xunto á xanela. Paul estaba concentrado puíndo unha serie de lentes, que aliñara ao longo do peitoril. De súpeto, após unha pausa na conversa, dixo:

—Oh! Deixei caer unha lente, asómate e mira onde caeu.

Dispúxenme a sacar a cabeza fóra, pero un forte golpe na fronte fíxome recuar. Refreguei a testa magoada e fitei inquisitivamente a Paul, que estaba a escachar coa risa.

—E ben? —dixo.

—Ben? —retruquei.

—Por que non investigas? —ordenoume.

E iso fixen. Antes de mover cara a fóra a cabeza, os meus sentidos, automaticamente activos, dixéranme que non había nada alí, que nada se interpuña ente eu e o exterior, que o van da xanela estaba completamente baleiro. Estirei cara a diante a man e sentín un obxecto duro, liso, frío e plano que, ao tacto, sen máis información, parecía cristal. Mirei de novo, pero non era quen de ver nada.

—Area cuarzosa branca —sentenciou Paul—, carbonato sódico, cal saturado, lascas, peróxido de manganeso... Velaí a tes, a mellor lámina de vidro francesa, feita pola compañía Saint Gobain, que fai as mellores do mundo. E esta é a mellor que fixeron nunca. Custou unha fortuna, pero fíxate, non a podes ver. Non sabes que está alí até que bates coa cabeza contra ela.

»Que, meu! Isto é soamente unha lección obxectiva: certos elementos, opacos por si mesmos, combinados dan como resultado un corpo totalmente transparente. Dirás que iso é unha cuestión de química inorgánica. Abofé. Pero atrévome a afirmar, cos pés no chan, que no orgánico podo copiar calquera cousa que aconteza no inorgánico.

»Aquí! —sostiña un probeta entre a luz e mais eu, e notei o liquido turbio que contiña, baleirou o contido doutra probeta nel e case instantaneamente volveuse claro e brillante.

»Ou aquí! —con rápidos e nerviosos movementos entre o seu conxunto de probetas, transformou unha solución branca nunha da cor do viño e outra amarela clara en marrón escura. Deixou caer un anaco de papel tornasol nun ácido, collendo instantaneamente unha cor vermella, para volver rapidamente a ser azul ao depositalo nun álcali.

»O papel tornasol segue a ser papel tornasol —enunciou á maneira formal dun conferenciante—, non o convertín en nada máis. Pero que fixen entón? Só cambiei a disposición das súas moléculas. Onde, ao principio, absorbía todas as cores da luz agás a vermella, a estrutura molecular foi cambiada de tal xeito que absorbeu a vermella e todas as cores agás a azul. E así funciona, até o infinito... E agora, que é o que me propoño facer con isto? —parou un momento—. Propóñome buscar... e atopar... os reactivos axeitados, os cales, ao actuar sobre un organismo vivo, provocarán cambios moleculares análogos a eses dos que acabas de ser testemuña. Pero eses reactivos, que hei atopar e que por certo xa teño case nas miñas mans, non converterán un corpo vivo en azul, vermello ou negro, farano transparente. Toda a luz pasará a través del. Será invisíbel e non terá sombra.

Unhas poucas semanas máis tarde fun cazar con Paul. Ultimamente viñérame prometendo que debería ter o pracer de saír de caza cun can marabilloso, o máis prodixioso, de feito, que ningún cazador tivera, afirmaba. Tanto insistiu que chamou poderosamente a miña curiosidade. Porén, a mañá en cuestión fiquei decepcionado, xa que non había nin rastro de can ningún.

—Non o vexo por aquí —comentou Paul despreocupadamente e partimos polos campos adiante.

Non podía imaxinar, naquel momento, o que me estaba a aflixir, pero sentíame como se me roldase unha enfermidade inminente e fatal. Os meus nervios estaban completamente alterados e, polas malas pasadas que me xogaban, diríase que os meus sentidos se amotinaran contra min. Amolábanme uns sons estraños. Ás veces ouvía o murmurio da herba ao ser pisada e, por un momento, o batucar duns pasos a través dunha parcela de chan pedregoso.

—Ouviches algo, Paul? —preguntei.

Negou coa cabeza e continuou a marcha.

Mentres saltaba un valado, ouvín vagamente o xemido desacougado dun can, aparentemente a medio metro de min. Así e todo, ao mirar ao meu redor, non vin nada.

Deixeime caer no chan, feble e trémulo.

—Paul —dixen—, fariamos mellor volvendo á casa. Teño medo de caer enfermo.

—Parvadas, meu —contestou—. O sol subiuche á cabeza como se fose viño. Estás ben. Adoita pasar.

Porén, ao pasar por un carreiro estreito que atravesaba un grupo de álamos, algo rozou contra as miñas pernas, cambaleei e case caín. Mirei a Paul con repentina ansiedade.

—Que che pasa? —preguntou—. Andas a tropezar cos teus propios pés?

Mordín a lingua e continuei a andaina, aínda que dolorosamente perplexo e profundamente convencido de que algunha aguda e misteriosa enfermidade atacara os meus nervios. Até ese momento a miña vista librárase, mais cando chegamos de novo a campo aberto, mesmo esta empezou a fallarme. Estraños fulgores rechamantes, como un repentino arco da vella, aparecían e desaparecían ante min no carreiro. Así e todo, mantiven a compostura, até que aquelas luces rechamantes persistiron durante un espazo de vinte segundos, a danzar e escintilar nun xogo continuo. Entón deiteime boca abaixo, feble e tremelicando.

—Afectou todos os meus sentidos —arquexei, cubrindo os ollos coas mans—, atacou os meus ollos. Paul, lévame á casa.

Pero Paul botou unha longa gargallada.

—Que che dicía eu? O can máis marabilloso, eh? Ben, que pensas?

Botouse a un lado e empezou a asubiar. Ouvín o bater dunhas patas no chan, o arquexar dun animal abafado e o ganido inconfundíbel dun can. Entón Paul abaixouse e aparentemente comezou a aloumiñar o ar.

—Aquí! Dáme a man.

E refregou a miña man sobre o frío fociño e a queixada dun can. E abofé que era un can, coa forma e a pelaxe lisa dun pointer.

Abonda dicir que recuperei o meu ánimo e control rapidamente. Paul puxo un colar sobre o pescozo do animal e atoulle o seu pano no rabo. Compracémonos entón coa extraordinaria visión dun colar baleiro e un pano flotante rebuldando polos campos. Foi algo digno de ser visto como o colar e o pano ficaron ríxidos diante dunha bandada de paspallás a carón dun grupo de lagostas, que non se moveron até que non escorrentamos os paxaros.

De cando en vez o can emitía aqueles rechamantes escintileos que mencionei. Unha cousa, explicou Paul, que non previra e que dubidaba poder superar.

—É unha lista longa —dixo—: halos, parhelios, irisacións, miraxes... Prodúcense pola refracción da luz en cristais minerais e de xeo, de chuvia, de brétema, de orballo e unha morea de cousas máis. Temo que sexan a peaxe que teño que pagar pola transparencia. Fuxín da sombra de Lloyd para vir tropezar contra estes fulgores irisados.

Un par de días máis tarde, antes de entrar no laboratorio de Paul, atopeime cun fedor terríbel. Tan abafador era que foi fácil descubrir de onde viña: dunha masa de materia putrefacta sobre o peitoril que era semellante á forma dun can.

Paul andaba desacougado mentres investigaba o meu achado. Era o seu can invisíbel, polo menos o que fora o seu can invisíbel, xa que agora podía verse claramente. Estivera a xogar había aproximadamente uns minutos con toda a súa enerxía e saúde. Un exame máis minucioso revelou que lle fora esmagado o cranio dun forte golpe. Se resultaba estraño que matasen o animal, xa era inexplicábel que se descompuxese con tanta rapidez.

—Os reactivos que lle inxectei ao seu sistema eran inofensivos —explicou Paul—. Aínda que eran potentes, parece que cando chega a morte ocasionan unha desintegración practicamente instantánea. Notábel! Moi notábel! Ben, a cousa é non morrer. Non o prexudican a un mentres se ache vivo. Porén, pregúntome quen esmagaría a cabeza do can.

Isto, no entanto, aclarouse un pouco cando unha serventa atemorizada nos deu noticias de que Gaffer Bedshaw, aquela mesma mañá, non había máis dunha hora, toleara completamente, e de que se achaba atado no baixo da casa, na cabana do cazador, onde esbardallaba sobre unha batalla cunha besta feroz e xigantesca que atopara nos pastos de Tichlorne. Afirmaba que a cousa, o que queira que fose, era invisíbel, que o comprobara cos seus propios ollos. A súa chorosa muller e as súas fillas negaban coa cabeza, o que o puxo máis violento, así que o xardineiro e o cocheiro apertaron as correas un buraco máis.

Mentres Paul Tichlorne estaba a dominar satisfactoriamente o problema da invisibilidade, Lloyd Inwood non quedaba atrás. Acudín en resposta a unha mensaxe súa para ver o ben que lle estaban resultando as cousas. Agora o seu laboratorio ocupaba un lugar illado no medio dos seus amplos terreos. Achábase nun agradábel clareiro, rodeado por todas as partes por un denso arboredo, e chegábase a el por medio dun sendeiro cobregueante e irregular. Porén, tiña percorrido a senda tan a miúdo que xa coñecía cada palmo dela, de tal xeito que levei unha gran sorpresa cando cheguei ao clareiro e non atopei ningún laboratorio. Aquel pintoresco alpendre coa súa cheminea de granito vermella non estaba. Era como se nunca existise. Non había sinais de ruínas nin de entullos, nada.

Comecei a andar cara ao outro lado do que unha vez fora o seu lugar.

—Aquí —díxenme— debería estar o banzo que vai até a porta.

Apenas saíran as palabras da miña boca cando batín coas dedas nalgún obstáculo, caín cara a diante e arremetín coa cabeza contra algo que semellaba ser unha porta. Estendín a man... e era unha porta. Dei co pomo e xireino. E axiña, mentres a porta viraba cara a dentro sobre as súas bisagras, todo o interior do laboratorio apareceu á miña vista. Após saudar a Lloyd, pechei a porta e retrocedín uns poucos pasos polo sendeiro. Non logrei ver nada da edificación. Volvín abrir a porta e todos os móbeis e detalles do interior volveron resultar visíbeis. Abofé que estaba asombrado por aquela súbita transición do baleiro á luz, á forma e á cor.

—Que che parece iso, eh? —preguntoume Lloyd estreitando a miña man—. Deille un par de mans de negro absoluto ao exterior onte á tarde para ver que tal resultaba. Que tal a túa cabeza? Batiches bastante forte, imaxino.

»Déixate diso —interrompeu as miñas felicitacións—. Teño algo mellor para ti.

Mentres falaba comezou a espirse e, cando estivo espido ante min alcanzoume un bote e unha brocha e díxome:

—Veña, dáme unha man disto.

Era unha substancia graxenta, semellante á laca, que se estendía rápida e facilmente sobre a pel e secaba decontado.

—Só preliminar e preventivo —explicou cando acabou—, imos agora coa de verdade.

Collín outro bote que el me indicou e mirei no seu interior, mais non puiden ver nada.

—Está baleiro —dixen.

—Introduce o dedo nel.

Obedecín e experimentei unha sensación de humidade fría. Ao retirar a man mirei cara ao furabolos, o que eu mergullara, pero desaparecera. Movino e fun consciente da tensión e relaxación alternativa dos músculos que sentía ao facelo. Porén, desafiaba a miña vista. A todas luces eu fora despoxado dun dedo e non puiden acadar ningunha impresión visual del até que o estendín baixo a bufarda e vin a súa sombra claramente debuxada no chan.

Lloyd riu entre dentes:

—Agora cúbreme e mantén os ollos abertos.

Mollei a brocha no bote supostamente baleiro e deille unha man por riba do peito. Co paso da brocha o corpo ía desaparecendo. Cubrinlle a perna dereita e semelloume un coxo que desafiaba todas as leis da gravidade. E así, brochada a brochada, membro a membro, fixen desaparecer a Lloyd Inwood. Foi unha experiencia arrepiante e fiquei encantado cando, no medio do baleiro, apareceron os seus apaixonados ollos negros, que aparentemente aboiaban no medio do ar.

—Teño unha solución refinada e inofensiva para eles —dixo—. Unha pasada cun pulverizador e presto! Xa non estou.

Após facer destramente isto, dixo:

—Agora movereime e irás dicíndome que sensacións experimentas.

—En primeiro lugar, non podo verte —dixen mentres ouvía a súa risa xubilosa no medio do baleiro—. Por suposto —continuei—, non podes escapar da túa sombra, pero iso era de esperar. Cando pasas entre min e un obxecto ao que estou a mirar, este desaparece, pero tan inusitado e incomprensíbel é a súa desaparición que semella como se a vista me fallase. Cando te moves rapidamente, experimento unha desconcertante sucesión de manchas, que me provocan dor de ollos e cansazo mental.

—Tes algún outro aviso da miña presenza? —preguntou.

—Non e si —respondín—. Cando estás preto de min teño sensacións similares ás que me producen os pendellos húmidos, as criptas tenebrosas ou as minas profundas. Ao igual que os mariñeiros senten a presenza próxima da terra nas noites escuras, sinto eu tamén a proximidade do teu corpo. Porén, é todo moi impreciso e intanxíbel.

Estivemos falando moito tempo esa última mañá no seu laboratorio e, cando eu xa estaba a piques de marchar, pousou repentina e nerviosamente unha man sobre min e dixo:

—Agora conquistarei o mundo!

Non tiven o valor de contarlle o éxito que tamén estaba a acadar Paul Tichlorne.

Xa na miña casa dei cunha nota de Paul pedíndome que fose onda el inmediatamente. Xa era o mediodía cando me dirixía cara á entrada na bicicleta. Paul chamoume desde a cancha de tenis e eu desmontei e fun cara a alí. No entanto, a cancha estaba baleira e mentres estaba alí, perplexo, coa boca aberta, unha pelota de tenis bateume no brazo. Xusto cando xiraba sobre min mesmo outra pasou a gran velocidade xunto á miña orella. Polo que eu podía ver das miñas asaltantes, estas viñan xirando cara á min desde fóra do espazo e pronto fun bombardeado por elas. Pero cando as pelotas que xa foran lanzadas cara a min comezaron a sucederse nun segundo ataque, decateime da situación. Agarrei unha raqueta e mantívenme á espreita, rapidamente vin un fulgor irisado que aparecía e desaparecía e se precipitaba por enriba do chan. Comecei a lanzar as pelotas coa raqueta sobre el e, cando xa o tiña alcanzado media ducia de veces, repenicou a voz de Paul:

—Abonda! Abonda! Oh! Ai! Para! Estasme a dar sobre a pel núa, sabes? Ai! Aaai! Serei bo! Serei bo! Soamente quería que vises a miña metamorfose —dixo apesarado. Imaxineino refregando os golpes.

Uns poucos minutos máis tarde estabamos a xogar ao tenis, con desvantaxe pola miña parte, xa que non tiña ningún coñecemento da súa posición agás cando todos os ángulos entre el, o sol e mais eu se achaban en correcta conxunción. Entón, só entón, el refulxía. Cuns fulgores máis brillantes que os do arco da vella, un azul máis puro, un violeta máis delicado, un amarelo máis resplandecente e todos os tons intermedios co escintilante brillo dun diamante, cegador e irisado.

Pero no medio do xogo sentín un arreguizo frío e repentino, evocador de minas profundas e criptas tenebrosas, tal como o que eu experimentara esa mesma mañá. A continuación, preto da rede, vin rebotar unha pelota no ar e, no mesmo instante, uns poucos pasos máis aló, Paul Tichlorne emitía un fulgor iridescente. Non podía ser el contra quen rebotara a pelota así que, cunha aprehensión nauseabunda, decateime de que Lloyd Inwood acababa de entrar en escena. Busquei a súa sombra para asegurarme e alí estaba, a mancha amorfa e estirada do seu corpo (o sol estaba no seu punto máis alto) movíase ao longo da cancha. Lembrei a súa ameaza e estiven seguro de que todos os longos anos de rivalidade estaban a piques de rematar nunha extraordinaria batalla.

Berreille unha advertencia a Paul e ouvín o gruñido dunha besta salvaxe, un gruñido de resposta. Vin a escura mácula moverse velozmente cara ao outro lado da cancha e un estalido de brillante luz irisada que se movía con igual rapidez cara a ela. Entón a sombra e o fulgor reuníronse e ouvíronse golpes invisíbeis. A rede caeu ante os meus atemorizados ollos. Saltei cara aos loitadores, chorando:

—Polo amor de Deus!

Porén, os seus corpos enleados bateron contra os meus xeonllos e eu dei co meu no chan.

—Non te metas nisto, meu! —ouvín a voz de Lloyd Inwood na metade do nada. E logo a voz de Paul xemendo:

—Si, xa tivemos abondo de pacificadores!

Polo son das súas voces souben que se separaran. Non lograba localizar a Paul, pero achegueime á sombra que delataba a Lloyd. Recibín entón un impresionante golpe no queixo e ouvín berrar enfadado a Paul:

—Haste manter fóra disto!?

Enleáronse de novo e o impacto dos seus golpes, os seus laios e arquexos, os veloces movementos dos fulgores e da sombra delataban claramente o carácter definitivo da súa loita. Pedín axuda a berros e Gaffer Bedshaw entrou ás carreiras na cancha. Puiden ver, mentres se achegaba, que me estaba a mirar de xeito estraño. Porén, bateu cos combatentes e precipitouse ao chan. Lanzou un ouveo desesperado:

—Oh, meu Deus, téñoos!

Incorporouse e saíu como un tolo da cancha.

Non había nada que facer. Incorporeime e, fascinado e impotente, observei a loita. O sol do mediodía caía vertical sobre a pista de tenis deserta. Deserta, si. Todo o que alcanzaba a ver era a mancha da sombra e os fulgores irisados, o po que levantaban os pés invisíbeis, a terra arrancada por debaixo das pisadas e o aramado bambeando unha ou dúas veces mentres os seus corpos batían contra el. Iso era todo e, após un tempo, mesmo iso acabou. Non se vían máis fulgores e a sombra alongouse e ficou inmóbil. Recordei as súas faces xuvenís cando se asían ás raíces na profunda frialdade do estanque.

Atopáronme unha hora máis tarde. Algunha sospeita do sucedido fixo que a servidume de Tichlorne abandonase os seus traballos. Gaffer Bedshaw nunca se recuperou da segunda conmoción recibida e está confinado nun manicomio, desesperadamente incurábel. Os segredos dos marabillosos descubrimentos de Paul e Lloyd morreron con eles e os seus laboratorios foron destruídos polos seus desconsolados familiares. En canto a min, xa non me interesa a investigación química, a ciencia é un tema tabú no meu fogar. Volvín ás miñas roseiras. As cores da natureza son boas dabondo para min.

A PRANCHA

«Teño dereito a sabelo —dixo a moza.

A súa era unha voz firme e determinada. Non había ningún rastro de súplica nela, mais era unha determinación lograda após rogar moito. No entanto, no seu caso estaba a rogar, non de palabra, senón coa súa actitude. Os seus beizos ficaban mudos, mais a súa face e os seus ollos, e o máis profundo do seu ser, eran suficientemente elocuentes e inquisitivos. O home sabíao, aínda que nunca lle contestara, e agora ela reclamáballe de palabra unha resposta.

—Teño dereito —repetiu a moza.

—Seino —contestou el, indefenso.

Fíxose un silencio durante o cal a moza agardou mentres fitaba a luz que se filtraba a través das elevadas pólas e bañaba os grosos troncos das sequoias con cálido agarimo. Esa luz, tenue e a cores, semellaba irradiarse desde os troncos mesmos, con tanta intensidade se enchoupaban cos seus matices. A moza miraba sen ver, do mesmo xeito que ouvía, sen escoitar, o profundo gorgolexo do regato que baixaba ao fondo do canón.

Mirou cara ao home:

—E ben? —preguntou coa firmeza de quen finxía crer que pronto a obedecerían.

Sentaba ríxida, coas costas contra o tronco dunha arbore caída, mentres el xacía a carón dela, de lado, cun cóbado no chan e a man suxeitando a cabeza.

—Querida, querida Lute —murmurou.

A moza estremeceuse ao ouvir a súa voz, non por repulsión, mais si pola loita contra a fascinación da súa agarimosa amabilidade. Coñecía ben o encanto daquel home. A tranquilidade que prometía a coidada entoación da súa voz, polo simple contacto da súa man na dela ou o lene impacto da súa respiración no pescozo ou na meixela. Aquel home non podía expresarse de palabra, mirada ou tacto sen que semellase, un xeito sutil e oculto, o sentimento como dunha man que acaricia suave e tranquilizadora. Non eran uns aloumiños que enfastiasen por ser demasiado doces ou sentimentais, nin dos que desatan a loucura da paixón. Eran vigorosos, convincentes e masculinos. O home non era moi consciente diso. Apenas se decataba. Formaba parte del, como se abrollase da súa alma, involuntariamente e sen premeditación.

Mais agora, resolta e desesperada, ela protexeuse contra iso. O home tentou fitala, mais os ollos grises dela traspasábano cunha mirada firme, baixo unha sobrecella calma, polo que pousou a cabeza nos seus xeonllos. A rapaza aloumiñoulle o cabelo lenemente, mentres a face se lle desfacía de solicitude e tenrura. Porén, cando el mirou cara a arriba de novo, os ollos grises dela mantíñanse firmes e a sobrecella calma.

—Que máis podo dicirche? —dixo o home, que ergueu a cabeza e topou coa súa mirada—. Non podo casar contigo. Non podo casar con ningunha muller. Ámote, sábelo, moito máis que a miña propia vida. Ti superas o resto de cuestións importantes, todas. Daría todo para posuírte. Porén, non podo. Non podo casar contigo. Nunca poderei.

A rapaza apertaba os beizos para manter o control. El volvía baixar a cabeza cara aos seus xeonllos, cando lle preguntou.

—Xa estás casado, Chris?

—Non! Non! —laiouse vehementemente—. Nunca estiven casado. Só quero casar contigo, pero non podo.

—Entón...

—Non! —interrompeuna—. Non mo preguntes!

—Teño dereito a sabelo —repetiu ela.

—Seino —interrompeuna de novo—. Mais non cho podo dicir.

—Non me tes en consideración, Chris —queixouse ela con xentileza.

—Seino, seino —dixo crebándose por dentro.

—Non me tes ningunha consideración. Non sabes o que teño que aguantar da miña xente pola túa causa.

—Non sabía que sentisen tanta repulsión cara a min —dixo el amargamente.

—É certo. Dificilmente te poden tolerar e non cho mostran, mais case te odian. E son eu quen ten que aguantar todo isto. Porén, non foi sempre así. Gustácheslles ao principio, cando... Cando namorei de ti. Mais xa foron alá catro anos e, pasados un ou dous, empezaron a volverse contra ti. E non é para culpalos. Non dicías nada. Sentían que destruías a miña vida. Agora pasaron catro anos e non falaches de matrimonio nin unha soa vez con eles. Que é o que van pensar? Pois o que pensan, que estás a destruír a miña vida.

Mentres falaba seguía a pasarlle os dedos polo cabelo, aflixida pola dor que el lle estaba a causar.

—Gustácheslles ao principio. Quen pode evitar que lle gustes? Semellas atraer o afecto de todo ser vivente, o mesmo que as árbores atraen a humidade da terra. Recíbelo como se che fose debido. A tía Mildred e o tío Robert pensaban que non había ninguén coma ti. Só tiñan ollos para ti. Pensaban que era a moza máis afortunada do mundo ao ter o amor dun home coma ti. «Non cansas de mirar para el», adoitaba dicir o tío Robert, xirando a cabeza malevolamente cara a min. Naturalmente que lles gustaches. A tía Mildred adoitaba suspirar e, mirando o tío, chanceábase: «Cando penso en Chris, case me fai desexar ser máis nova.» E o tío contestaba: «Non te culpo, querida, non é para menos.» E os dous dábanme os seus parabéns por ter o amor dun home coma ti.

»E sabían que eu estaba namorada tamén. Como podería escondelo? Algo tan grande e marabilloso que se introducira na miña existencia ocupando todos os meus días! Durante catro anos, Chris, vivín unicamente para ti. Cada momento era para ti. Ao espertar amábate e, mentres durmía, soñaba contigo. Cada cousa que facía ía dirixida a ti, pensando en ti. Mesmo os meus pensamentos estaban moldeados por ti, pola túa presenza invisíbel. Non fixen ningunha cousa, insignificante ou importante, que non fose pensando en ti.

—Non tiña nin idea de que impuxese tal servidume —murmurou.

—Non impuxeches nada. Sempre me deixaches facer as cousas ao meu xeito. Eras ti o compracente servidor. Nunca fixeches nada por ofenderme. Prevías os meus desexos sen dar mostra diso, así de natural é a túa forma de ser. Repito que non me ofendías. Tampouco eras ningún monicreque e nunca armaches ningún escándalo. Non o ves? Semellabas non facer nada. Dalgún xeito facías as cousas como se fosen algo natural.

»A servidume era o amor. Era só o meu amor por ti o que fixo que ocupases todos os meus días. Non te impuxeches aos meus pensamentos. Estiveches sempre tan dentro de min que nunca saberás canto.

»Mais cando o tempo pasou, na tía Mildred e no tío Robert medrou un rexeitamento cara a ti. Comezaron a inquietarse. Que ía ser de min? Estabas a destruír a miña vida. A miña música? Sabes ben como abandonei os meus soños. Aquela primavera, cando te coñecín, tiña vinte anos e estaba a piques de marchar para Alemaña. Ía estudar moito. Aquilo foi hai catro anos e aínda sigo aquí, en California.

»Tiven outros pretendentes, mais espantáchelos. Non! Non! Non é certo. Fun eu quen os escorrentou. Que me preocupaban os pretendentes, cando por riba de todo te tiña a ti? Pero, como dixen, na tía Mildred e no tío Robert medrou a inquedanza. Houbo comentarios de amigos e de entremetidos. Pasaba o tempo e seguías sen dicir ren. Estrañábame o que ocorría porque sabía que me amabas. O meu tío púxose contra ti o primeiro e logo a tía Mildred tamén. Xa sabes que foron como un pai e unha nai para min. Non podía defenderte. Porén, funche leal. Rexeitei discutir sobre ti e pecheime en min mesma. Hai un ambiente enrarecido na miña casa. O tío Robert ten cara de sepultureiro e ver a tía Mildred párteme o corazón. Mais que podo facer eu, Chris? Que podo facer eu?

O home, aínda coa cabeza apoiada nos xeonllos dela, xemeu, mais non fixo ningún comentario.

—A tía Mildred foi como unha nai para min. Porén, nunca fun quen de falarlle das miñas cousas. O libro da miña infancia pechouse. Era un libro agradábel, Chris. As bágoas véñenme aos ollos ás veces cando penso nel. Mais iso xa non importa. Tamén fun tremendamente feliz. Son feliz por poder falar de maneira franca sobre o meu amor por ti. E tamén este me fai moi agraciada. Ámote, Chris. Ámote... Non sei dicirche canto. Es todo para min e se cadra máis. Lémbraste da árbore de Nadal dos nenos? Cando xogamos á pita cega ao seu redor? Collíchesme polo brazo e apertáchesme tanto que chorei coa dor. Nunca cho dixen, mais mazáchesmo. E a dita que me produciu nunca poderías imaxinala. Alí, negro e azul, estaba o selo dos teus dedos, Chris, os teus dedos. Era o teu contacto feito visíbel. Durou unha semana, e biquei as marcas moi a miúdo! Odiei ver como desaparecían e desexei ferirme de novo o brazo e facelas permanentes. Receaba da cor branca que viña a substituír o negrón dun xeito que non sei explicar. Ámote tanto...!

No silencio que seguiu ela continuou aloumiñándolle o cabelo, mentres miraba despreocupada un grande esquío gris que, bulideiro e divertido, percorría dun lado a outro as pólas da sequoia. Un picapau de crista carmesí que tradeaba enerxicamente un tronco caído chamou a súa atención. O home non levantou a cabeza. Ao contrario, esmagou a face aínda máis contra os xeonllos dela, mentres suspiraba erguendo con forza os ombreiros.

—Debes dicirmo, Chris —dixo a moza suavemente—. Este misterio está a matarme. Teño que saber por que non podemos casar. É que vai ser sempre dese xeito? Simples amantes que se ven a miúdo, é certo, mais con longas ausencias entre cada reunión? É todo o que o mundo nos depara, Chris? É que non poderemos nunca ser algo máis? Oh, é bonito amarse, seino. Fixéchesme loucamente feliz, pero desexo algo máis! Quero máis e máis de ti, Chris. Quero todo de ti. Que esteamos sempre xuntos, a túa compaña e a intimidade que agora non temos, pero que teriamos de casar —colleu ar rapidamente—. Mais nunca imos casar. Esquecíao. E tes que dicirme por que.

O home ergueu a cabeza e mirouna aos ollos. Era o xeito que tiña de falar con calquera, mirando directamente aos ollos.

—Tívente en consideración, Lute —comezou obstinado—. Tívente en consideración desde o principio. Nunca debín continuar co noso. Debín marchar. Sabíao. E aínda sabendo iso tívente en consideración e non marchei. Meu Deus! Que podía facer? Ámote. Non podía liscar. Ademais, non me serviría de nada. Así que fiquei. Decidía marchar, mais rompía o meu propósito. Era como un bébedo. Estaba embriagado de ti. Fun feble, seino. Fallei e non puiden marchar. Mais tenteino. Lembrarás que me fun, aínda que non soubeches por que. Sábelo agora. Marchei, pero non podía estar lonxe. E aínda que sabía que nunca poderiamos casar, volvín a ti. Estou aquí, agora, contigo. Bótame da túa vida, Lute, porque non teño forzas para facelo eu só.

—Por que tes que marchar? —preguntou Lute—. Ademais, teño que saber o motivo, antes de botarte.

—Non mo preguntes.

—Dimo —dixo, cunha voz agarimosa e imperativa.

—Non, Lute. Non me obrigues —rogoulle o home cunha mirada e unha voz suplicantes.

—Pero tes que dicirmo —insistiu—. En xustiza, débesmo.

O home axitouse:

—Se o fago... —empezou. Entón acabou con determinación—: non sería capaz de perdoarmo nunca. Non, non cho podo dicir. Non tentes obrigarme, Lute. Ficarías tan triste coma min.

—Se hai calquera cousa... Algún obstáculo... Se ese misterio realmente impide... —falaba amodo, con longas pausas, buscando a maneira máis axeitada de dicir o que estaba a pensar—. Chris, ámote. Ámote tan profundamente como é posíbel que unha muller poida amar, estou segura. Se agora me dixeses «Ven», iría contigo. Seguiríate onde queira que foses. Sería o teu paxe, como nos vellos tempos, cando as señoras ían cos seus cabaleiros a terras afastadas. Es o meu cabaleiro, Chris, e non me podes facer nada malo. A túa vontade é o meu desexo. Asustábanme as censuras da xente, mais agora que viñeches á miña vida xa non lle temo a nada. Ríome do mundo e dos seus reproches pola túa causa. E por causa miña tamén. Río, posto que te teño e ti es máis para min que a aprobación da xente. Se me dis «Ven», eu...

—Non! Non! —laiouse—. É imposíbel! Casemos ou non, non podo dicirche «Ven». Non ouso. Mostrareicho. Escóitame.

Ergueuse, resolto, para sentar a carón dela. Tomoulle a man na súa e suxeitouna con forza. Moveu os beizos como se fose falar. O misterio tremía por ser revelado. O ar palpitaba coa súa presenza. Como se fose unha sentenza irrevogábel, a moza preparábase para ouvir. Mais o home seguiu quedo, fitándoa. Ela sentiu a man relaxarse na súa e apertoulla, comprensiva, para darlle azos. Entón sentiu que a rixidez abandonaba o corpo en tensión de Chris e soubo que a alma e o corpo se relaxaban xuntos. A súa resolución subía e baixaba. Non falaría, sóuboo. Soubo tamén, coa seguridade que dá a fe, que era porque non podía.

Lute fitou o infinito con desespero, co corazón entalado, como se a esperanza e a felicidade morresen. Mirou o sol filtrar os seus raios a través das pólas das sequoias. Mais mirou dun xeito mecánico, ausente. Ollou a escena como de lonxe, sen interese, como se fose unha estraña, xa non unha parte íntima da terra, as árbores e as flores que tanto amaba.

Tan afastada se sentía que foi consciente dunha curiosidade, estrañamente impersoal, polo que había ao seu redor. Pousou a vista nun castiñeiro que rebordaba de flores como se os seus ollos o visen por primeira vez. Fixou a mirada nun grupo de flores amarelas que medraban no bordo dun clareiro. Normalmente as flores sempre lle causaban pracer e a animaban. Porén, non sentiu nada desta vez. Examinou as flores amodo e con atención, como un fumador de haxix colocado coa droga podería contemplar algún macizo floral que obstruíse a súa visión. Nos ouvidos sentía o rumor do regato, como os ronquidos dun vello xigante durmido, murmurando e bisbando a súa somnolenta fantasía. Pero as súas fantasías non foron á súa vez espertadas, como era o seu desexo. Soubo que simplemente era a auga que se precipitaba sobre as rochas do profundo canón, e máis nada.

Ollou vagamente alén das flores amarelas, cara ao clareiro. Cos xeonllos afundidos na avea salvaxe da aba da cuíña pastaban dous cabalos alazáns, perfectamente emparellados, relucentes á luz do sol, co pelame refulxindo brillante e irisado como xoias ardentes. Recoñeceu, case con sorpresa, que un deles lle pertencía, Dolly, a compañeira da súa infancia e mocidade, en cuxo pescozo tiña chorado as penas e cantado as ditas. Humedecéronselle os ollos e volveu desde o afastamento do seu estado de ánimo, rapidamente, con paixón e pena, para ser parte do mundo outra vez.

O home inclinouse cara a diante, relaxado por completo e, cun xemido, pousoulle a cabeza nos xeonllos. Ela apoiouse sobre el e aloumiñoulle o cabelo cos beizos.

—Veña, marchemos —dixo a moza case nun murmurio.

Contivo a respiración afogando un salouco e apertou os beizos. Chris tiña a face esbrancuxada, sacudido pola loita interior que estaba a librar. Non se dirixiron a mirada e foron directamente onda os cabalos. Lute apoiouse contra o pescozo de Dolly mentres apertaba as cinchas. Logo colleu as rendas na man e agardou. Mirouna ao abaixarse, cunha súplica de perdón nos ollos e, naquel momento, os ollos dela respondéronlle. Apoiou o pé nas mans de Chris e subiu dun salto á sela. En silencio, sen tan sequera dirixirse a mirada, viraron os cabalos e tomaron o carreiro sombrizo que baixa atravesando o bosque de sequoias desde o clareiro aos pastos. O carreiro converteuse nun camiño rural, logo nunha corredoira que máis tarde se unía cunha pista veciñal pola que cabalgaron polas acastañadas cuíñas de California até unha estrada comarcal bordeada por un valado que levaba até o fondo do val. A moza continuou dacabalo mentres o home desmontou e empezou a abrir un dos valos.

—Non, agarda! —berrou ela antes de que tocase as dúas barras máis baixas.

Encirrou a egua, que deu dúas alancadas, e pasou limpamente por riba do valado dun pequeno salto. Os ollos do home brillaban mentres aplaudía.

—Preciosa! Preciosa! —exclamou Lute, inclinándose cara a adiante na sela e apoiando a meixela no pescozo da egua, que resplandecía ao sol.

—Cambiemos de cabalo —suxeriu ela, cando Chris guiaba o seu cara ao interior do valado—, nunca apreciaches dabondo a Dolly.

—Non, non —protestou.

—Pensas que é demasiado vella e lenta —insistiu Lute—. Só ten dezaseis anos e pode correr máis que nove de cada dez poldros. Nunca se encabuxa. É demasiado tranquila e iso non che gusta. Non, non o negues, cabaleiro. Seino. E sei tamén que pode vencer o teu poldro Washoe Ban, do que tanto te gabas. Veña! Rétote! É máis. Tes que montala. Sabes ben o que Ban é quen de facer, así que tes que montar a Dolly e comprobar o que ela pode.

Intercambiaron as selas dos cabalos, felices con aquela diversión.

—Estou contenta de nacer en California —remarcou Lute cando sentou a cachapernas sobre Ban—. É indignante tanto para o cabalo como para a muller ter que montar de lado.

—Semellas unha amazona nova —dixo Chris de maneira aprobatoria mentres fitaba a moza cando esta pasou co cabalo arredor del.

—Estás listo? —preguntou ela.

—Listo!

—Ao muíño vello —díxolle cando os cabalos partiron—. Está a menos dunha milla.

—Até o final? —preguntoulle el.

Ela asentiu e os cabalos, sentindo o impulso das rendas, captaron o espírito da carreira. A poeira levantábase en nubes detrás deles mentres se precipitaban ao longo da estrada. Tomaron a curva inclinándose, cabalos e xinetes, en ángulo agudo, e máis dunha vez tiveron que abaixarse para evitar as pólas das árbores. Pasaron cun estrondo sobre as pequenas pontes de madeira e cun balbordo aínda máis grande e atronador sobre as de ferro.

Cabalgaban xuntos, reservando os animais para o esforzo final, aínda que póndoos a un paso que avivecía a súa vitalidade e enerxía. Ao xirar arredor dunha carballeira, a senda estendíase perante eles varios centos de metros e, ao final, poderían ver o muíño arruinado.

—Agora cara a el! —berrou a moza.

Apremou de súpeto o cabalo inclinando cara a adiante o corpo e, ao mesmo tempo, soltou rendas e golpeoulle o pescozo coa man que levaba a brida. Comezou a coller distancia co home.

—Dálle no pescozo! —berroulle Lute.

Ao facelo, a egua adiantouse e foi pasando aos poucos a moza. Chris e Lute miráronse un instante, a egua seguía a avanzar, de xeito que Chris se viu obrigado a virar a cabeza. O muíño achábase a menos de cen metros.

—Doulle coas esporas? —preguntou Lute.

O home asentiu e a moza esporeou brusca e rapidamente o cabalo para que dese o máximo. No entanto, viu como a súa egua ía afastándose dela.

—Vencida por tres cabezas! —exclamou triunfal Lute, mentres se puñan ao paso—. Confésao, cabaleiro, confésao! Non pensabas que a vella Dolly sería capaz.

Lute inclinouse e pousou a man un instante no húmido pescozo da egua.

—Ban é un preguiceiro ao seu lado —afirmou Chris—. Dolly é extraordinaria, aínda que estea no seu verán de san Martiño.

Lute asentiu:

—É un xeito doce de dicilo, verán de san Martiño. Acáelle ben. Máis non é preguiceira. Conserva toda a enerxía e non fai loucuras. É moi sabia debido á súa idade.

—Esa é a explicación —opinou Chris—. A loucura vaise co paso da xuventude. Porén, debeuche de facer pasar algúns apuros ao principio.

—Non —contestou Lute—, nunca se desmandaba. Acho que o único problema que me deu foi cando lle aprendín a abrir portas. Asustábase cando se pechaban detrás dela. O medo do animal á trampa, se cadra. Porén, acabou superándoo con valentía. E nunca tivo malos instintos. Nunca se desbocou nin se encabuxou en toda a súa vida, nunca, nin unha vez.

Os cabalos ían ao paso, aínda arfando pola carreira. O vieiro cobregueaba ao longo do fondo do val, cruzando o rego unha e outra vez. Desde algún lado aumentou o murmurio das segadoras, interrompido ocasionalmente polos fortes berros dos homes que recollían a herba seca. No lado occidental do val as cuíñas alzábanse verdes e escuras. Porén, no oriental achábanse xa torradas polo sol.

—Alí verán e aquí primavera —dixo Lute—, que bonito é o val de Sonoma!

Relucíanlle os ollos e tiña a face radiante de amor á terra. Vagou coa mirada a través das hortas e as viñas, na procura da brétema que semellaba colgar das engurras das cuíñas e das gargantas dos afastados canóns. Máis arriba, entre as máis abruptas e esgrevias cristas, onde as abas estaban cubertas de malvarisco, achou un lugar onde a herba montesía aínda non perdera o seu verdor.

—Nunca ouviches falar do pasto secreto? —preguntou cos ollos aínda fixos no afastado verdor.

Un rincho de medo fíxoa volverse cara a Chris. Dolly, encabuxada, coas ventas do nariz dilatadas e a mirada salvaxe, couceaba tolamente coas patas dianteiras. Chris apoiouse no pescozo do animal para evitar caer e, ao mesmo tempo, esporeouna para obrigala a pousar no chan os cascos dianteiros.

—Que pasou, Dolly? Sorpréndesme —reprochoulle Lute.

Porén, para a súa sorpresa, a egua baixou a cabeza, alombouse cara a atrás levantando os cascos dianteiros e, finalmente, golpeou o chan coas patas completamente ríxidas.

—Un auténtico poldro! —berrou Chris e ao instante a egua volvía encabuxarse.

Lute observaba, atordada, a inédita conduta da súa egua e admirou a habilidade do seu amado xinete. Mantíñase acougado e realmente semellaba estar a gozar con todo aquilo. Unha e outra vez, até media ducia, Dolly alombouse no ar e golpeou coas patas ríxidas no chan. Logo botou a cabeza cara a atrás e levantouse nas patas traseiras, apoiándose nelas e golpeando cos cascos dianteiros. Lute apartou a unha distancia segura o cabalo que montaba e, mentres o facía, fixouse nos ollos de Dolly, nos que había unha mirada de loucura salvaxe e cega, tan acendidos que semellaba que lle ían saír das órbitas. A tenue cor rosada das meniñas foi substituída por un branco que semellaba mármore e que refulxía con furia interior.

Un leve grito de medo, afogado no instante de lanzalo, escapoulle a Lute dos beizos. Unha das patas traseiras da egua parecía fallar e, durante un momento, o corpo tremeulle enteiro, tenso e perpendicular. Abaneábase atrás e adiante, e non se sabía se caería cara a cal dos lados. O home deixouse esvarar desde a sela coa fin de saltar se a egua caía de costas, botou o peso á fronte e ao lado do seu pescozo. Con iso superou o perigoso bambeo e a egua golpeou a terra coas patas dianteiras outra vez.

Porén, non se calmou. Dolly estricouse de tal modo que a cabeza era case unha continuación da liña do pescozo. Así logrou dominar o bocado, o que fixo que se lanzase ao galope directamente polo camiño adiante.

Por primeira vez Lute estaba realmente asustada. Esporeou a Washoe Ban na procura deles mais non puido manter o ritmo da tola carreira da egua, de xeito que foi perdendo terreo. Lute viu como Dolly paraba e se encabuxaba de novo, e alcanzouna cando a egua o facía por segunda vez. Cando Dolly tomaba unha curva, parou de súpeto, bruscamente. Lute viu o seu amado arrancado da sela, o seu equilibrio roto polo repentino da sacudida. Porén, aínda que perdera o asento, non saíu despedido e, cando a egua arrancou de novo, Lute viuno pendurado dun lado, cunha man na crina e unha perna encol da sela. Cunha rápida cabriola recuperou o asento e dispúxose a domear a montura.

Dolly desviouse do camiño e lanzouse por unha costa cuberta de herba seca e innumerábeis lirios. Un valo antigo no fondo non supuxo ningún obstáculo para ela, que o esnaquizou como se fose unha fina arañeira e desapareceu entre a maleza. Lute seguiunos decontado, facendo pasar a Ban polo oco do valo e mergullándose na matogueira. Apertábase ao pescozo do poldro para evitar esgazarse contra as pólas das árbores. Sentiu o cabalo avanzar entre pólas frondosas até o fresco pedrullo dun regato. Diante dela sentiu unha batuxada na auga e puido dexergar a Dolly, subindo polo pequeno terraplén cara a unha carballeira, contra cuxos troncos tentaba golpear o seu xinete.

Lute case os alcanzara entre as árbores mais quedou totalmente distanciada ao entraren na pradaría a través da que a egua se afastou sen se preocupar polas gabias ou desniveis. Cando virou nun ángulo agudo cara á matogueira, Lute tomou a diagonal oposta, bordeándoa, e dirixiu a Ban cara ao outro lado. Chegou primeira. Desde dentro da matogueira podía ouvir un tremendo choque de arbustos e gallas. Entón apareceu a egua, caendo de xeonllos, esgotada, na lama. Ergueuse e cambaleou, estaba a piques de esvaerse, enchoupada de suor, asustada e tremelicando penosamente.

Chris continuaba montado coa camisa feita farrapos e as mans mazadas e magoadas, mentres pola face lle baixaba un regueiro de sangue desde un tallo na tempa. Lute mantivera o control até ese momento, mais agora sentía unhas náuseas irreprimíbeis e unha gran debilidade.

—Chris! —dixo tan suavemente que parecía case un murmurio. Entón suspirou—: Grazas a Deus!

—Oh, estou ben —díxolle pondo na súa voz todo o ánimo do que era capaz, que non era moito, posto que estivera baixo unha tensión moi grande.

Esta mostrouse cando descabalgou. Empezou cunha demostración de normalidade cando levantou a perna sobre a sela, mais cando chegou ao chan non aguantou sobre os seus pés e tivo que apoiarse en Dolly. Lute baixou da súa sela e fundiuse con el nunha aperta de agradecemento.

—Sei onde hai un manancial —dixo un momento máis tarde.

Deixaron os cabalos sen atar e conduciu o seu amado ao fresco agocho duns matos onde unha auga cristalina abrollaba da base da montaña.

—Que era o que dixeches sobre que Dolly nunca se encabuxaba? —preguntou unha vez que o sangue estañara e os seus nervios e latexos se calmaran.

—Estou atónita —contestou Lute—, non o podo entender. Xamais fixera unha cousa igual en toda a vida. E gústaslles tanto a todos os animais que non puido ser cousa túa. É unha montura para nenos. Era só unha cativa cando a montei por primeira vez e até este día...

—Ben, hoxe foi todo menos o cabalo dun neno —interrompeuna Chris—. Era un diaño. Tentou esfragarme contra as árbores e esmagarme os miolos contra as pólas. Buscou os sitios máis baixos e estreitos que podía atopar. Terías que ver como pasaba por eles. E viches aqueles saltos?

Lute asentiu:

—Talmente un poldro salvaxe.

—Onde o aprendería? —preguntouse Lute—. Nunca o fixera antes, nunca.

El encolleu os ombreiros.

—Algún instinto esquecido que se cadra rexurdiu após moito tempo.

A moza ergueuse, decidida.

—Vouno descubrir —dixo.

Volveron aos cabalos e someteron a Dolly a un rigoroso exame que non revelou nada. Cascos, patas, bocado, boca, corpo, todo estaba como tiña que estar. Nin a sela nin a manta puideran ferila. O lombo estaba liso e intacto. Buscaron sinais de mordedura de serpe ou picadura de mosca ou insecto, mais non atoparon nada.

—Calquera cousa que fose, era subxectivo, iso é seguro —dixo Chris.

—Unha obsesión —suxeriu Lute.

Riron xuntos da idea, posto que ambos os dous eran produto do século XX, de mente sa e normal, con almas que gustaban de perseguir novos ideais e que se detiñan onde empeza a superstición.

—Un espírito do mal —riu Chris—, pero que mal fixen eu que mereza tal castigo.

—Pensas demasiado en ti, cabaleiro —burlouse ela—. É máis probábel que sexa algo malo, non sei que, que fixo ela mesma. Ti fuches un simple accidente. Puido pasar o mesmo de estar montada eu, ou a tía Mildred, ou calquera.

Cando falou, tomou os estribos e comezou a acurtalos.

—Que estás a facer? —reclamou Chris.

—Vouna montar.

—Non, non o farás —dixo—, sería un mal precedente. Despois do que sucedeu estou obrigado a montala eu.

Porén, cando montou na egua esta estaba moi débil e moi mareada, cambaleando e parando, aflixida con espasmos nerviosos e fortes contraccións musculares, a causa do tremendo esforzo que acababa de facer.

—Preciso dun libro de poesía e unha hamaca logo do que sucedeu —dixo Lute cando entraron no campamento.

Era un campamento de verán para xente cansada do bulicio da cidade, situado nun arboredo de colosais sequoias por cuxas elevadas pólas escoaba a luz do sol, espallando unha suave luz na sombra fresca. Alén do campamento principal estaban a cociña e as tendas dos serventes. A medio camiño, o gran comedor, amurallado por columnas de sequoias, onde sempre se atopaba o murmurio fresco do ar e onde non se precisaba de ningún toldo para protexerse do sol.

—Pobre Dolly, está realmente enferma —dixo Lute á noitiña, cando regresaban de botarlle unha última ollada á egua—. No entanto, ti non te fixeches dano, Chris, e iso é bastante para que esta insignificante muller se sinta agradecida. Pensei que xa o sabía, mais en realidade non souben canto significas para min até hoxe mesmo. Podía ouvir só o rumor da loita na matogueira. Non te podía ver, nin saber o que che estaba a pasar.

—Eu só pensaba en ti —contestou el e sentiu a presión da man que estaba apoiada no seu brazo como resposta.

Ela volveu a face cara á súa e os seus beizos atopáronse.

—Boa noite —dixo.

—Querida Lute, querida Lute —aloumiñouna coa voz mentres se afastaba entre as sombras.

⁂

—Quen vai ir polo correo? —preguntou unha voz de muller a través das árbores.

Lute pechou o libro que estaba a ler e suspirou.

—Non iamos montar hoxe —dixo.

—Déixame ir —propuxo Chris—, ti fica aquí. Vou e veño decontado.

Ela negou coa cabeza.

—Quen vai ir polo correo? —insistiu a voz.

—Onde está Martin? —preguntou Lute alzando a voz en resposta.

—Non sei —veu dicir a voz—. Penso que Robert o levou a algures, a comprar cabalos, de pesca ou non sei que. Aquí non queda máis ninguén agás Chris e ti. Ademais, abrirache o apetito para a cea. Estiveches lacazaneando na hamaca todo o día. E o tío Robert precisa do seu xornal.

—Ben, tía, imos entón —dixo Lute baixando da hamaca.

Uns poucos minutos máis tarde, xa vestidos para montar, estaban a enselar os cabalos. Galoparon cara á estrada comarcal, onde ardía o sol da tarde, e viraron cara a Glen Ellen. A vila durmía ao sol e o somnolento tendeiro e xefe da oficina de correos dificilmente mantivo os ollos abertos o tempo preciso para entregarlles o paquete coas cartas e os xornais.

Unha hora máis tarde Lute e Chris deixaron a estrada e metéronse por un camiño até chegar a un abanqueiro para abeberar os cabalos, antes de ir ao campamento.

—Semella como se Dolly esquecese todo o de onte —dixo Chris cando entraron coas bestas no regato—. Míraa.

A egua levantou a cabeza e endereitou as orellas ao ouvir o murmurio dun paspallás na matogueira. Chris inclinouse e aloumiñouna arredor das orellas. Era evidente que iso compracía a Dolly e ela apoiou a cabeza contra o cabalo que montaba Chris.

—Como un gatiño —comentou Lute.

—No entanto, nunca serei quen de fiarme completamente dela —dixo Chris—. Non despois do seu arrebato de loucura de onte.

—Teño a sensación de que estás máis seguro con Ban —riu Lute—. É estraño, a miña confianza en Dolly é a mesma de sempre. Síntome segura polo que a min respecta, pero nunca me volverei preocupar por verte montado nela outra vez. Agora con Ban a miña fe é aínda inquebrantábel. Mira que pescozo! Que fermoso! Será tan sabio como Dolly cando sexa vello coma ela.

—Penso do mesmo xeito —asentiu Chris sorrindo—. Ban nunca podería traizoarme.

Sacaron os cabalos fóra do regato. Dolly parou para espantar unha mosca do xeonllo co morro e Ban dirixiuse ás présas ao estreito carreiro. O espazo era moi reducido para facerlle regresar sen excesivos problemas e Chris deixouno continuar cara a adiante. Lute, que ía detrás, fitou as costas do seu amado, compracéndose nas liñas do pescozo espido e nos musculosos ombreiros.

De súpeto detivo o seu cabalo e non puido facer máis nada que mirar. Cara a abaixo e cara a arriba a aba era case perpendicular. O camiño era apenas bastante grande para pasar andando. Porén, Washoe Ban tomou carreira e saltou no ar e caeu fóra da senda.

Tan inesperado e tan rápido foi que o home se viu arrastrado na caída. Non tivo oportunidade de saltar. Sabía que caía e fixo a única cousa posíbel: librouse do estribo e saltou a un lado e, á vez, abaixo. Había doce pés até as rochas. Mantívose ríxido, coa cabeza alta e os ollos fixos no cabalo que lle viña enriba.

Chris caeu como un gato, de pé, botándose instantaneamente a un lado. Ao mesmo tempo Ban caía xunto a el. O animal moveuse pouco, mais emitiu o rincho terríbel que os cabalos ás veces dan cando reciben unha ferida mortal. Bateu de cheo no lombo e naquela posición ficou, coa cabeza torcida, coas patas traseiras relaxadas e inmóbeis e coas dianteiras golpeando inutilmente o ar.

Chris mirou cara a arriba dun xeito tranquilizador.

—Estou afacéndome —díxolle Lute sorrindo—. Naturalmente non preciso preguntar se te fixeches dano. Podo facer algo por ti?

El sorriu tamén e foi até á besta caída, descinchou a sela e conseguiu endereitarlle a cabeza.

—Pareceumo —dixo logo un rápido exame—, pareceumo no momento. Ouviches o estralo?

Ela arreguizouse.

—Ben, este foi o punto final, o último servizo de Ban —deu un rodeo até chegar ao carreiro—. Montei a Ban por última vez. Vaiamos para a casa.

No alto do terraplén Chris virouse e mirou cara a abaixo.

—Adeus, Washoe Ban! —berrou—. Adeus, vello amigo.

O animal loitaba por erguer a cabeza. A Chris saltábanlle as bágoas mentres marchaba e a Lute tamén cando o mirou. Mostraba unha compaixón silenciosa. Chris notaba a presión da súa man na del mentres andaban xunto á egua polo camiño poeirento.

—Foi intencionado —estoupou Chris de súpeto—. Non houbo ningunha advertencia. Botouse ao barranco á mantenta.

—Non houbo advertencia ningunha —concordou Lute—. Vino todo. El revolveuse e botouse de vez, como se ti llo ordenases cun tremendo tirón de rendas.

—Non foi pola miña man, xúroo. Nin sequera pensaba niso. Deixárao subir coa renda solta.

—Pasou todo antes de que tiveses algunha posibilidade de facer algo. Non foi pola túa culpa, nin sequera inconscientemente.

—Entón foi algunha man invisíbel actuando desde non sei onde.

Mirou caprichosamente cara ao ceo e sorriu pola suposición.

Martin deu un paso adiante para recibir a Dolly, cando chegaron ás cortes do campamento. A súa cara non expresou ningunha sorpresa ao ver a Chris entrando a pé, detrás de Lute.

—Podes dispararlle a un cabalo? —preguntou.

O mozo das cortes asentiu e engadiu «Si, señor», cun segundo e máis profundo asentimento.

—Como o vas facer?

—Trazo unhas liñas desde os ollos até as orellas, quero dicir á orella oposta, señor, e onde se cruzan as liñas...

—Iso farás —interrompeuno Chris—. Coñeces o regato, na segunda curva. Atoparás a Ban alí co lombo crebado.

⁂

—Oh, aquí está o señor. Estiven a buscarte por todas as partes desde a cea. Precisan de ti decontado.

Chris guindou o seu puro e logo esmagouno co pé para apagalo.

—Non dirías algo sobre Ban? —preguntou.

Lute negou coa cabeza.

—Decataranse pronto. Martin vaillo comentar ao tío Robert mañá... Mais non te sintas tan mal por iso —dixo após unha pausa colléndoo da man.

—Era o meu poldro —dixo—. Ninguén o montou agás eu. Domeino. Coñecíao desde que naceu. Coñecía cada movemento seu, cada brincadeira, cada trasnada e apostaría a miña vida a que era imposíbel que fose quen dunha cousa así. Non houbo ningún aviso, non loitou nin se encabuxou. Estiven a pensar sobre o tema. Non se desmandou nin se mostrou desobediente. Non tivo tempo. Foi un impulso e actuou conforme a el como un lóstrego. Estou abraiado da rapidez coa que sucedeu todo. Nun segundo estabamos perante o bordo e caendo.

»Foi deliberado, un suicidio deliberado e un intento de asasinato. Era unha trampa e eu era a vítima. Tíñame con el e botouse comigo, aínda que non me odiaba. Queríame... tanto como é posíbel que un cabalo poida querer. Estou desconcertado. Non o podo entender, como ti tampouco podes entender o comportamento de Dolly de onte.

—Os cabalos ás veces tolean, Chris —dixo Lute—. Sábelo. É unha simple coincidencia que dous cabalos en dous días tivesen arroutadas cando ti os montabas.

—Esa é a única explicación —contestou botando a andar con ela—. Mais por que me requiren con tanta urxencia?

—A prancha.

—Oh, xa o lembro. Será unha nova experiencia para min. Perdina cando estivo tan de moda hai moito tempo.

—Iso pasounos a todos —contestou Lute—. Agás á señora Grantly. Semella o seu pasatempo favorito.

—Un estraño personaxe —remarcou el—. Un feixe de nervios cos ollos negros. Eu apostaría a que non pesa nin corenta quilos e que se sostén por puro magnetismo.

—É bastante desagradábel... Ás veces —Lute tremeu involuntariamente— dáme arrepíos.

—É o contacto do san co mórbido —explicou el, seco—, decataraste de que é o san o que sempre ten os arrepíos, pero nunca os teñen os mórbidos. Dar arrepíos, iso é o que fan. De onde a sacou a túa xente, en todo caso?

—Non sei... Si, agora recordo. A tía Mildred coñeceuna en Boston, penso. Oh, non sei. En calquera caso, a señora Grantly veu a California e, naturalmente, tivo que visitar a tía Mildred. Xa sabes que a nosa casa está aberta a todo o mundo.

Pararon onda un pasadizo entre dous grandes troncos de sequoia que daba entrada ao comedor. No alto, entre as pólas, podían verse as estrelas. Unhas candeas iluminaban as columnas arbóreas. Na mesa, examinando a prancha, había catro persoas. Chris fitounas e sentiu unha pena culpábel que o atormentaba cando parou un momento na tía Mildred e no tío Robert, de mediana idade e tan apracíbeis como os fixeran os golpes da vida. Pasou distraidamente sobre a negra mirada da fráxil señora Grantly e parou na cuarta persoa, un home corpudo de enorme cabeza, cuxas tempas grises contradicían a solidez xuvenil da súa faciana.

—Quen é ese? —murmurou Chris.

—Un tal señor Barton. O tren atrasouse e por iso non o viches na cea. É só un capitalista, seica posúe unha central eléctrica de longa distancia, ou algo semellante.

—Semella non ser máis listo que un boi.

—Non o é. Herdou o diñeiro. Mais ten sentido abondo para contratar os cerebros doutros. É moi conservador.

—Iso era de agardar —foi o comentario de Chris. A súa mirada volveu ao home e á muller que foran como un pai e unha nai para a moza que se achaba xunto a el—. Sabes? —dixo—, impresionoume moito onte cando me dixeches que se puxeran contra min e que era dificilmente tolerado. Coincidín con eles logo, a pasada noitiña, sentinme culpábel e medorento. E hoxe, tamén. Porén, non podo ver ningunha diferenza con relación a antes.

—Meu querido —suspirou Lute—. A hospitalidade é tan natural neles como respirar. Mais non é iso, á fin e ao cabo. Son sinceros e por moito que te censuren cando non estás, cando están contigo suavízanse e son todo bondade e candidez. Nada máis verte, sáelles o afecto e o agarimo que che teñen. Es tan feito que te queren incluso os animais. Quérete todo o mundo. Non o poden evitar. Non o podes evitar. Ámate todo o mundo e o mellor é que non te decatas. Mesmo agora, cando cho estou a dicir, non te decatas nin te decatarás. E esa mesma incapacidade para ser consciente diso é unha das razóns pola que es tan querido. Non me cres agora e por iso sacodes a cabeza pero eu seino, eu que son a túa escrava, como todo o mundo o sabe, posto que así mesmo son os teus escravos.

»Nun minuto entraremos e unirémonos a eles. Fíxate no afecto, case maternal, que aparecerá nos ollos da tía Mildred. Escoita o ton da voz do tío Robert cando diga: «Que tal, Chris, meu?» Observa como a señora Grantly literalmente se desfai como unha pinga de orballo ao sol.

»Mira o señor Barton, alí. Nunca o viches antes, mais convidaralo a ir fumar un puro contigo cando o resto de nós vaia durmir. Ti, un simple ninguén e el un multimillonario, un home de poder, un home obtuso e estúpido como un boi. E seguirate de preto, fumando o puro, como un canciño, o teu canciño, trotando tras de ti, e non saberá que o está a facer. Porén, farao igualmente. Non o saberei eu, Chris? Oh, observeite, observeite moi a miúdo, e namorei aínda máis de ti porque eras tan deliciosamente inconsciente do que facías.

—A piques estou de estoupar de vaidade escoitándote —sorriu pasándolle o brazo arredor e apertándose contra ela.

—Si —murmurou— e neste preciso momento, cando estás a rir do que dixen, ti, o teu sentir, a túa alma... Chámao como queiras... Está pedindo todo o amor que hai en min.

Apoiouse máis forte contra el suspirando, como con fatiga. Deulle un bico no cabelo e apreixouno con firme tenrura.

A tía Mildred remexeuse enerxicamente e alzou a vista da prancha.

—Vide, imos empezar —dixo—. Vai arrefriar pronto. Robert, onde están eses nenos?

—Aquí estamos —dixo Lute soltándose de Chris.

—Agora, vamos a que nos dean uns arrepíos —marmexou Chris mentres entraban.

O augurio de Lute sobre o xeito en que o seu amante sería recibido confirmouse. A señora Grantly, irreal, enfermiza, abrollando un fríxido magnetismo, animada e fundida como se de verdade fose orballo á luz do sol. Barton fíxolle unha reverencia e foi colosalmente amábel. A tía Mildred saudouno cariñosamente e con maternal bondade, mentres o tío Robert, alegre, lle preguntou afectuosamente:

—Ben, Chris, meu mozo, que tal o paseo dacabalo?

Mais a tía Mildred, envurullando o seu chal, pediulles aos demais que empezasen. Na mesa había unha folla de papel. No papel, sobre tres apoios, había un pequeno taboleiro triangular. Dous dos apoios eran facilmente movíbeis. O terceiro, colocado nun vértice do triángulo, era un lapis.

—Quen vai primeiro? —preguntou o tío Robert.

Houbo un momento de dúbida. Entón, a tía Mildred colocou a súa man no taboleiro e dixo:

—Alguén ha de ser a idiota para o deleite do resto.

—Bravo! —aplaudiu o seu marido—. Agora, señora Grantly, a súa quenda.

—Eu? —queixouse a aludida—. Eu non fago nada. O poder, ou como vostede queira chamalo, non provén de min, como tampouco provén de vostedes. Non sabería dicir en que consiste ese poder. Hai tal poder e tiven evidencias del. Indubidabelmente vostedes tamén terán evidencias del. E agora, por favor, silencio. Toque o taboleiro moi lixeiramente, mais con firmeza, señora Story. Pero non faga nada pola súa propia vontade.

A tía Mildred asentiu e mantivo a man na prancha mentres o resto ía formando sobre ela un silencioso e expectante círculo. Porén, nada sucedeu. Os minutos pasaban e a prancha ficaba inmóbil.

—Sexa paciente —aconselloulle a señora Grantly—, non loite contra ningunha influencia que sinta en vostede. No entanto, non faga nada pola súa conta. A influencia encargarase de todo. Sentirase empuxada a facer cousas e tales impulsos serán practicamente irresistíbeis.

—Oxalá a influencia apurase un chisco —protestou a tía Mildred despois de cinco minutos inmóbil.

—Só un pouco máis, señora Story, só un pouco máis —acougouna a señora Grantly.

De súpeto, a man da tía Mildred comezou a moverse nerviosamente. Mostrou unha leve preocupación na face cando observou o movemento da súa man e ouviu o riscar do lapis no vértice da prancha.

Continuou así durante outros cinco minutos, até que a tía Mildred retirou a man con esforzo e dixo, cunha risa nerviosa:

—Non sei se fun eu ou non. Sei que me puxen nerviosa, aguantando alí como unha idiota con todas as súas faces solemnes fixas en min.

—Rabuñaduras de galiña —foi o xuízo do tío Robert cando ollou os borranchos escritos sobre o papel.

—É bastante ilexíbel —ditaminou a señora Grantly—. Non semella ningún tipo de escrita. As influencias non conseguiron traballar aínda. Ténteo vostede, señor Barton.

Este deu un paso adiante, disposto a compracela, e colocou a man no taboleiro. Durante dez longos e aborrecidos minutos aguantou alí, inmóbil, como unha estatua, a personificación conxelada da era capitalista. A face do tío Robert empezou a axitarse. Capelexou, apertou os beizos, gargarexou e finalmente soltou un bufido e, perdendo a compostura, estalou nunha gargallada. Todos se uniron a esta algarabía, incluída a señora Grantly. Barton riu con eles, aínda que estaba lixeiramente irritado.

—Ténteo vostede, Story —dixo.

O tío Robert, aínda rindo e instado por Lute e a súa muller, tomou o taboleiro. De súpeto a súa face púxose seria. A súa man empezou a moverse e o lapis podía ouvirse riscando sobre o papel.

—Oh, meu Deus! —murmurou—. Isto si que é curioso. Fíxense. Non o estou a facer eu. Sei que non o estou a facer. Miren como se move a man! Miren!

—Veña, Robert, non fagas o ridículo —advertiuno a súa muller.

—Dígoche que eu non o estou a facer —respondeu indignado—. Hai unha forza que ten control sobre min. Pregúntalle á señora Grantly. Dille que a faga parar, se é que queres que pare. Eu non a podo parar. Oh, meu Deus! Mira ese floreo. Non fixen iso. Nunca fixen un floreo na miña vida.

—Compórtense con seriedade —advertiunos a señora Grantly—. Unha atmosfera de frivolidade non é o máis acaído para a prancha.

—Acho que xa está —dixo o tío Robert cando apartou a man—. Agora déixenmo ver.

Inclinouse e axustou as lentes.

—Cando menos son letras, máis do que vostedes fixeron. Mira aquí, Lute, a túa vista aínda é boa.

—Oh, que floreos! —exclamou Lute cando mirou papel—. E ollade aquí, hai dous tipos de letra diferentes.

Empezou a ler:

—Isto é o primeiro que hai escrito. Atentos a esta frase: «Son un espírito positivo sen nada negativo. Continúen concentrados e con amor positivo. Entón a paz e a harmonía vibrarán por todo o seu corpo. A súa alma...» A outra escritura interrómpea aquí. Isto é o que pon: «Bullfrog 95, Dixie 16, Golden Anchor 65, Gold Mountain 13, Jim Butler 70, Jumbo 75, North Star 42, Rescue 7, Black Butte 75, Brown Hope 16, Iron Top 3.»

—Iron Top cotiza baixo —murmurou Barton.

—Robert, estiveches a chancearte de nós outra vez! —berroulle a tía Mildred en ton acusador.

—Non, non o fixen —negou—. Só leo as cotizacións. Mais como raio... Rogo que me desculpen, gustaríame saber como conseguiron chegar a ese papel.

—O seu subconsciente —suxeriu Chris—. Leu as cotizacións no xornal de hoxe.

—Non, non, aínda que a última semana si que lle botei unha ollada á columna.

—Para o subconsciente o mesmo ten un día que un ano —dixo a señora Grantly—, o subconsciente nunca esquece. Mais non estou a dicir que isto sexa debido ao subconsciente. Négome a expor o que penso que é a causa.

—Mais que significa o outro texto? —preguntou o tío Robert—. Semella como o que penso que é a ciencia cristiá.

—Ou a teosofía —opinou a tía Mildred—. Algunha mensaxe a un neófito.

—Veña, lean os demais —dixo o tío Robert.

—«Isto pono en contacto cos espíritos máis poderosos —leu Lute—, converterase nun de nós e o seu nome será ‘Arya’, e vostede... Conqueror 20, Empire 12, Columbia Mountain 18, Midway 140.» E iso é todo. Oh, non! Aquí hai un último floreo, «Arya de Kandor». Seguramente sexa o nome do espírito.

—Gustaríame que me explicases que é iso da teosofía material no fundamento do subconsciente, Chris. —retouno o tío Robert.

Chris encolleu os ombros.

—Non teño explicación. Debeu recibir unha mensaxe dirixida a outro.

—Un cruzamento de liñas, eh? —o tío Robert riu entre dentes—. Habería que chamarlle telegrafía espiritual sen fíos.

—Parvadas —dixo a señora Grantly—. Nunca vin a prancha comportarse dese xeito. Hai influencias perturbadoras. Sentinas desde o principio. Se cadra é porque se están a chancear todo o tempo. Hai demasiada hilaridade.

—Un pouco de seriedade sería mellor —concordou Chris, mentres colocaba a súa man na prancha—. Déixenme intentalo. E que ninguén se burle ou ría, que nin sequera pense niso. E se ousa sorrir, mesmo unha soa vez, tío Robert, ninguén sabe que oculta vinganza pode caer sobre vostede.

—Serei bo —dixo o tío Robert—, mais se realmente teño que sorrir, podo marchar en silencio?

Chris asentiu. A man comezou a movérselle sen previo aviso, inmediatamente, sobre o papel.

—Mírao —bisboulle Lute á súa tía—, que esbrancuxado está.

Chris alterouse co son da súa voz e, despois, fíxose un completo silencio. Só se ouvía o firme riscar do lapis. De súpeto, como se algo o picase, apartou a man da prancha. Cun suspiro e un bocexo deu un paso atrás desde a mesa, entón mirou os demais como se acabase de espertar.

—Penso que escribín algo —dixo.

—Semella que si —dixo a señora Grantly con satisfacción mentres miraba a folla de papel.

—Léao en voz alta —animouna o tío Robert.

—Imos, entón. Empeza dicindo «Coidado», tres veces, e con caracteres máis grandes que o resto do escrito: «COIDADO! COIDADO! COIDADO! Chris Dunbar, propóñome destruírte. Xa atentei dúas veces contra a túa vida, mais fallei. No entanto, conseguireino. Tan seguro estou de que vai suceder que ouso avisarte. Non preciso dicirche por que. No teu interior sábelo. O mal que estás a facer...» E aquí remata de súpeto.

A señora Grantly pousou o papel na mesa e mirou a Chris, que era o centro de todas as miradas e que bocexaba como se estivese a piques de durmir.

—Uns propósitos bastante sanguinarios, diría eu —remarcou o tío Robert.

—«Xa atentei dúas veces contra a túa vida» —leu a señora Grantly por segunda vez.

—Contra a miña vida? —preguntouse Chris entre bocexos—. Ninguén atentou contra min, nin sequera unha vez. Estou a quedar durmido!

—Ah, meu rapaz, estás a pensar na xente de carne e óso —riu o tío Robert—. Mais isto é un espírito. Cousas ocultas atentaron contra a túa vida. O máis probábel é que unhas mans fantasmais tentasen esganarte mentres durmías.

—Oh, Chris! —berrou Lute impulsivamente—. Esta tarde! Dixeches que unha man se apoderara das rendas!

—Mais era unha brincadeira —obxectou.

—No entanto... —Lute deixou o seu pensamento no ar.

A señora Grantly sentíase moi interesada.

—Que foi o que pasou esta tarde? A túa vida estivo en perigo?

Chris xa non estaba adurmiñado.

—Comeza a interesarme a min tamén —recoñeceu—. Non dixemos nada sobre o asunto, mais Ban rompeu o lombo esta tarde ao saltar por un barranco e case me esmaga debaixo del.

—Que estraño, que estraño —comentou a señora Grantly—. Hai algo nisto.... É un aviso.... Ah! E onte ferícheste montando o cabalo da señorita Story! Velaí as dúas tentativas!

Mirounos cun xesto de triunfo. A prancha ficaba reivindicada.

—Parvadas —mofouse o tío Robert, lixeiramente irritado—. Tales cousas non suceden hoxe día. Estamos no século XX, miña querida señora. A cousa, como pouco, cheira á Idade Media.

—Teño feito probas tan extraordinarias coa prancha... —empezou a dicir a señora Grantly, entón parou de súpeto para ir á mesa e colocar a súa man no taboleiro.

—Quen es? —preguntou—. Como te chamas?

A prancha empezou a escribir inmediatamente. Todas as cabezas, agás a do señor Barton, dobráronse sobre a mesa para seguir o lapis.

—É Dick —dixo a tía Mildred, cun ton histérico na súa voz.

O seu marido endereitouse, cunha expresión grave na face.

—É a sinatura de Dick —dixo—. Recoñeceríaa entre mil.

—«Dick Curtis» —leu a señora Grantly en voz alta—, quen é Dick Curtis?

—Meu Deus, isto si que é incríbel! —interrompeu o señor Barton—. A letra en ambos os dous casos é igual. Hábil, habería que dicir, realmente hábil —engadiu admirado.

—Deixádeme ver —dixo o tío Robert, reclamando o papel e examinándoo—. Si, é a letra de Dick.

—Mais, quen é Dick? —insistiu a señora Grantly—. Quen é o tal Dick Curtis?

—Dick Curtis era o capitán Richard Curtis —contestou o tío Robert.

—Era o pai de Lute —aclarou a tía Mildred—. Lute tomou o noso nome. Nunca o chegou a ver porque morreu cando ela tiña tan só unhas semanas. Era o meu irmán.

—Impresionante, moi impresionante —a señora Grantly dáballe voltas á mensaxe na súa cabeza—. Houbo dous atentados contra a vida de Dunbar. Isto non se pode explicar mediante o subconsciente, xa que ningún de nós sabía do accidente de hoxe.

—Eu si o sabía —contestou Chris—, e era eu quen manexaba a prancha. A explicación semella sinxela.

—Mais a letra —obxectou o señor Barton—. O que ti escribiches é idéntico ao que a señora Grantly escribiu.

Chris inclinouse para comparar as letras.

—Ademais —dixo a señora Grantly—, o señor Story recoñeceu a letra.

Fitouno agardando unha confirmación.

O tío Robert asentiu.

—Si, é a letra de Dick. Estou disposto a xuralo.

Lute tivo unha visión. Mentres o resto expuña os proles e os contras e o ar se enchía con frases como «fenómeno psíquico», «autohipnose», «restos de verdade non explicada» e «espiritismo», a moza revivía mentalmente as imaxes que, na súa infancia, creara do pai que nunca vira. Tiña a súa espada, tamén varios vellos daguerrotipos, o moito que lle dixeran del, as súas historias... E todo isto constituía o material sobre o que construíra a imaxe do seu pai na súa infancia.

—É posíbel que unha mente inflúa inconscientemente noutra... —dicía a señora Grantly.

Mais pola mente de Lute estaba a cabalgar o seu pai nun gran corcel de guerra. Agora lideraba os seus homes. Viuno en solitarias patrullas, ou no medio dos berros dos indios en Salt Meadows, cando do seu batallón regresou só un home de cada dez. E na imaxe que tiña del, na descrición física que del creara, reflectíase unha natureza espiritual que brotaba da súa devoción, na forma característica e na expresión. O seu valor, o seu impulsivo entusiasmo, a súa furia na defensa dunha causa xusta, a súa cálida xenerosidade e indulxencia, e a súa cortesía que resumía os códigos e os ideais primitivos da cabalaría andante. E primeiro, logo, e sempre, dominando todo, vía na face do seu pai a paixón e a avidez de fazañas que lle valeran o alcume de «Dick Curtis o loitador».

—Déixenme póla á proba —dixo a señora Grantly—. Que a señora Story o intente coa prancha. Pode haber agora unha nova mensaxe.

—Non, non, suplícocho —interpúxose a tía Mildred—. Imposíbel. Seguramente estea mal entremeterse nos asuntos dun morto. Ademais, estou nerviosa. É mellor que deixen que me vaia deitar, vostedes continúen cos seus experimentos. Será o mellor, xa me contarán mañá.

Xunto coas «Boas noites», escoitáronse as protestas da señora Grantly cando a tía Mildred se retirou.

—Robert pode regresar —dixo a tía Mildred—, en canto me deixe na tenda.

—Sería unha mágoa deixalo agora —dixo a señora Grantly—, non fai falla dicir que estamos no momento axeitado. Non o intenta, señorita Story?

Lute obedeceu. Porén, cando colocou a man no taboleiro sentiu un vago e descoñecido medo perante o sobrenatural. Estaba no século XX, mais a cousa, como o seu tío dicía, semellaba medieval. Con todo, non se podía librar do medo instintivo que xurdía dela, como unha herdanza de tempos remotos cando o seus peludos e simiescos antepasados temían a escuridade e personificaban os elementos en cousas tenebrosas.

Mais cando a misteriosa influencia se apoderou da súa man para que escribise no papel, todo o insólito da situación xa pasara e ela non sentía máis que unha pequena curiosidade, posto que estaba inmersa noutra visión: esta vez da súa nai, que tampouco coñecera. Non era intensa e vívida como a que tiña do seu pai, senón que era máis ben neboenta a imaxe que ela se formara da súa nai. Como a cabeza dun santo cunha auréola de dozura, bondade e docilidade e, no entanto, enchida dunha queda determinación e teimuda vontade, que en vida se mostrara principalmente na súa resignación.

Así que a man de Lute deixou de moverse, a señora Grantly xa estaba a ler a mensaxe que escribira.

—É unha letra diferente —dixo—, semella a dunha muller. Está asinado: «Martha». Quen é Martha?

Lute non se sorprendeu.

—É a miña nai —dixo sinxelamente—, que di?

Non estaba adurmiñada, como lle sucedera a Chris, mais a súa entusiasta vitalidade estaba a crebarse e sentía unha doce e agradábel lasitude. E mentres a mensaxe estaba a ser lida, nos seus ollos persistía a visión da súa nai.

—«Querida filla, —leu a señora Grantly— non fagas caso. O teu pai sempre actuaba precipitadamente. Non escatimes co teu amor, amar non pode facerche dano ningún. Negar o amor sería un pecado. Obedece o teu corazón e non estarás a facer nada malo. Facer caso das consideracións da xente, do orgullo, ou obedecer os que te aconsellan contra os teus sentimentos si que estaría mal. Non te preocupes polo teu pai. Está tan enfadado agora como o estaba sempre na vida terreal. Pero acabará por ver a sabedoría do meu consello, como tamén facía antes. Ama, miña filla, e ama ben. Martha.»

—Deixádeme velo —dixo Lute, apoderándose do papel e devorando a letra cos seus ollos. Sentíase cun amor aceso pola nai que nunca coñecera e aquela mensaxe de ultratumba parecía darlle máis tanxibilidade á súa existencia que as imaxes que dela se formara.

—É extraordinario —reiteraba a señora Grantly—, nunca vin nada semellante. Pense nisto, querida, os seus pais estiveron connosco esta noite.

Lute arreguizouse. A lasitude desaparecera e volvía ser a de antes, excitada co medo instintivo ás cousas ocultas. E parecíalle ofensivo que, real ou ilusoria, a presenza dos seus pais pasase polas mans de dúas persoas que eran practicamente uns descoñecidos. A enfermiza e morbosa señora Grantly e o estólido e estúpido señor Barton, que era un brután tanto de corpo como de espírito. E xa lle resultaba alén do intolerábel que estes descoñecidos se entremetesen na súa intimidade con Chris.

Ouviu os pasos do seu tío que se aproximaba e a situación mostrouse para ela luminosa e clara. Rapidamente encartou a folla de papel para gardala no peito.

—Non lle digan nada sobre esta segunda mensaxe, señora Grantly, por favor, señor Barton. Nin tampouco á tía Mildred. Só os irritaría e lles causaría ansiedade.

Na súa mente aniñaba tamén o desexo de protexer o seu amado, posto que sabía que a tensión da relación cos seus tíos aumentaría, inconscientemente, nas súas mentes, por mor da estraña mensaxe da prancha.

—E, por favor, non sigamos máis coa prancha —continuou Lute con présa—. Esquezan todas as parvadas que sucederon.

—«Parvadas», querida rapaza? —protestou indignada a señora Grantly cando o tío Robert entrou no círculo.

—Ola! —saudou—. Que están a facer?

—É tarde —contestou Lute—, hoxe non haberá máis cotizacións. A sesión de prancha fica adiada, seguiremos a discutir as súas teorías noutro momento. Sabes o tarde que é?

⁂

—Ben, que fixeches onte á noite logo de separarnos?

—Oh, dei un paseo —contestou Chris.

Lute tiña unha mirada burlona cando preguntou con finxida indecisión:

—Co señor Barton?

—Si.

—E fumastes?

—Si. Queres saber algo máis?

Lute non puido evitar unha risa alegre.

—Tal como dixen que fariades. Son ou non son unha profetisa? No entanto, souben antes de verte que a miña predición fora atinada. Acabo de estar co señor Barton e contoume que deu un paseo contigo onte á noite, pois xura por todo no que cre que es un mozo extraordinario. Podía velo cos ollos pechados. Foi atrapado polo encanto de Chris Dunbar. Mais de ningunha maneira rematei co interrogatorio. Onde estiveches toda a mañá?

—Onde iremos esta tarde.

—Planeas todo sen coñecer os meus desexos.

—Coñezo moi ben cales son os teus desexos. Iremos ver un cabalo.

A moza delatou a súa ledicia ao dicir:

—Estupendo!

—É unha beleza —dixo Chris.

Mais a face de Lute cambiou de súpeto e unha grave aprehensión naceu na súa mirada.

—Chámase Comanche —continuou Chris—, é magnífico, un auténtico poldro de vaqueiro californiano. E as súas liñas... Oes, que che pasa?

—Non quero montar a acabalo —dixo Lute—, polo menos durante un tempo. Creo que estou un pouco cansa de montar, tamén.

Chris ollaba para ela sorprendido, mantendo a mirada con decisión.

—Vexo flores de enterro —comezou a dicir— e ouzo unha oración fúnebre. Vexo a fin do mundo e as estrelas caer do ceo, que se envolve sobre si mesmo. Vexo os mortos e os vivos reunidos para o xuízo final, ovellas e cabras, años e carneiros e todos os demais. Os santos coas súa roupa branca. Óuvese o tanxer de arpas de ouro e os gritos das almas perdidas cando caen ao abismo. Todo isto vexo o día en que ti, Lute Story, xa non queiras montar un cabalo. Un cabalo, Lute! Un cabalo!

—Por un tempo, polo menos —alegou ela.

—Ridículo! —dixo el—. Que che pasa? Non te atopas ben? Ti, que sempre te atopas tan detestábel e adorabelmente ben!

—Non, non é iso —respondeu ela—. Sei que parece ridículo, Chris, seino, mais teño dúbidas. Non o podo evitar. Sempre dis que teño os pés na terra e que estou aferrada á realidade, mais... Se cadra é superstición, non o sei. Pese a todo iso, as mensaxes da prancha, a posibilidade de que a man do meu pai, non sei como, tirase das rendas de Ban causándolle a morte e tentando causarcha a ti, a coincidencia entre a súa afirmación de que atentou dúas veces contra a túa vida e o feito de que nos dous últimos días esta estivo dúas veces en perigo por mor dos cabalos, así como que o meu pai era un gran xinete. Todo isto, digo, é a causa de que me xurdan dúbidas. E se houbese algo de certo? Non estou segura. A ciencia pode ser demasiado dogmática na súa negación do oculto. As forzas do oculto, do espírito, ben poden ser demasiado sutís, demasiado sublimes, para que a ciencia as analice, recoñeza e formule. Non ves, Chris, que até a dúbida pode ser racional? Aínda que sexa unha dúbida moi pequena... Oh, tan pequena... Pero ámote demasiado como para correr calquera risco. Ademais, son unha muller e iso xustifica plenamente a miña predisposición cara ás supersticións.

»Si, si, seino, chámalle irrealidade. Porén, teño ouvido os teus paradoxos sobre a realidade do irreal. Da realidade das alucinacións dunha mente enferma. Se cadra, estame a ocorrer a min. Poden ser alucinacións irreais, mais para min, tal como son, son moi reais. Tan reais como un pesadelo cando estamos mergullados nel, antes de espertar.

—O argumento máis lóxico para o ilóxico que nunca ouvín —sorriu Chris—. É un magnífico razoamento desde calquera punto de vista. Abrangues máis posibilidades coa túa filosofía que eu coa miña. Recórdasme a Sam, o xardineiro que tivestes hai un par de anos. Ouvino unha vez discutir con Martin no cortello. Xa sabes que Martin é ateo. Ben, Martin tiña desconcertado a Sam coa súa lóxica. Este ficaba pensativo e entón díxolle: «En verdade, señor Martin, que me arrasa vostede igual que un incendio. Pero non ten tantas posibilidades como teño eu.» «E cales son?», preguntoulle Martin. «Verá, señor Martin, vostede ten unha posibilidade e eu dúas.» «Non vexo por onde vas», dixo Martin. «Pois verá, señor Martin, élle deste xeito: vostede non ten outra posibilidade que converterse en alimento para os vermes como se fose unha leituga da horta. Porén, eu teño a posibilidade de elevar a miña voz, encomendándome ao Señor mentres camiño por rúas douradas, ou de quedar cos vermes coma vostede.»

—Non estás a tomarme en serio —dixo Lute mentres se ría da anécdota.

—Como vou tomar en serio ese asunto da prancha? —preguntou.

—Pero non tes explicación para o da letra do meu pai, que o tío Robert recoñeceu. Ou todo o demais, tampouco hai explicación para o resto.

—Non coñezo todos os misterios da mente —contestou Chris—, mais creo que tales fenómenos terán unha explicación científica nun futuro non distante.

—No entanto, teño moitas ganas de descubrir algo máis a través da prancha —confesou Lute—. Aínda segue no comedor. Poderiamos tentalo agora, ti e mais eu, e ninguén se decataría.

Chris colleuna da man mentres dicía:

—Vamos logo! Será divertido.

Correron até alí, camiño abaixo, agarrados da man.

—Non hai máis ninguén no campamento —dixo Lute, cando colocou a prancha na mesa—, a señora Grantly e a tía Mildred están deitadas, e o señor Barton marchou co tío Robert. Ninguén nos vai molestar —dixo mentres colocaba a man no taboleiro—. Agora comecemos.

Durante uns poucos minutos non sucedeu nada. Chris ía falar, pero ela mandouno calar cun xesto. Comezaba a sentir un formigo na man e no brazo. Entón o lapis empezou a escribir e leron a mensaxe, palabra por palabra, segundo se ía escribindo:

«Hai unha sabedoría maior que a sabedoría da razón. O amor non procede da fría actuación da mente. O amor xorde do corazón e vai alén de todo razoamento, de toda lóxica ou filosofía. Confía no teu corazón, miña filla. E se o teu corazón di que tes que confiar no teu amado, fuxe, entón, da mente e dos seus fríos argumentos, obedece o teu corazón e ten fe no teu amado. Martha.»

—A mensaxe enteira semella estar ditada polo teu propio desexo —obxectou Chris—. Non o ves, Lute? Son os teus pensamentos que o teu subconsciente lle dita á prancha.

—Porén, hai algo que non comprendo —contestou ela.

—O que?

—A letra. Fíxate nela. Non se parece á miña en nada. É requintada e anticuada, semella a caligrafía feminina de hai unha xeración.

—Non estarás a dicirme que realmente cres que isto é unha mensaxe de ultratumba? —interrompeuna Chris.

—Non sei, Chris —confesou ela—, ten por seguro que non o sei.

—É absurdo! —protestou—. Son fantasías. Morto é morto. Po. Comida para os vermes, como diría Martin. Os mortos? Río deles. Non están. Non son. Desafío os poderes de ultratumba, os mortos marcharon e non son máis que po!

»Que me vas dicir agora? —retou a prancha, colocando a man nela.

Nese mesmo instante a man empezou a escribir. Ambos os dous sorprendéronse pola rapidez. A mensaxe era breve:

«COIDADO! COIDADO! COIDADO!»

Ficou apampado pero así e todo riu.

—É como un relato fantástico. A morte fálanos alén do sepulcro. Mais, onde quedan as boas accións, a compaixón, a ledicia, o espírito familiar, a amizade e a boa compaña?

Pero Lute non compartiu o súa arroutada. Viu como o temor se amosaba na súa face e pousou a súa man trémula no brazo del.

—Paremos xa, Chris. Lamento que empezásemos. Deixemos que os mortos descansen en paz. Estamos a falar de mensaxes desde a tumba, dese home que volve de entre os mortos para protexerme de ti. Hai algo de razón niso. O misterio que che impide casar comigo. Se o meu pai estivese vivo, protexeríame de ti. Aínda estando morto tenta facelo. As súas mans ou as súas fantasmais mans, ameazan a túa vida!

—Acouga —dixo Chris de repente—. Escóitame. É todo unha ilusión. Estamos xogando coas forzas subxectivas da nosa propia mente, con fenómenos que a ciencia aínda non explicou, iso é todo. A psicoloxía aínda é unha ciencia nova. Podemos dicir que o subconsciente acaba de ser descuberto. É un misterio aínda. As súas leis aínda non foron formuladas. Isto é sinxelamente un fenómeno que non foi explicado. Porén, non hai ningunha razón para que lle poñamos a etiqueta de espiritismo. Descoñecemos de que se trata, iso é todo. En canto á prancha...

Interrompeuse de socato pois, naquel momento, para darlles maior forza aos seus argumentos, colocara a man na prancha, e nese mesmo instante a man viuse apoderada, como por un paroxismo, e percorreu o papel, escribindo coa intensidade dunha persoa irada.

—Non, non quero continuar —dixo Lute unha vez que a mensaxe foi completada—. É como presenciar unha loita entre ti e o meu pai. Hai como un ambiente de violencia e golpes —sinalou unha frase que dicía: «Non podes fuxir de min nin do xusto castigo que mereces!»—. Se cadra visualízoo demasiado vivamente para o meu consolo, posto que podo ver as súas mans oprimindo a túa gorxa. Sei que, como dis, está morto e é po. Non obstante, podo velo como se estivese vivo canda nós. Vexo a rabia na súa cara, a rabia e a vinganza, e véxoo todo dirixido contra ti.

A moza engurrou as follas de papel e gardou a prancha.

—Non sigamos máis con isto —dixo Chris—, non pensei que che fose afectar tanto. Pero é todo subxectivo, estou seguro. Só é suxestión. Máis nada. E a tensión que en ti provoca a nosa situación fixo as condicións inusitadamente favorábeis para que che afectase o fenómeno.

—Con respecto á nosa situación —dixo Lute, mentres ían afastándose amodo polo camiño—, non sei o que imos facer. Imos seguir igual que até agora? Que é o mellor? Tes algo pensado?

Chris meditou durante un instante:

—Pensei en falar cos teus tíos.

—Contarlles a eles o que non me podes dicir a min? —preguntou rapidamente.

—Non —contestou Chris amodo—, mais si todo o que che teño contado. Non teño ningún dereito a contarlles máis do que che contei a ti.

Esta volta foi ela a que estivo a meditar durante un tempo.

—Non, non lles digas ren —dixo finalmente—. Non o entenderían. Tampouco eu o entendo, mais confío en ti e, loxicamente, eles non teñen esa fe en ti. Asegúrasme que hai un misterio que impide o noso matrimonio e eu créote. Mais eles non poderían crer sen sospeitar das malas intencións que agocha ese misterio. Ademais, só serviría para facer a súa inquietude máis grande.

—Tería que marchar, sei que tería que marchar —dixo, en voz baixa—, e son capaz. No son ningún apoucado. Que unha vez fallase no intento de afastarme de ti, non significa que vaia facelo outra vez.

Lute contivo o alento.

—Cáusame unha grande aflición ouvirte falar de marchar para sempre. Non te volvería ver. Semella demasiado terríbel. Pero non te reproches a túa debilidade. Eu son a culpábel. Son eu a que impediu que marchases antes, seino. Ameite tanto... Ámote tanto...

»Non hai que facerlle, Chris, agás seguir como até agora e confiar en que todo se arranxará. Iso é algo do que estamos seguros. Todo se vai arranxar.

—Porén, sería máis fácil se marchase —suxeriu el.

—Son máis feliz cando estás aquí.

—A crueldade das circunstancias —murmurou Chris bruscamente.

—De que marches ou quedes depende a solución a todo. Mais non quero que te vaias, Chris. Sábelo. E agora, non falemos máis. As palabras non o van solucionar. Non volveremos mencionalo nunca, a non ser que... A non ser que nalgún momento, nalgún momento marabilloso e feliz, poidas vir onda min e dicirme: «Lute, está todo resolto. Xa non me ata ningún misterio. Son libre.» Até que iso suceda, esquezámolo, xunto coa prancha e todo o demais e gocemos do pouco que temos.

»E agora, para che mostrar o disposta que estou a aproveitalo, acepto ir esta tarde ver o teu cabalo. Aínda que preferiría que non volveses montar... Durante uns días, polo menos, ou unha semana. Como dis que se chamaba?

—Comanche —contestou el— e sei que che vai gustar.

⁂

Chris estaba deitado de costas, coa cabeza pousada no muro de pedra, fitando a través do canón cara á aba oposta, cuberta de árbores. Ouvíanse uns estraños sons baixo a maleza, o resoar dunhas ferraduras na pedra e, ocasionalmente, o rodar dalgún seixo que caía desde o monte salpicando no regato que baixaba cobregueando por entre as rochas. De cando en vez vía, entre a follaxe, o traxe de montar de pana marrón de Lute, que ía montada no novo poldro.

A moza cabalgou cara a un espazo aberto onde o terreo impedía medrar as árbores e a herba. Detivo o cabalo no mesmo bordo e mirou cara a abaixo calculando a distancia. Uns trece metros máis abaixo, o barranco concluía nun pequeno terraplén, que semellaba bastante firme, formado pola acumulación de terra e cascallo desprendidos.

—Será un bo xeito de probalo! —berrou a través do canón—. Vou facer que baixe até aí.

O animal lanzouse ao difícil descenso, avanzaba coas patas traseiras, mentres mantiña ríxidas as dianteiras, seguro e con calma, sen pánico e sen pórse nervioso, sacaba os cascos da terra a medida que esta se ía desprendendo ao seu paso. Cando alcanzou o terraplén, trotou por el con bo ánimo e cun vigor que desmentía a lentitude dos seus movementos no descenso.

—Bravo! —berrou Chris a través do canón mentres aplaudía.

—É o cabalo máis seguro e máis sereno que montei —dixo Lute, mentres guiaba o animal a un lado e continuaba por unha costa chea de grixo de novo cara ás árbores.

Chris seguiuna polo son das ferraduras e por olladas ocasionais onde a follaxe era menos mesta, mentres ela cobregueaba polo empinado descenso. Apareceu aló abaixo, na escarpada beira do regato, parou o cabalo xunto a un cantil de pouco menos dun metro e estudou a maneira de cruzar.

A un metro sobre a corrente, un estreito saínte aparecía por riba da superficie da auga e máis alá había unha fervenza. Á esquerda, uns metros máis abaixo, había un pequeno leito de pedrullo. Unha enorme rocha impedía chegar até alí. O único xeito de alcanzalo era saltar primeiro sobre o saínte. Lute estudou coidadosamente a situación e a tensión do brazo que sostiña a brida anunciou que se decidira a saltar.

Chris, na súa ansiedade, ergueuse para observar máis detidamente o que Lute ía facer.

—Non o fagas —berrou.

—Confío en Comanche —contestou ela.

—Non podes chegar dese xeito ás pedras —advertiu Chris—. Non poderá manterse sobre as patas. Caerá a auga. Só un cabalo entre mil sería quen de facelo.

—Comanche é ese cabalo —respondeulle Lute—. Mírao.

Encirrou o animal, que saltou limpamente e con precisión ao saínte e se fincou coas patas xuntas no espazo estreito. Nese mesmo instante, Lute tocoulle lixeiramente o pescozo coa renda, dirixíndoo cara ao lado esquerdo. Ao momento, alzouse sobre as patas traseiras e cunha media volta saltou á esquerda e caeu dereito sobre o leito de pedrullo. Un sinxelo salto permitiulle cruzar a corrente e Lute guiouno até onde se atopaba o seu amado.

—E ben? —preguntoulle.

—Aínda estou tenso —contestou Chris—. Non podía nin respirar.

—Cómprao —dixo Lute mentres descabalgaba—. É un choio. Atreveríame a facer calquera cousa montada nel. Na miña vida tiven tal confianza nun cabalo.

—O seu dono di que nunca perdeu o pé e que é imposíbel esgotalo.

—Cómprao, cómprao decontado —aconsellouno ela—, antes de que o home cambie de opinión. Se non o fas ti, fágoo eu. Oh, vaia unhas patas! Teño tal confianza nelas que cando monto nel esquezo que as ten. E é rápido como un gato e moi obediente. As rendas non son nada para el! Poderías guialo con fíos de seda. Oh, sei que estou entusiasmada, mais se non o compras, Chris, comprareino eu. Lémbrao, son a seguinte se te negas.

Chris sorría mentres cambiaba as selas e Lute comparaba os dous cabalos.

—Naturalmente non emparella con Dolly tan ben como o facía Ban —recoñeceu—, mais o seu pelame é igual de espléndido. E pensa no cabalo que hai baixo este pelame!

Chris axudouna a subir á sela e avanzaron pola costa cara á estrada comarcal. Ela freou de súpeto e dixo:

—Xa regresamos ao campamento?

—Esqueces a cea —díxolle Chris.

—Acabo de lembrarme de Comanche —contestou ela—. Temos que ir directamente ao rancho e mercalo. A cea pode agardar.

—Pero a cociñeira non —riu Chris—. Xa ten ameazado con marchar por mor dos nosos atrasos.

—Así e todo —foi a resposta da moza—, a tía Mildred terá que conseguir outro cociñeiro, mais en calquera caso nós teremos a Comanche.

Viraron os cabalos na outra dirección e subiron polo camiño de Nun Canyon cara á divisoria que logo baixaba cara ao val do Napa. Era unha ascensión dura, polo que ían amodo. Ás veces atopábanse a centos de metros sobre o regato, baixaban de novo até el e cruzábano a un e outro lado varias veces. Montaron a través da profunda sombra dos sicómoros e as colosais sequoias para saír, logo, a chairas resecas e queimadas polo sol.

Desde unha delas viron que o camiño se estendía en liña recta durante medio quilómetro. A un lado erguíase unha enorme montaña. Do outro a parede do canón caía nunha pendente imposíbel cara ao fondo do regato. Era un abismo de beleza verde e profundidades sombrías, ocasionalmente rotas polos raios do sol que zarrapicaban aquí e alí a espesura. O rumor da corrente ascendía até eles, semellante ao zunido das abellas da montaña.

Os cabalos avanzaban cun lixeiro trote. Chris marchaba xunto ao barranco, ollando aquelas profundidades e gozando do que vía mentres o zunido das abellas se apagaba ao xurdir o estrondo dunha fervenza que ía aumentando a cada paso que daban.

—Mira! —exclamou.

Lute asomouse desde o cabalo para mirar. Ao fondo a corrente de auga desprazábase botando escuma cara a unha rocha desde a que saltaba, convertida nunha fita branca caendo sen descanso, mudando de substancia mais non de forma, etérea como unha gasa pero eterna como as montañas, ensanchándose no ar desde a rocha até as copas das árbores entre as que desaparecía para ir caer nun remanso.

Afastáronse e a fervenza foise convertendo nun murmurio distante que volvía confundirse co zunido das abellas até que xa non se ouviu máis. Movidos por un impulso común, os dous mozos miráronse un ao outro.

—Oh, Chris, que fermoso é estar viva... E terte ao meu carón!

El respondeulle cunha mirada cálida.

Todo tendía a unilos, tanto o movemento dos seus corpos como o das súas monturas. O seu sangue novo e lixeiramente excitado que os aloumiñaba por dentro, o ar morno que abanicaba as súas faces fluíndo lenemente sobre a pel, enchoupándoos sutilmente, e a beleza do mundo, máis sutil aínda, que os envolvía e bañaba nunha delicia espiritual inexpresábel, aínda que identificábel a través da mirada.

Así se contemplaban un ao outro, cos cabalos ao trote, a primavera do mundo e da súa xuventude acendéndolles o sangue e o segredo de vivir bailándolles nos ollos, a piques de revelarse, como se fose explicar, cunha palabra máxica, todas as amarguras e os misterios da existencia.

O camiño daba unha curva, tras da cal podían ser vistos os picos máis altos do canón. Tomárona pola parte interior contemplando a impresionante paisaxe. Non houbo ningunha advertencia. Lute non ouviu ren mais, mesmo antes de que o cabalo se precipitase, experimentou a sensación de que a unión das monturas crebaba. Virou a cabeza o suficientemente rápido para ver como Comanche se derrubaba. Non foi por un tropezón. Caeu de súpeto, como se estivese morto ou recibise un golpe fatal.

E, naquel preciso momento, lembrouse da prancha, que lle veu á memoria como un lóstrego que iluminou a súa mente. Dolly botábase cara a atrás e a moza sobre o pescozo desta, co peso do seu corpo nas rendas pero coa cabeza volta para ver como Comanche continuaba caendo, até chegar a un leito de pedras, coas súas patas frouxas e sen vida.

Todo sucedeu nun deses segundos que abranguen unha eternidade. O corpo de Comanche rebotou levemente sobre a terra. A violencia do golpe provocou que expulsase todo o ar dos seus pulmóns nun tremendo rincho e que continuase a caer polo precipicio. O peso do xinete no pescozo fíxoo virar durante a caída.

A moza baixou do cabalo e correu até o bordo. O seu amado soltárase da sela de Comanche, aínda que continuaba suxeito ao animal polo pé dereito, que seguía collido no estribo. A pendente era demasiado empinada para que puidesen deterse. A terra e os pelouros, que se desprendían na súa loita, rodaban cara a abaixo canda eles formando unha pequena avalancha. Lute ficou quieta, fitándoos cunha man sobre o corazón. Porén, mentres estaba a ver o que sucedía, aparecéuselle a visión do seu pai que lle daba a Comanche o golpe fatal que provocara a caída e mais a do seu xinete.

Perante o cabalo e mais o xinete alzábase un muro de rocha desde cuxa base, á súa vez, partía unha nova ladeira até un segundo muro. Unha terceira pendente finalizaba nunha última parede apoiada no fondo do canón a uns cento cincuenta metros de onde a moza estaba a mirar como Chris tentaba zafar o pé do estribo. Comanche foi bater duramente contra un saínte da rocha, detendo así, durante unha fracción de segundo, a súa caída, e nese breve intervalo o home tentou aferrarse a unha mata de malvarisco. Lute puido ver como tamén se agarraba coa outra man. Non obstante, Comanche continuaba coa súa caída. Viu tamén como a corda do estribo e o corpo e os brazos do seu amado se puñan en tensión. A mata de malvarisco cedeu das súas raíces e cabalo e xinete mergulláronse no abismo fóra da súa vista.

Apareceron de novo pola pendente, rodando un enriba do outro. Chris xa non loitaba e xuntos saltaron sobre a terceira pendente. Case no bordo do último muro, Comanche esfarelouse contra un promontorio de pedra. Ficou inmóbil e, ao seu carón, aínda suxeito polo estribo, boca abaixo, xacía o xinete.

—Se quedase aí... —desexou Lute en voz alta, pensando nun medio para rescatar a Chris.

Porén, viu como Comanche se axitaba novamente e pareceulle ver o brazo espectral do seu pai tirando das rendas para arrastrar o animal. Comanche saltou por riba do promontorio, seguido polo corpo inerte do xinete e, xuntos, cabalo e home, desapareceron novamente da súa vista. Non apareceron outra vez. Ían cara ao fondo.

Lute mirou arredor. Achábase soa no mundo. O seu amado marchara. Nada quedaba para demostrar a súa existencia, agás as marcas das ferraduras de Comanche no camiño e do seu corpo na pendente pola que se precipitara.

—Chris! —chamou unha e dúas veces, mais sen resposta.

Das profundidades, no ar, xurdiu só o murmurio do regato.

—Chris! —chamou por terceira vez, deixándose caer amodo no po do camiño.

Sentiu o tacto do fociño de Dolly no seu brazo e apoiou a cabeza contra o pescozo da egua, agardando. Ignoraba por que agardaba, nin para que. Parecíalle que non había outra cousa que facer.

UN CURIOSO FRAGMENTO

O capitalista ou oligarca industrial, Roger Vanderwater, mencionado no texto, foi identificado como o noveno na liña dos Vanderwater, que destacou durante centos de anos nas fábricas de algodón do sur. Este Roger Vanderwater prosperou nas últimas décadas do século XXVI, quinta centuria da terríbel oligarquía industrial que xurdiu das ruínas da primitiva República.

Debido a evidencias internas, estamos convencidos de que o seguinte relato non foi escrito até o século XXIX. Non só era ilegal escribir ou imprimir tales cousas durante aquel período, senón que ademais a clase obreira era tan analfabeta que só en raras ocasións algún dos seus membros era quen de ler e escribir. Este foi o escuro imperio dos patróns, en cuxo discurso o común das persoas foi coñecido como os «animais de rabaño». Toda alfabetización era desaprobada e eliminada. Nos documentos da época podemos ver exemplos desa escura lei negra que converteu en delito capital que calquera persoa, polo motivo que fose, lle aprendese o alfabeto a un membro da clase traballadora. Tal rigorosa limitación da educación era necesaria para a caste gobernante se se quería perpetuar no poder.

Un resultado da prohibición foi o xurdimento dos contacontos profesionais. Estes contacontos foron pagados pola oligarquía e dicían que os seus relatos eran lendarios, míticos, románticos e inofensivos. Mais o espírito da liberdade aínda vivía e algúns axitadores, baixo o disfrace de contacontos, predicaron o rexeitamento á escravitude. Daquela os contos tamén foron prohibidos polos oligarcas. Disto temos proba nos rexistros do tribunal policial criminal de Ashbury, no que, o 27 de xaneiro de 2734, un tal John Tourney foi declarado culpábel de contar un conto nunha taberna de traballadores e foi sentenciado a cinco anos de traballo nas minas de bórax do deserto de Arizona.(Nota do editor)

Escoitade, meus irmáns, e narrareivos o conto dun brazo, o brazo de Tom Dixon. O tal Tom Dixon era un tecedor de primeira clase nunha fábrica daquel monstruoso patrón, Roger Vanderwater. Esta fábrica foi chamada «Foxo infernal» polos escravos que traballaban duramente nela e supoño que eles sabían ben o porqué. Estaba situada en Kingsbury, ao outro extremo da cidade, onde Vanderwater tiña o seu palacio de verán. Non sabedes onde está Kingsbury? Irmáns, hai moito que ignorades e é ben triste. Iso é debido a que ignorades a vosa condición de escravos. Cando acabe de contarvos esta historia, gustaríame formar con algún de vós unha clase para aprendervos a ler e a escribir. Os nosos amos saben ler e escribir e posúen moitos libros. É por iso polo que son os nosos amos e viven en palacios sen necesidade de traballar. Cando todos os tecedores aprendan a ler e a escribir volveranse fortes. Entón utilizarán a súa forza para romper as cadeas e xa non haberá nin máis amos nin máis escravos.

Kingsbury, meus irmáns, áchase no antigo estado de Alabama. Durante trescentos anos os Vanderwater foron os donos de Kingsbury, cos seus curros para os escravos e as súas fábricas, ademais dos curros e fábricas que posuían en moitos outros estados. Vós tedes ouvido falar dos Vanderwater, e quen non? Mais deixádeme contarvos cousas que ignorades deles. O primeiro Vanderwater foi un escravo, coma vós e coma min. Si, ouvistes ben, era un escravo, no entanto, xa hai trescentos anos diso. O seu pai era mecánico no curro de escravos de Alexander Burrell e a súa nai era lavandeira no mesmo lugar. Disto non hai ningunha dúbida. Dígovos a verdade. É historia e está escrita, palabra por palabra, nos libros dos nosos amos, que vós non podedes ler porque eles non permiten que aprendades. Podedes entender por que non vos permiten aprender a ler, cando hai tales cousas nos libros. Sábeno e son moi listos. Se lésedes esas cousas, poderiades faltarlles ao respecto aos vosos amos, cousa perigosa... para eles. Mais eu decateime diso porque sei ler e o que vos estou a dicir lino cos meus propios ollos nos libros de historia dos nosos amos.

O nome do primeiro Vanderwater non era Vanderwater, era Vange, Bill Vange, fillo do mecánico Yergis Vange e da lavandeira Laura Carnly. O mozo Vange era forte e podería ter ficado cos escravos e conducilos á liberdade. No canto diso preferiu servir os amos e foi ben recompensado. Comezou aínda moi neno, servindo de espía no curro de escravos da súa familia. Sábese que mesmo denunciou o seu propio pai por mor dunhas palabras sediciosas. É un feito. Lino cos meus propios ollos nos rexistros. Era un escravo demasiado intelixente para os curros. Alexander Burrell sacouno de alí cando era aínda un neno e aprendéronlle a ler e escribir. Aprendéronlle moitas cousas e foi introducido no servizo secreto do Goberno. Xaora, deixou de vestir o uniforme dos escravos, agás nas ocasións en que se disfrazaba para introducirse entre eles para desvelar os seus segredos e conspiracións. Foi el quen, cando só tiña dezaoito anos, fixo que procesasen e executasen na cadeira eléctrica a Ralph Jacobus, aquel grande heroe e camarada. Naturalmente, todos tedes ouvido o nome sacro de Ralph Jacobus, mais o que non sabiades e que a súa morte foi provocada polo primeiro Vanderwater, cuxo nome era Vange. Eu seino porque o lin nos libros e neles hai moitas cousas tan interesantes coma esta.

Após a ignominiosa morte de Ralph Jacobus, o nome de Bill Vange empezou a experimentar moitos cambios. Foi moi coñecido como «Vange o raposeiro». Alcanzou postos elevados no servizo secreto e foi magnificamente recompensado, mais sen chegar a formar parte da clase dirixente. Os homes estaban dispostos a admitilo entre eles. Porén, as mulleres negábanse a facelo. Vange o raposeiro servía ben os seus amos. Coñecía ben os escravos, posto que fora un deles. Naqueles días os escravos eran máis valentes que agora e estaban a loitar continuamente pola súa liberdade. Mais non había que facerlle, Vange o raposeiro movíase por todas as partes, sempre atento ás súas maquinacións e plans, para facelos fracasar e levar os seus dirixentes á cadeira eléctrica. En 2255 cambiou novamente de nome. Foi aquel o ano en que tivo lugar a Gran Revolta. Na rexión ao oeste das Montañas Rochosas, dezasete millóns de escravos loitaron feramente por derrocar os seus amos. Quen sabe se, de non existir Vange, non o conseguirían? Mais Vange era extremadamente activo e os amos déronlle o mando supremo. En oito meses de loita, morreron un millón trescentos cincuenta mil escravos. Vange, Bill Vange, Vange o raposeiro, deulles morte, crebando así a Gran Revolta. E foi ben recompensado. No entanto, tan manchadas estaban as súas mans co sangue dos escravos que desde entón foi chamado «Vange o sanguinario». Xa vedes, meus irmáns, as cousas tan interesantes que se poden atopar nos libros cando un sabe ler. E podo asegurarvos que hai moitas outras cousas, mesmo máis interesantes, neles. E se vos aplicades máis ao estudo comigo, nun ano poderedes ler neses libros por vós mesmos. Algún de vós sería, incluso, quen de facelo en seis meses sen axuda de ninguén.

Vange o sanguinario viviu moitos anos e sempre, até a fin dos seus días, foi admitido nos consellos dos amos. Con todo, nunca chegou a ser un deles. Nacera nun curro de escravos, comprendedes? Ah, pero foi ben recompensado! Chegou a posuír unha ducia de palacios nos que vivir. E el, que non era un amo, posuía milleiros de escravos. Tiña un grande iate de recreo que era un palacio flotante e era o dono dunha illa enteira no medio do mar onde traballaban duramente dez mil escravos nas súas plantacións de café. Mais tivo unha vellez solitaria, pois vivía illado, odiado polos seus irmáns escravos e menosprezado por aqueles a quen servira e que rexeitaban consideralo un igual. Os amos desprezábano porque nacera escravo. Morreu sendo enormemente rico pero tivo unha morte horríbel, atormentado pola súa conciencia, lamentando todo o que fixera e o sangue que manchaba o seu nome.

Cos seus fillos a cousa xa foi diferente. Ao non nacer escravos, por decreto do Gran Oligarca daquel tempo, John Morrison, foron elevados ao rango de amos. É a partir de entón cando o nome de Vange desaparece das páxinas da historia e se converte en Vanderwater. Daquela Jason Vange, o fillo de Vange o sanguinario, pasa a chamarse Jason Vanderwater, o fundador da liñaxe Vanderwater. Mais isto sucedeu hai trescentos anos e os Vanderwater actuais esqueceron as súas orixes e imaxinan que a arxila da que están feitos é diferente da vosa, da miña ou da do resto dos escravos. Eu pregúntovos: que dereito ten un escravo a converterse en amo doutro escravo? E como pode o fillo dun escravo converterse no amo de moitos? Deixo estas cuestións para que as contestedes por vós mesmos e non esquezades que os Vanderwater orixinariamente eran escravos.

E agora, meus irmáns, volvo ao comezo do meu relato para falarvos do brazo de Tom Dixon. A fábrica de Roger Vanderwater en Kingsbury era coñecida con razón como o Foxo infernal. Porén, como veredes, os homes que traballaban nela eran seres humanos. As mulleres tamén traballaban alí, igual que os nenos. Todos os que alí traballaban tiñan os dereitos que a lei lles concedía aos escravos, mais só en teoría, posto que foron privados de moitos dos seus dereitos polos dous capataces dese foxo infernal: Joseph Clancy e Adolph Munster.

É unha historia longa, así que non vola contarei toda. Contareivos só a parte do brazo. Ocorreu que, segundo a lei, unha parte da dieta que recibían os escravos era retida cada mes para formar un fondo. O propósito deste fondo era axudar os compañeiros que sufrían feridas en accidentes ou caían enfermos. Como sabedes vós mesmos, estes fondos son administrados polos capataces. Así é a lei e así era como o fondo do foxo infernal era administrado polos dous capataces de infausto recordo.

Agora ben, Clancy e Munster empregaban ese fondo para o seu propio beneficio. Cando ocorría que algún traballador sufría un accidente, os seus compañeiros, como era costume, achegaban a súa parte ao fondo, pero os capataces negábanse a entregalo. Que podían facer os escravos? Tiñan os seus dereitos, segundo a lei, mais non tiñan acceso a aquela reserva. Os que se queixaban aos capataces eran castigados. Vós sabedes perfectamente en que consisten tales castigos: multas por traballo defectuoso que non é tal, prezos abusivos nas contas do economato da compañía, malos tratos á muller e aos fillos ou asignación a máquinas defectuosas nas que, por máis que un traballe, só se saca un salario de fame.

Nunha ocasión, os escravos do foxo infernal protestáronlle a Vanderwater. Era a época do ano en que pasaba varios meses en Kingsbury. Un dos escravos sabía escribir, pois a súa nai sabía e aprendéralle en segredo. Así que este escravo escribiu unha nota de protesta, na que expuxeron todas as súas queixas e todos os escravos asinaron cunha marca. E, cos selos adecuados no sobre, a nota de protesta foille enviada a Roger Vanderwater. Este non fixo nada, agás enviarlles a nota aos seus dous capataces. Clancy e Munster montaron en cólera e deixaron os gardas entrar pola noite no curro dos escravos. Os gardas ían armados con picas e dise que ao día seguinte só a metade dos escravos foron quen de traballar no foxo infernal. Bateran ben neles e o escravo que escribira a nota morreu aos tres meses a consecuencia da malleira. Porén, antes de morrer, escribiu máis unha vez, ouvide con que fin.

Catro ou cinco semanas despois, o brazo do escravo Tom Dixon foi seccionado por unha fita do foxo infernal. Os seus compañeiros, como de costume, fixeron unha achega ao fondo común e Clancy e Munster, como de costume, negáronse a pagar. O escravo que sabía escribir, malia que moribundo, escribiu unha nova nota coas súas queixas. E este escrito foi posto na man do brazo seccionado de Tom Dixon.

Coincidiu que por aquel entón Roger Vanderwater xacía enfermo no seu palacio de Kingsbury, mais non co tipo de enfermidade que nos afecta a nós, irmáns. Tratábase dun trastorno biliar ou, se cadra, non era máis que unha forte dor de cabeza por comer ou beber demasiado. Porén, era bastante para el, brando e feble como era debido aos excesivos coidados. Tales persoas, criadas entre algodóns toda a súa vida, son moi febles e brandas. Crédeme, irmáns, Roger Vanderwater sentíase tan mal coa súa dor de cabeza, ou cría sentirse tan mal, como Tom Dixon se sentiu co seu brazo arrincado de raíz.

Sucedeu que Roger Vanderwater era afeccionado á agricultura científica e na súa plantación, situada a tres millas de Kingsbury, conseguira facer medrar unha nova variedade de amorodo. Estaba moi orgulloso daquel novo amorodo seu e sairía a recoller el mesmo os primeiros en madurecer, de non ser pola súa enfermidade. Por iso lle pediu a un vello escravo da plantación que lle trouxese persoalmente a primeira caixa deles. Todo isto sóubose polas murmuracións dunha limpadora do palacio, que durmía polas noites no curro dos escravos. O capataz da plantación debería ser o encargado de levarlle os amorodos, mais achábase prostrado cunha perna rota por tratar de domar un poldro. A limpadora trouxo a nova pola noite e sóubose así que traerían os amorodos ao día seguinte. Entón, os escravos do curro do foxo infernal, que non eran ningúns covardes, celebraron unha asemblea.

O escravo que sabía escribir e que estaba a morrer desde que bateran brutalmente nel cos mangos das picas, dixo que el levaría o brazo de Tom Dixon e que, como de calquera xeito ía morrer, pouco importaba se adiantaba un pouco a súa hora. Deste xeito, aquela noite, cinco escravos saíron do curro após a última quenda de garda. Un deles era o que sabía escribir. Estiveron agachados entre os arbustos que abeiraban a estrada até ben avanzada a mañá, cando o vello escravo da plantación pasaría por alí guiando o seu carro camiño da cidade co precioso froito para o amo. Por mor da vellez e a reuma do vello escravo por unha banda e da rixidez e as feridas do escravo que sabía escribir pola outra, os movementos de ambos os dous ao camiñar eran moi semellantes. Este último puxo a roupa do outro, inclinou a aba do chapeu sobre os ollos e, sentando no asento do carro, tomou o camiño da cidade. Ao vello escravo da plantación tivérono atado todo día entre os arbustos até que, á noitiña, os outros catro o soltaron e volveron ao curro dispostos a recibir o seu castigo por desobedecer as normas.

Namentres, Roger Vanderwater estaba a agardar polos amorodos no seu maxestoso dormitorio, rodeado de marabillas e comodidades tales que cegarían os vosos ollos e os meus, que nunca viron tales cousas. O escravo que escribira a nota diría despois que era como botar unha ollada ao Paraíso! E por que non? Aquel dormitorio estaba feito coa suor e o sangue de dez mil escravos, mentres que estes durmían en cortellos como bestas salvaxes. O escravo entrou cos amorodos nunha bandexa de prata... Como sabedes, Roger Vanderwater quería falar con el persoalmente sobre os froitos.

Arrastrando o seu corpo moribundo a través do maxestoso cuarto, foi axeonllarse xunto a cama de Vanderwater, sostendo ante si a bandexa. As grandes follas verdes que cubrían a parte superior da bandexa foron retiradas por un criado persoal, de modo que Vanderwater puidese ver os amorodos. E Roger Vanderwater, apoiado no cóbado, viu. Viu a fermosa froita fresca, brillante como xoias preciosas, mais tamén, no medio dela, o brazo de Tom Dixon tal e como lle fora seccionado do seu corpo, ben lavado, xaora, meus irmáns, e moi branco, contrastando co vermello sangue dos amorodos. E tamén viu, apreixada entre os ríxidos dedos mortos, a nota de protesta dos escravos que traballaban no foxo infernal.

—Tomádea e lédea —dixo o escravo.

E mentres o amo collía o escrito, o criado persoal, que até entón ficara paralizado coa sorpresa, deulle unha puñada na boca ao escravo que seguía de xeonllos e que sabía que ía morrer axiña, xa que estaba moi débil, así que nin se resistiu. Sen facer ningún ruído, caeu de costado e alí quedou no chan mentres lle abrollaba o sangue pola boca a causa do golpe. O médico, que correra na procura dos gardas de palacio, regresou con eles, e o escravo foi obrigado a pórse en pé. Porén, ao incorporarse, agarrou coa man o brazo de Tom Dixon, que caera ao chan.

—Farei que o boten vivo aos cans! —berraba irado o criado persoal—. Farei que o boten vivo aos cans!

Porén, Roger Vanderwater, esquecendo a súa dor de cabeza, aínda apoiado no cóbado, ordenou silencio e dispúxose a ler a reclamación. E mentres lía, no medio do silencio, todos ficaban en pé: o criado persoal, o médico, os gardas de palacio e, no medio deles, o escravo que seguía a sangrar pola boca e aínda suxeitaba o brazo de Tom Dixon. E cando Roger Vanderwater rematou, virouse cara ao escravo, mentres dicía:

—Se neste papel hai unha soa mentira, arrepentiraste de nacer.

—Levo toda a vida arrepentíndome de nacer —dixo o escravo.

Roger Vanderwater mirouno atentamente e o escravo díxolle:

—Fixéstesme todo o mal posíbel e estou a piques de morrer. Nunha semana estarei morto, así que non me importa se me matades agora.

—Que vas facer con iso? —preguntoulle o amo sinalando o brazo e o escravo respondeu:

—Devólvoo ao curro para enterralo. Tom Dixon era o meu amigo. Traballaba comigo no mesmo tear.

Pouco máis hai xa que contar, irmáns. O escravo e o brazo foron devoltos nunha carreta ao curro. Ningún dos escravos foi castigado polo que fixera. De feito, Roger Vanderwater fixo unha investigación e sancionou os dous capataces, Joseph Clancy e Adolph Munster. As súas propiedades fóronlles confiscadas, marcáronos na fronte cun ferro candente, cortáronlles a man dereita e foron liberados e botados á rúa para que vagasen como esmoleiros até a fin dos seus días. A partir diso, o fondo común xestionouse correctamente durante un tempo... Mais só durante algún tempo, meus irmáns, posto que despois de Roger Vanderwater veu o seu fillo, Albert, que foi un amo cruel e estaba medio tolo.

Irmáns, aquel escravo que levou o brazo á presenza do amo era o meu pai. Era un home valente. E do mesmo xeito que a súa nai lle aprendeu a ler en segredo, el ensinoume a min. Cando morreu, pouco tempo despois da malleira, Roger Vanderwater sacoume do curro e tentou facer que correse mellor sorte. Quixo nomearme capataz do foxo infernal, mais eu escollín vagar polos camiños contando historias e así poder estar preto dos meus irmáns, os escravos, en todas as partes. E cóntovos historias como esta, en segredo, sabendo que non me traizoaredes. Se o facedes, sabedes tan ben coma min que me arrincarían a lingua e nunca máis podería volver contar historias. A miña mensaxe, irmáns, é que se achega o tempo en que todo estará ben no mundo e non haberá xa amos nin escravos. Mais primeiro tedes que prepararvos para ese tempo aprendendo a ler. Hai moito poder na palabra escrita. E aquí estou eu para aprendervos, como tamén hai outros que vos conseguirán os libros cando eu marche seguindo o meu camiño... Libros de historia nos cales aprenderedes sobre os vosos amos e aprenderedes mesmo a ser tan fortes coma eles.

Nota do editor: esta pasaxe procede da obra Bosquexos e fragmentos históricos, publicada nunha primeira edición de cincuenta volumes en 4427, e agora, despois de douscentos anos, debido á súa exactitude e valor, foi reeditada polo Comité Nacional de Investigación Histórica.

Créditos

Título orixinal:
The Man with the Gash, A Relic of the Pliocene, The Shadow and the Flash, Planchette, The Curious Fragment.

Licenza do texto orixinal:
Dominio público
Licenza da tradución:
CC 3.0 by-nc-nd España

Texto:
Jack London
Tradución:
Equipo de Urco editora
Revisión da edición en papel:
Raquel Vila Amado
Revisión da edición ebook:
Alba Rozas Arceo
Capa:
Denís Fernández Cabrera

Primeira edición en papel: 2012
Primeira edición ebook: 2021

Edita:
Urco Editora
R/do Avío 11, baixo
15705, Compostela, Galiza
info@urcoeditora.com

Este proxecto editouse ao abeiro do Fondo de proxectos culturais Xacobeo 2021-2022 da Xunta de Galicia.

Esta obra recibiu unha axuda da Consellería de Cultura e Turismo, Dirección Xeral do Libro, Bibliotecas e Arquivos, na convocatoria de axudas para a tradución do ano 2011, consistente no 53,7% dos honorarios do tradutor.

Podes atopar a edición en papel deste e outros títulos de fantasía, ciencia ficción e terror no web de Urco Editora.

Formato eBook diagramado pola Sacauntos Cooperativa Gráfica utilizando o software libre Sigil, Inkscape, GIMP e LibreOffice.

Esta obra está publicada baixo unha licenza de Recoñecemento-Non comercial sen obra derivada 3.0 España de Creative Commons (CC 3.0 by-nc-nd). Isto significa que es libre de a copiar e distribuír sempre e cando cites a fonte e sexa sen ánimo de lucro

Outros títulos da Biblioteca Jack London:

Podes comprar copias en papel e descargar versións dixitais gratuítas da obra deste autor nas seguintes ligazóns:

A praga escarlata

Antes de Adán

O talón de ferro

Contos de ciencia ficción volume I

Contos de ciencia ficción volume II

Contracapa