Contos de ciencia ficción
Volume II

por
Jack London

Urco Editora
Galiza, 2021

Para ver este eBook coa calidade tipográfica que merece, recomendamos o Pocketbook reader.

Unhas palabras da editorial

Un dos principios fundacionais de Urco editora foi o de traer ao galego os clásicos do xénero fantástico e, desde 2007, ano en que o proxecto saíu ao mundo, esa foi unha teima que nunca abandonamos.

Entre os moitos autores e autoras que traducimos ao longo desta década e media de andadura, destacan tres nomes, que brillan no noso catálogo con luz propia.

O primeiro de todos é H.P. Lovecraft, de quen publicamos a narrativa completa en 14 volumes e ao que reeditamos en versión dixital durante 2020 para poñelo á libre disposición do noso público.

Os outros dous son Robert E. Howard, discípulo do primeiro e creador de Conan o Bárbaro, e mais Jack London, coñecido polas súas novelas de aventuras, pero que conta cunha extensa obra de ficción científica cun potente fondo social e político.

Neste 2021, o segundo ano da pandemia, decidimos continuar coa nosa angueira de dixitalización e reeditar todo o fondo de ambos os dous, o que supón o inicio da nosa Biblioteca Fantástica Dixital.

Igual que na Biblioteca Lovecraft Dixital, consideramos que as edicións en papel xa están amortizadas e que xa é hora de «liberar» estes textos para o seu uso libre e gratuíto por parte de todo o mundo. A fin de contas, nas raíces da nosa filosofía sempre estiveron o Creative Commons e o Software Libre.

Os textos orixinais foron traducidos por distintas mans ao longo de varios anos. Da mesma forma, a revisión correu ao cargo de varias persoas. Hoxe, coa experiencia gañada, podemos retornar a eles para cohesionar criterios e producir unha edición definitiva.

O contido íntegro deste proxecto en ePUB está dispoñíbel para a súa descarga gratuíta no noso sitio web, e nas mesmas ligazóns podes achar a maneira de mercar o libro en papel, se prefires o formato clásico.

Sen máis, dámosche a benvida á Biblioteca Fantástica Dixital.

Galiza, inverno de 2021

GOLIATH

O 3 de xaneiro de 19... a cidade de San Francisco leu, ao espertar, nun dos xornais da mañá, unha estraña carta dirixida a un tal Walter Basset e que, con toda probabilidade, viña dun trastornado.

Walter Basset, o magnate máis grande da industria do oeste das Montañas Rochosas, pertencía a un dos pequenos grupos capitalistas que dominaban o país. Por esta razón, era atacado constantemente por elucubracións tan pretensiosas como estúpidas. No entanto, a misiva en cuestión difería até tal punto das que recibía decotío que, no canto de tirala ao lixo, decidiu publicala nun xornal. Estaba asinada por «Goliath» e o encabezamento levaba o seguinte enderezo: Illa Palgrave.

Velaquí o seu contido:

Ao Sr. Walter Basset.

Señor:

Convídoo a vostede e a outros nove dos seus colegas, a visitarme na miña illa para estudar comigo certos proxectos enfocados á reconstrución da sociedade sobre bases máis racionais. Até o presente a evolución social foi un fenómeno cego e estéril.

Imponse, polo tanto, unha transformación. O home elevouse da lama primixenia para dominar a materia, pero aínda non dominou a sociedade. Neste momento, a humanidade é escrava da estupidez colectiva, como hai cen xeracións era escrava da materia.

Existen dous conceptos segundo os cales o home pode dominar a sociedade e servirse dela de xeito útil para conquistar a felicidade e a alegría. Segundo a primeira, ningún goberno podería ser máis virtuoso e sabio que os membros que o compoñen. A reforma e a transformación dunha sociedade depende exclusivamente dos propios individuos. Canta máis perfección adquiran estes, máis contribúen a mellorar o seu goberno. A plebe, as conversas políticas, a brutalidade primitiva e a ignorancia supina dunha multitude de persoas parecen desmentir esta teoría. O xentío posúe a intelixencia colectiva e os sentimentos de piedade do menos instruído e do máis basto dos seus membros. Doutra banda, en canto un barco se converte no xoguete dunha tempestade, os seus miles de pasaxeiros abandónanse gustosos á prudencia e á discreción do capitán, neste caso o máis capaz e o máis experimentado.

Seguindo o segundo concepto, a maioría das persoas non son precursoras. Toda iniciativa vese freada nelas pola inercia dos principios estabelecidos. Os homes que os representaban non simbolizan máis que as súas debilidades, a súa frivolidade e os seus instintos brutos. Esta entidade cega chamada goberno non se somete á vontade do pobo, senón que é o pobo o que resulta o seu vasalo. Resumindo: a gran masa non fai o seu goberno, esta moldeada por el. Así e todo, o goberno foi sempre un monstro que pariron os alustros de intelixencia que saen da masa amorfa.

Persoalmente, admito este ultimo punto de vista. E estou impaciente. Durante cen mil xeracións, o goberno foi sempre un monstro. A día de hoxe a masa esmagada baixo a inercia atopa na existencia aínda menos alegría que noutros tempos. A pesar do dominio do home sobre a materia, a dor humana, a miseria e a corrupción destrúen a harmonía do noso planeta.

En consecuencia, cheguei á resolución de intervir e de dirixir eu mesmo durante algún tempo os destinos deste navío do mundo. Posúo a intelixencia e a ampla evidencia dun xuíz experimentado. Dispondo da forza, fareime obedecer. Os homes do universo, dobregándose ás miñas ordes, estabelecerán uns gobernos que se converterán en xeradores de alegría. Os gobernos modélicos que concibín non lle achegarán ao pobo, por un simple decreto, a felicidade, a sabedoría e a grandeza de alma, pero hanlle permitir adquirir todos estes beneficios.

Xa falei. Quedan convidados, logo, vostede e os seus colegas, a unha conferencia comigo. O 3 de marzo o iate Energón sairá de San Francisco. Prégolles que se encontren o día anterior aloxados a bordo do mesmo. A miña proposición é do máis serio. Os asuntos mundiais deben ser levados durante un certo tempo por unhas mans de ferro como as miñas. Se non responde á miña chamada será castigado coa morte. O certo é que non espero que teña en conta o meu requirimento. Pero a súa morte, cando menos, fará reflexionar aqueles seus colegas que penso convocar a continuación. Non sería inútil para a tarefa que me impuxen. Saiba vostede que non me encontro imbuído de ningún falso sentimento sobre o valor da vida humana. Levo sempre no máis profundo da miña conciencia a visión dunha inmensa multitude de seres aos que a felicidade e o sorriso lles van ser devoltos en anos futuros.

Seu, para a edificación dunha nova e mellor sociedade.»

Goliath

A publicación desta carta non causou a menor diversión local. A xente sorría ao lela, pois estaba tan claro que se trataba da obra dun tolo que non merecía nin ser discutida. Non espertou o interese dos cidadáns até o día seguinte pola mañá. Un telegrama da Associated Press dos Estados Unidos, seguido dunha serie de entrevistas transmitidas aos xornais por algúns reporteiros, deron a coñecer os nomes dos outros nove homes de negocios que recibiran cartas semellantes pero que non consideraran a noticia o suficientemente importante como para a facela pública.

A emoción, máis ben morna, esvaecería rapidamente de non ser pola caricatura do famoso artista Gabberton representando o misterioso Goliath como o próximo aspirante á presidencia dos Estados Unidos. Logo, dun lado a outro do país resoou a expresión:

«Veña, vixía, que Goliath mira!»

As semanas pasaron e todo o mundo, incluído Walter Basset, esqueceu o incidente. Pero na mañá do 22 de febreiro recibiu unha chamada telefónica do cobrador do porto.

—Quería anunciarlle —díxolle— a chegada do iate Energón que botou a áncora no peirao número sete.

Walter Basset non divulgou xamais o acontecido aquela noite, pero sábese que se dirixiu en coche até o porto, que se deixou conducir até o estraño iate nunha das lanchas de Crowley e que subiu a bordo do mesmo. Cando volveu a terra, tres horas máis tarde, enviou lles uns telegramas aos nove colegas que recibiran a carta de Goliath.

Redactounos todos da mesma maneira:

«O iate Energón chegou. A situación é grave. Aconséllovos reunirvos comigo.»

A xente burlouse de Basset. Ao publicar os seus telegramas na prensa, unha risa homérica desencadeouse no país e volveu aparecer con máis forza a cómica frase. Goliath e Basset, fonte de inspiración para debuxantes e humoristas. Nunha caricatura víase a Basset, vello lobo de mar, ao carricho de Goliath. A alegría estendeuse polos clubs e salóns mundanos e contíñase nas columnas dos xornais para estoupar en risadas nas revistas cómicas.

Pero esta comedia tiña o seu lado serio: moita xente e, sobre todo, os seus asociados puñan seriamente en dúbida a razón de Basset.

No entanto, Basset envioulles aos seus amigos unha segunda serie de telegramas concibidos da seguinte forma:

«Vinde, suplícovolo. Se queredes vivir, vinde.»

Pero aquel home perdía facilmente a paciencia. Cando recibiu por resposta unha nova explosión, non seguiu adiante coas súas súplicas.

Á mañá seguinte os vendedores de xornais de todas as cidades e vilas dos Estados Unidos voceaban nas rúas a «edición especial» da mañá.

Goliath, en efecto, levara a cabo a súa ameaza. Os nove homes de negocios que recusaran o seu convite morreran. A autopsia practicada sobre os cadáveres revelou unha violenta desintegración dos tecidos, emporiso os cirurxiáns e os médicos (os máis famosos do país asistiran a aquela sesión) non se atrevían a afirmar que aqueles homes morresen asasinados e aínda menos atribuír a súa morte a causas descoñecidas. Aquel misterio deixounos atordados. Nada no campo da ciencia os autorizaba a certificar que un habitante da illa Palgrave puidera asasinar a distancia aquelas desgraciadas vítimas. Con todo, case decontado correu a noticia dun feito innegábel: a illa Palgrave non era un mito. Estaba nos mapas e os navegantes coñecíana. Atopábase a 180° de lonxitude oeste, sobre o paralelo dez, latitude norte, a só algunhas millas dos bancos de area de Diana. Como as illas Midway e Fanning, Palgrave estaba illada e era de formación volcánica e coralina. Ademais, estaba deshabitada. Unha expedición de enxeñeiros hidrográficos visitáraa algúns anos atrás e indicaban nos seus informes a existencia de varios mananciais e dunha excelente baía pero de acceso moi perigoso. Velaquí todo o que se sabía daquel minúsculo recuncho da Terra que pronto ía concentrar a atención do mundo enteiro.

Goliath gardou silencio total até o 24 de marzo. Aquela mañá os xornais reproduciron a súa segunda carta, recibida polos principais xefes políticos dos Estados Unidos, designados baixo o nome de «Homes de Estado». Aquela carta, que levaba o mesmo encabezamento que a precedente, estaba escrita nestes termos:

«Señor:

Non se equivoque sobre o sentido das miñas palabras. Teño que ser obedecido. Considere de bo grao esta carta como un convite ou unha orde pola miña parte. En calquera caso, se ten aínda interese en pisar esta terra, non deixe de atoparse a bordo do iate Energón, no Porto de San Francisco, o 5 de abril pola noite, último prazo. Ordénolle que veña á illa Palgrave para tratar comigo sobre as bases dunha nova sociedade.

Compréndame ben. Son partidario dunha teoría e pretendo que funcione. Por isto é polo que lle pido a súa colaboración. Fago tanto caso dunha vida humana como dunha pera podre, teño demasiadas cousas para defender. Quero restabelecer a risa sobre a Terra e, para chegar aos meus fins, eliminarei a todos os que me estorben. A partida é inmensa. Calcúlase que hai mil cincocentos millóns de seres humanos sobre este planeta. Que pesa a súa miserábel existencia comparada con todas elas? Menos que nada. Lembre que dispoño da forza, que son un sabio e que unha vida, mesmo un millón de vidas, non significa nada para min en comparación cos miles de millóns de seres humanos das xeracións vindeiras.

O que posúe a forza é o que manda nos seus semellantes. Grazas a unha formación militar denominada falanxe, Alexandre conquistou unha pequena parte do mundo. A pólvora, aquel descubrimento químico, permitiulles a Cortés e algúns centos dos seus homes vencer o imperio de Moctezuma. Ao longo dun século cóntase unha media ducia de descubrimentos ou de inventos fundamentais. Pois ben, eu son o autor dun invento parecido: vai permitirme dominar o globo. Non o penso usar con fins comerciais, senón polo ben da humanidade. Necesito axudantes con boa vontade, xente disposta a obedecerme. Son capaz, ademais, de impor a miña autoridade. Aínda que teña tempo por diante, elixo o camiño máis curto. Unha excesiva precipitación comprometería a boa marcha dos acontecementos.

A sede de bens materiais fixo do home salvaxe o semibárbaro que vemos nos nosos días. Certo é que este estimulante foi útil para o progreso da humanidade, pero xa cumpriu a súa función e ten que converterse nun vestixio do pasado como a embriaguez ou a crenza no dereito hereditario dos reis. Sei que vostede non comparte esta opinión, pero así e todo penso que me vai axudar a refugar anacronismos.

Anúnciollo: chegou a hora en que a comida, a vivenda e outras necesidades básicas sexan satisfeitas de maneira automática. Serán satisfeitas gratuitamente e de acceso tan libre como o aire, grazas ao meu descubrimento e ao poder que me outorga. Nese momento o baixo materialismo desaparecerá deste mundo para sempre para deixar paso ás aspiracións espirituais, estéticas e intelectuais, que tenderán a embelecer e a ennobrecer a alma, o espírito e o corpo. Entón o Mundo enteiro estará dominado pola felicidade e a alegría.

Será o reino da ledicia universal.

Seu, por hoxe.»

Goliath

O Mundo porfiaba na súa incredulidade. Os dez políticos que se atopaban en Washington non foron, como Basset, alcanzados pola sorte e ningún deles se molestou en ir até San Francisco para convencerse. En canto a Goliath, os xornais comparábano cun tal Tom Lawson que gañara sona pola súa panacea universal. Os especialistas en enfermidades mentais concluíron, con probas na man, despois de analizar a escrita de Goliath, que este se atopaba nun estado de alienación mental.

O iate Energón chegou ao porto de San Francisco na tarde do 5 de abril e Basset baixou a terra. Pero o barco non partiu ao día seguinte, xa que ningún dos dez Homes de Estado aceptara embarcar para a illa Palgrave. Ese mesmo día os vendedores de xornais anunciaron a grandes voces a edición especial en todas as cidades dos Estados Unidos. Os dez ministros morreran durante a noite.

O iate, ancorado tranquilamente no porto, converteuse nun palpitante centro de interese. Foi rodeado por unha manchea de barcos e botes, e un gran número de remolcadores e de vapores saíron na súa dirección. Apartouse a multitude, unicamente os homes influentes e os representantes da prensa estaban autorizados a visitar o barco. O alcalde de San Francisco e o xefe da policía informaron de que non viran nada sospeitoso e as autoridades do porto anunciaron que os papeis do Energón estaban en regra até o máis mínimo detalle. Numerosas fotografías ilustraron os artigos descritivos que apareceron en todos os xornais.

A tripulación estaba composta sobre todo por escandinavos: suecos de cabelo louro e ollos azuis, noruegueses aflixidos con aquela melancolía tan particular da súa xente, finlandeses estúpidos e unha pequena proporción de americanos e de ingleses. Non demostraban ningún ardor nin estaban dispostos a fuxir: eran homes pesados, oprimidos por unha especie de tristeza e de integridade bovina. Un aire serio e grave, moi seguro de si, caracterizábaos a todos. Parecían seres covardes pero intrépidos, empuxados por unha forza irresistíbel ou levados na palma da man dalgún xigante. O capitán era un norteamericano de ollos melancólicos e de faccións afiadas.

Un oficial de mariña recoñeceu o Energón como o iate Scud, que pertencera a un tal Merrival do «Yacht Club», de Nova York. Este informe permitiu constatar que o Scud desaparecera desde había algúns anos. O axente marítimo encargado da súa venda certificou que o comprador era un simple intermediario descoñecido para el e ao que non volvera ver xamais. O iate fora construído nos estaleiros de Duffey, en Nova Jersey. O cambio de nome e o rexistro efectuáronse legalmente na época indicada. Daquela o Energón desaparecera nas brumas do misterio.

Entrementres, Basset toleaba, esta era cando menos a opinión dos seus amigos e dos seus socios. Abandonando as súas grandes empresas comerciais, xuraba que non faría nada até que os demais donos do Mundo consentisen en colaborar con el na edificación dunha nova sociedade. A xente vía niso a proba de que a piada de Goliath o preocupaba. Non lles dera ningún detalle aos xornalistas. Non era libre, afirmaba, para contar o que vira na illa Palgrave, pero podía asegurarlles que o asunto era do máis serio.

Contentouse con anunciar a inminencia dun trastorno mundial. Ignoraba se os resultados serían favorábeis ou nefastos para a humanidade, pero estaba absolutamente convencido de que avanzaba. En canto aos negocios, desleixáraos por completo! As cousas das que fora testemuña preocupábano moito máis.

Os altos funcionarios de San Francisco non paraban de intercambiar telegramas cos ministros do interior e da guerra en Washington. Á tardiña tentaron abordar secretamente o Energón e arrestar o capitán xa que, segundo a opinión do fiscal xeral, podían facelo responsábel do asasinato dos dez Homes de Estado. O barco oficial saíu efectivamente do peirao de Meigg en dirección ao Energón, pero non volveu aparecer e os homes que levaba a bordo non puideron ser atopados xamais. O goberno tentou botar terra sobre o asunto. Foi en balde: as familias dos desaparecidos revelaron o segredo e os xornais encheron as súas columnas de detalles monstruosos sobre o drama.

Entón o goberno recorreu a medidas extremas. O acoirazado Alaska recibiu a orde de capturar o estraño barco ou, no seu defecto, afundilo. As instrucións eran estritamente confidenciais pero miles de persoas, que se atopaban no paseo fronte ao mar e nos peiraos do embarque do porto, asistiron ao novo drama que se produciu aquela noite. O navío de guerra dirixiuse lentamente cara ao Energón e, a medio camiño, saltou. O casco feito cachizas perdeuse en plena baía, deixando só uns tristes restos e algúns sobreviventes esparexidos pola superficie da auga. Entre estes últimos atopábase un novo tenente de navío, xefe da cabina de radio do Alaska. Os xornalistas acaparárono e fixérono falar:

—O Alaska apenas acababa de saír do peirao —dixo— cando chegou a mensaxe redactada en código internacional proveniente do Energón. Recomendáballe ao Alaska non se achegar a máis de media milla.

O tenente transmitíralle decontado polo tubo acústico aquel aviso ao capitán. Non sabia máis nada, só que o Energón repetira dúas veces a mensaxe e que cinco minutos máis tarde tivo lugar a explosión. O capitán do Alaska morrera co seu barco. Estes eran todos os informes que había.

No entanto, de súpeto, o Energón levantara a áncora seguindo a súa ruta. Un clamor inmenso resoou na prensa: acusaba o goberno de mostrarse demasiado pusilánime con aquel simple «iate de recreo» e co tolo Goliath e reclamaba medidas rápidas e decisivas.

Eleváronse igualmente protestas contra a perda inútil de vidas humanas e o asasinato premeditado dos dez «Homes de Estado». Goliath non atrasou a súa resposta: chegou con tal rapidez que os especialistas en telegrafía sen fíos certificaron que dada a imposibilidade de enviar mensaxes a unha distancia semellante, Goliath debía de acharse na súa propia zona e non na illa Palgrave. Fose como for, a carta de Goliath foille entregada á Associated Press por un pequeno encargado de transportes a quen lla deran na rúa. Velaquí o que dicía:

«Que importan algunhas vidas miserábeis? Coas vosas guerras insensatas suprimides millóns delas sen o menor remorso. Na vosa loita comercial matades un número incalculábel de nenos, de mulleres e de homes e cubrides triunfalmente estes asasinatos co nome de «individualismo». Eu cualifícoo de anarquía. Vou pórlle fin á vosa destrución en masa de seres humanos.

O voso goberno tenta facervos crer que a explosión do Alaska foi debida a un accidente. Debedes saber que este barco foi destruído por orde miña. Dentro dalgúns meses todos os acoirazados serán aniquilados e feitos entullo, e todas as nacións desarmadas. As fortalezas serán desmanteladas, os exércitos licenciados e a guerra non será máis que un mal recordo.

O poder perténceme. Actúo pola vontade de Deus. Someterei o mundo enteiro, pero o meu xugo será pacifico.»

Goliath

«Que fagan saltar a illa Palgrave!», pedían, con títulos sensacionalistas, os xornais daquel día.

O goberno adheriuse a aquela suxestión, procedendo a reunir as frotas. En balde Walter Basset quixo facer ouvir as súas protestas: reducírono ao silencio coa ameaza de encerralo nun asilo para tolos.

Cinco grandes escuadras foron lanzadas contra a illa Palgrave: a asiática, a escuadra do océano Pacífico do norte, a do océano Pacífico do sur, a do mar das Antillas e a metade da do Atlántico norte.

«Teño a honra de informalo de que chegamos fronte á illa Palgrave na noite do 29 de abril —dicía o informe do capitán Johnson, do acoirazado North-Dakota, dirixido ao ministro da Mariña—. A escuadra asiática, por mor dun atraso, non se reuniu connosco até a mañá do 30 de abril. O consello de almirantes decidiu atacar mañá pola mañá á primeira hora. O buque Swift VII logrou aproximarse sen ningunha dificultade: non se observan ningúns preparativos de guerra na illa. Observou varios barcos mercantes no porto e a existencia dun pequeno campo aberto co que a nosa artillaría acabará facilmente.

»Os barcos de guerra caerán desde todas as partes sobre a illa, abrirán lume a tres millas de distancia e seguirán disparando até chegar ao bordo dos arrecifes. Alí volverán despregarse e librarán o verdadeiro combate. En varias ocasións, desde a illa Palgrave avisáronnos por telegrafía sen fíos con mensaxes redactadas en código internacional, de que nos mantivésemos a un límite de dez millas, pero non fixemos ningún caso destas notificacións.

O North-Dakota non tomou parte na acción do primeiro de maio por mor dun accidente que lle aconteceu na véspera e que deixou o seu leme provisionalmente inutilizábel.

Na mañá do primeiro de maio o tempo estaba calmo. Unha leve brisa sopraba do suroeste, pero non tardou en acougar. O North-Dakota atopábase a doce millas do obxectivo. Ao primeiro sinal, as escuadras lanzáronse a toda velocidade e de todas as partes sobre a illa. O operador de radio seguía recibindo os avisos da illa Palgrave. Pasada a distancia de dez millas, nada aínda. A tres millas o New York, que ía á cabeza dos outros buques, abriu fogo. Inmediatamente despois, voaba. Os outros non tiveron tempo de disparar: afundíronse todos, un tras outro, ante os nosos ollos. Algúns tentaron retroceder, pero ningún puido escapar.

O buque Dart apenas alcanzaba a zona de dez millas cando saltou. Foi o último. O North-Dakota está indemne. As reparacións do leme están acabadas. Puxemos rumbo a San Francisco.»

Ningunha lingua sabería describir a estupefacción dos Estados Unidos e das outras nacións ao decatarse daqueles acontecementos. Atopábase fronte a aquela cousa inadmisíbel: o novo feito. O esforzo humano non era máis que unha farsa, unha monstruosa futilidade, se un simple tolo, posuidor dun iate e dun asentamento sen defensa nunha illa deserta, podía destruír as cinco frotas máis orgullosas da cristiandade.

Que medios empregara? Era un misterio. Os que se prostraban sobre o camiño poeirento dos vulgares mortais laiábanse embarullándose en explicacións. Non sabían nada, esta era a verdade. Os conselleiros militares suicidábanse a mancheas. O seu potente sistema bélico non resistira máis que un papel de fumar en mans daquel demente. O golpe era demasiado violento para os seus desgraciados cerebros. Do mesmo xeito que o salvaxe queda aparvado cos xogos de mans do bruxo menciñeiro, o mundo enteiro quedou atordado ante a maxia de Goliath. Os homes, arrepiados polo espantoso aspecto do descoñecido, chegaban mesmo a esquecer as súas propias obras mestras das que, aínda no día anterior, se mostraban tan orgullosos.

Como sempre, un país foi a excepción á regra: o Imperio do Xapón. Embebedado polos seus éxitos, liberado de toda superstición, non tendo máis fe que a da súa boa estrela, ría do fracaso da ciencia. Cegado polo seu orgullo de raza, preparábase para a guerra. Toda a frota dos Estados Unidos estaba destruída. Das bóvedas celestes, as sombras dos antepasados xaponeses baixaron para animar o espírito bélico dos vivos. A ocasión tan esperada ofrecíase por si mesma. En verdade, o Mikado era o irmán dos deuses.

O Xapón desencadeou os seus monstros de guerra. Tomaron as illas Filipinas como un cativo colle un ramo de flores. Pouco despois, os acoirazados xaponeses chegaban a Hawai, Panamá e ás costas do Pacifico. Os Estados Unidos foron invadidos polo pánico. Un inmenso partido reuniu aqueles que desexaban a paz por encima de todo.

No medio do espanto xeral, o Energón apareceu na baía de San Francisco e, unha vez máis, Goliath elevou a voz. Con todo, a chegada do Energón non transcorreu con calma. No momento en que as defensas costeiras voaban en cachizas, producíronse inmensas detonacións nas fábricas de pólvora abertas nos mesmos outeiros. A explosión das minas submarinas colocadas no «Golden Gate» proporcionoulles aos cidadáns de San Francisco un dos máis impresionantes espectáculos. Goliath envioulles esta nova mensaxe, datada, como as demais, na illa Palgrave, e que foi publicada nos xornais:

«Desexades a paz? Que esta sexa convosco. Os vosos desexos serán cumpridos segundo a miña promesa.

Pero concedédeme esta paz que reclamades para vós mesmos! Que ninguén toque o meu iate Energón! Ao primeiro acto hostil pola vosa banda, non quedará pedra sobre pedra en San Francisco.

Convídovos, bos cidadáns, a que vaiades mañá aos outeiros que baixan cara ao mar, para celebrar o inminente acontecemento dunha nova era. Vinde co sorriso nos beizos, cubertos de grilandas e con música. Sede felices como nenos, porque asistiredes á fin da guerra. Non deixedes nesta ocasión de contemplar por última vez o material bélico que a partir de agora só poderedes atopar nos museos.

Prométovos un día de ledicia.»

Goliath

Unha tolemia sobrenatural aboiaba no aire. Aos ollos do pobo, todas as divindades parecían esborrallarse e, no entanto, os ceos subsistían. As leis universais desapareceran pero o Sol seguía brillando, o vento soprando e as flores abríndose: isto era o que deixaba abraiado a todo o mundo. Era un milagre que a auga dos mananciais baixase aínda pola aba das montañas. Toda a estabilidade do espírito humano e os progresos realizados polos homes caían feitos cachizas. O único ser equilibrado do mundo era Goliath, aquela especie de tolo sobre a súa illa.

Ao día seguinte, toda a poboación de San Francisco ascendeu ao son das charangas, rebordando alegría, cos seus estandartes ao vento. Desfilaron innumerábeis caravanas cheas a rebentar, unha multitude de excursionistas da escola do domingo, todas as reunións heteroxéneas saídas do formigo da vida metropolitana.

No horizonte elevábase a fumareda dun cento de barcos de guerra converxendo todos cara ao Golden Gate abandonado sen defensa aos seus asaltos. Pero non por completo, xa que a pouca distancia albiscábase o Energón, minúsculo xoguete branco, levado como unha palliña sobre as ondas axitadas. Aboiaba cara á barra contra a que se precipitaba unha forte corrente impulsada pola brisa de verán.

Pero os xaponeses actuaban con prudencia. Os seus acoirazados de trinta a corenta mil toneladas executaron unha serie de intelixentes manobras mentres os pequenos cruceiros de exploración de seis chemineas saltaban sobre o mar como quenllas. Comparados co Energón eran leviatáns: o iate era a espada de San Miguel que ía ferir os precursores das hordas infernais.

O bo pobo de San Francisco, reunido nos cantís, non viu brillar a espada. Misteriosa, invisíbel, rachaba o ar e daba os golpes máis terríbeis, cuxos efectos xamais contemplara o mundo. A xente estaba estarrecida por aquel espectáculo. Viron todos aqueles mastodontes, construídos para lanzar tronos, proxectados de socato cara ao ceo e caer feitos cachizas ao fondo do océano. En cinco minutos todo quedou limpo. Sobre aquela enorme extensión, o Energón parecía un pequeno xoguete branco que avanzaba só cara á barra.

Goliath dirixiuse logo ao Mikado e aos máis experimentados Homes de Estado xaponeses. O simple cable que lles fixo enviar polo capitán do Energón abondou para provocar a retirada inmediata da escuadra xaponesa que ocupaba as illas Filipinas. O Xapón, aquel país escéptico, domesticara. Sentira o peso do brazo poderoso de Goliath. E entón obedeceu docilmente cando este lle ordenou que desmontase os seus barcos de guerra e que transformase o metal en ferramentas de paz.

En todos os portos, en todos os estaleiros, en todas as fábricas e fundicións do Xapón, os artesáns de pel morena, decenas de miles, convertían os monstros de guerra nunha infinidade de obxectos útiles: rellas de arado (Goliath insistía especialmente en que se fabricasen rellas de arado), motores a gasolina, armazóns para pontes, fíos telefónicos e telegráficos, raís de aceiro, locomotoras e material móbil para ferrocarrís.

O mundo coñeceu aquela experiencia expiatoria, moi suave, no entanto, se se comparaba coa que, noutros tempos, obrigaba o emperador a presentarse descalzo, na neve, ante o Papa, por ousar pór en dúbida o poder temporal do Vaticano.

Goliath lanzoulles logo o seu chamamento aos dez homes de ciencia máis eminentes dos Estados Unidos. Esta vez todo o mundo respondeu sen vacilación e mesmo cunha precipitación cómica. Algúns sabios esperaron semanas enteiras en San Francisco para non perder o barco.

O Energón saíu do porto o 15 de xuño, con destino á illa Palgrave. Sucaba o mar cando Goliath realizou outra fazaña sensacional. Alemaña e Francia ían devorarse entre si. Goliath ordenoulles que se mantivesen en paz, pero aquelas dúas nacións non tomaron en conta a orde e decidiron tacitamente atacarse en terra para máis seguridade. Goliath fixou a data do 19 de xuño para que cesasen os preparativos militares, pero os dous exércitos, mobilizados o 18, botáronse contra a fronteira.

O 19 de xuño, Goliath deu o golpe. Os ministros da guerra, os xenerais, os diplomáticos e todos os patriotas fanáticos de cada país morreron de súpeto e, este mesmo día, dous inmensos exércitos, privados dos seus xefes respectivos, pasaron as fronteiras como un rabaño extraviado e confraternizaron.

No entanto, o gran señor xermánico da guerra fuxira. Sóubose máis tarde que se refuxiara nunha enorme sala acoirazada que contiña os arquivos secretos do seu Imperio. Saíu do seu agocho, co corazón cheo de arrepentimento e, seguindo o exemplo do Mikado, púxose a fundir o aceiro das súas espadas para forxar rellas de arado e podadoras.

Pero o feito de que o Kaiser regresase san e salvo proporcionoulles aos sabios un indicio da maior importancia. Recobraron o sangue frío e armáronse de valor. Un feito era evidente: o poder de Goliath non era cousa de maxia. A lei universal seguía rexendo no mundo. A forza de Goliath tiña os seus límites xa que, de non ser así, o emperador de Alemaña non podería escapar á súa sorte soterrándose naquela simple cúpula de aceiro. As revistas publicaron numerosos artigos sobre aquel incidente.

Os dez sabios, de regreso da illa de Palgrave, desembarcaron o 6 de xuño en San Francisco. Importantes forzas da policía protexíanos dos xornalistas. Non, non viran a Goliath, declararon na única entrevista oficial que lle concederon á prensa, pero faláranlle e foran testemuñas de verdadeiros milagres. Prohibíaselles dar detalles. Emporiso podían afirmar que o Mundo estaba en vésperas dunha revolución. Goliath dispuña dun descubrimento formidábel que poría o mundo enteiro á súa mercé. Por sorte, non era cruel.

Os dez sabios dirixíronse directamente a Washington nun tren especial. Encerráronse días enteiros cos ministros, mentres que toda a nación esperaba, ansiosa, o resultado da conferencia.

Pero as cousas non adiantaban un paso. Desde Washington, o presidente dos Estados Unidos deulles ordes aos personaxes máis influentes do país. Cada día víronse desfilar pola capital banqueiros, reis do ferrocarril, magnates industriais e altos maxistrados. Chegaban, pero a súa estancia non semellaba adiantar as cousas.

Por fin, o 25 de agosto, publicáronse as famosas proclamacións. O Congreso e o Senado estabeleceron as súas leis, que foron sancionadas polos xuíces e aceptadas polos industriais. Declaróuselles a guerra aos capitalistas e foi proclamada a lei marcial en todos os Estados Unidos. O poder supremo foille conferido ao Presidente.

Nun só día, o traballo infantil foi abolido por medio dun simple decreto que o exército norteamericano estaba disposto a facer respectar, en caso de necesidade. O mesmo día, todas as obreiras das fábricas foron mandadas ás súas casas e os seus explotadores tiveron que pechar as portas.

«Non poderemos obter beneficios!» queixábanse os pequenos capitalistas. «ldiotas!» replicaba Goliath. «Como se todo o ideal do home consistise en obter beneficios! Abandonade o voso comercio!...». «Quen quere que nolo compre?» choromicaban entón. «Comprar e vender... é este todo o sentido que ten a vida? Ponde os vosos mesquiños e indecentes negocios en mans do goberno para que os organice e os faga funcionar dunha maneira racional.»

Ao día seguinte, por un novo decreto, o Estado tomaba posesión da totalidade das fábricas, dos talleres, barcos, ferrocarrís e terras produtivas.

A nacionalización dos medios de produción e de distribución operábase rapidamente. Aquí e acolá, algúns capitalistas, invadidos pola sospeita, facían ouvir as súas protestas. Logo facíanos prisioneiros e levábanos á illa Palgrave. Ao seu retorno adheríanse sen reservas aos actos do goberno. Logo dalgún tempo a viaxe á illa Palgrave xa non foi necesaria. Á menor obxección, os funcionarios da Unión contestaban: «Goliath falou», o que noutros termos significaba que «ten que ser obedecido».

Os grandes magnates da industria foron nomeados directores de servizos. Tivo que recoñecerse que os enxeñeiros civís, por exemplo, traballaban igual de ben para o Estado que como o facían antes no seu emprego privado. Un feito era evidente: os homes que posuían o don de mando non podían violar a súa propia natureza. Era tan imposíbel frear a súa actividade como impedirlle a un caranguexo arrastrarse ou a un paxaro voar.

Así, toda aquela magnifica enerxía humana foi utilizada para o maior ben da sociedade. Os seis principais directores dos ferrocarrís inauguraron, en mutua colaboración, un sistema racional de transporte que deu uns resultados sorprendentes. Non houbo máis queixas por falta de material móbil. Aqueles xefes non foron escollidos entre os reis do ferrocarril de Wall Street, senón entre as filas de verdadeiros asalariados que, noutros tempos, facían o verdadeiro traballo.

Wall Street xa non existía. Xa non había compras nin vendas, ninguén ofrecía e ninguén pedía valores. Non se podía especular sobre nada.

«Facede traballar os axitadores» ordenara Goliath. «Dádelles aos raparigos que o desexen a oportunidade de aprender profesións honorábeis. Facede traballar os viaxantes de comercio, os vendedores, os representantes de publicidade e os axentes de cambio e bolsa».

Os intermediarios e os parasitos ocuparon postos útiles.

Os catrocentos mil ociosos do país que até entón vivían das súas rendas foron igualmente obrigados a pórse ao choio. Moitos homes importantes foron despedidos dos seus empregos e, cousa curiosa, polos seus propios colegas. A esta categoría pertencían os políticos cuxa competencia consistía en dirixir as combinacións políticas para sacar unha boa tallada. As gratificacións xa non tiñan razón de ser. Os intereses privados non podían estar protexidos por privilexios, non se tentou xa subornar os lexisladores e estes fixeron por primeira vez leis favorábeis ao pobo. Diso resultou que homes íntegros e capaces atoparon a súa vocación na lexislatura.

Grazas a esta organización racional, obtivéronse resultados sorprendentes. A xornada de traballo era de oito horas e, no entanto, a produción non paraba de aumentar. Dobrouse e triplicouse, a pesar da enorme cantidade de enerxía empregada na realización de progresos sociais e na regulamentación do país, mergullado noutros tempos no caos da competencia.

O nivel de vida elevouse por si só. A pesar de todo, o consumo dos produtos non podía seguir a marcha da produción. Reduciuse a cincuenta anos, logo a corenta e nove e logo a corenta e oito o limite de idade para os traballadores. Prohibiuse empregar raparigos de menos de dezaoito anos, no canto dos dezaseis de antes. A xornada de oito horas foi reducida a sete e, logo dalgúns meses, a cinco.

Existían algunhas dúbidas, non sobre a identidade de Goliath, senón sobre a maneira en que organizara o dominio do mundo. Circularon detalles íntimos, seguíronse certas pistas e reuníronse algunhas noticias que non parecían ter ningunha relación entre si. Evocáronse estrañas historias de negros que foran roubados de África, de obreiros chineses e xaponeses desaparecidos misteriosamente, de illas solitarias nos mares do sur nas que se capturara os indíxenas, estrañas historias de iates e barcos mercantes comprados por descoñecidos e que non se volveron ver. Porén, as súas características correspondían ás das embarcacións que transportaran os orientais e os insulares.

Todo o Mundo se preguntara como puidera conseguir Goliath o diñeiro. Dábase a entender que fora explotando aqueles desgraciados que vivían illados en Palgrave. Grazas ao produto do seu traballo, adquirira iates e barcos mercantes e os seus comisarios fixeran o resto. E cal era o produto do seu traballo que lle dera a Goliath o poder necesario para lograr realizar os seus plans? O radium comercial, proclamaban os xornais, o radiyte, o radiosole, o argatium, o argyte e o misterioso orlyte, que foran dun valor inestimábel para a metalurxia. Eran novos compostos químicos descubertos na primeira década do século XX e cuxo uso industrial e científico se desenvolvera moitísimo ao longo da segunda.

Supúxose que, naturalmente, a liña de barcos froiteiros que facía o servizo entre Hawai e San Francisco debía de pertencer lle a Goliath, xa que non se descubriu ningún outro propietario: os homes encargados das expedicións non eran máis que simples axentes marítimos. Por fin empezou a divulgarse a noticia de que a maior parte do aprovisionamento mundial daqueles valiosos produtos químicos era transportado a San Francisco por aqueles mesmos barcos froiteiros.

O carácter lexitimo daquelas conxecturas foi confirmado algúns anos máis tarde, cando os escravos de Goliath foron emancipados. O goberno internacional do mundo dotounos dunha honorábel pensión. Os axentes e os altos emisarios de Goliath, eximidos do seu xuramento, revelaron cuestións importantes sobre a súa organización e os seus métodos.

No entanto, os seus anxos destrutores gardaron un mutismo absoluto. Os nomes daqueles homes que executaran os grandes dignitarios da república non serán coñecidos xamais. Mataron realmente por medio daquela forza misteriosa que entón Goliath descubrira e bautizara como Energón.

Pero naquela época ninguén soñaba co Energón, aquel xigante que debía transformar o Mundo. Só Goliath posuía o segredo e gardábao celosamente. Mesmo os seus grandes capitáns que fixeran saltar, desde o Energón, unha potente frota de guerra, ignoraban de onde proviña aquela forza sutil e perigosa. Soamente coñecían unha das súas numerosas aplicacións e foi só porque Goliath, para alcanzar o seu obxectivo, tivera que darlles instrucións detalladas. Actualmente todo o mundo sabe que o radium, o radiyte, o radiosole e todos os demais derivados do radio eran subprodutos da fabricación do Energón que Goliath extraía dos raios solares, pero entón ninguén tiña a menor idea e Goliath seguía gobernando o mundo co terror.

O Energón foi utilizado, entre outras cousas, na transmisión por radio. Por aquel medio, Goliath puido transmitirlles as súas ordes aos seus emisarios esparexidos por toda a superficie do globo. Pero o aparello que se necesitaba era tan aparatoso que apenas cabía nun transatlántico de grandes dimensións. Hoxe en día, grazas ás melloras do sabio Hendsoll, este aparello cabe no peto dunha chaqueta.

O 23 de novembro de 19... Goliath lanzou a súa célebre Carta de Nadal da que damos o seguinte extracto:

«Até aquí, ao mesmo tempo que impedía as demais nacións matarse entre elas, ocupeime sobre todo dos Estados Unidos. Pero non lle dei ao pobo norteamericano unha reorganización racional do seu país, senón que deixei que a fixese por si mesmo. Hoxe América do Norteri moito máis e posúe moito máis sentido común que antes. A comida e a vivenda xa non se obteñen a través dos métodos anárquicos dun pretendido individualismo. Estas primeiras necesidades da vida convertéronse en necesidades de acceso automático, por así dicilo. Cousa marabillosa, os cidadáns dos Estados Unidos realizaron este milagre por si mesmos. Insisto en que neste punto non tiven nada que ver! Contenteime con inculcarlles o medo á morte a algúns personaxes con cargos importantes que atrasaban o reino da risa e da razón. Este medo á morte, a zafarnos dos que nos molestaban, permitiulle á intelixencia humana realizarse socialmente.

E cando o mundo enteiro siga este exemplo, a miña tarefa non estará aínda rematada. Pero será necesario que todas as nacións fagan por si mesmas este primeiro esforzo. Quero convencelas de que, na actualidade, a intelixencia humana, coa enerxía mecánica da que dispón, é capaz de organizar a sociedade de tal maneira que a comida e a vivenda estean ao alcance de todos, que a xornada de traballo sexa reducida a tres horas e que a risa e a alegría reinen no universo.

Unha vez obtido este resultado, non pola miña man, repítoo, senón pola vontade dos homes, legareille ao mundo unha nova forza mecánica, o meu propio descubrimento. O Energón non é nada máis que a enerxía cósmica contida nos raios solares. Cando os homes non vexan máis aquelas multitudes de mineiros levando unha vida de escravos nas entrañas da Terra, nin máis fogueiros cubertos de carbón, nin máis mecánicos graxentos. Todos poderán, se queren, vestir de branco.

Entre os homes nacerán nobres aspiracións: todos os seus esforzos tenderán a realizar conceptos morais, a alcanzar as altas cimas do pensamento, a apaixonarse pola pintura, a música e a literatura.

Entregaranse aos deportes, todos rivalizarán entre eles, pero xa non polo vil metal ou coa esperanza dunha vulgar recompensa, senón pola alegría que experimentarán ao desenvolver o vigor dos seus músculos e o refinamento do seu espírito. Serán todos produtores de alegría: a misión de cada un consistirá en golpear coa risa a bigornia sonora da vida.

Agora quero dicirvos unhas palabras sobre o porvir inmediato: o primeiro día do ano todas as nacións deberán desarmarse, todas as fortalezas e os barcos deberán ser destruídos e todos os exércitos licenciados.»

Goliath

O 1 de xaneiro, o Mundo enteiro desarmouse. Millóns de soldados, mariñeiros e obreiros dos exércitos activos, de frotas, de innumerábeis arsenais e industrias destinadas á fabricación de armas de guerra foron enviados ás súas casas. O orzamento previsto para todos aqueles homes e aquelas custosas maquinas recaía até entón sobre as costas da clase obreira. Pero a partir daquel momento empregouse en cousas máis útiles e o xigantesco mundo do traballo lanzou un enorme suspiro de alivio. A policía do mundo enteiro, confiada a algúns oficiais de paz, tivo unha misión puramente social, nuns momentos en que a guerra era o inimigo declarado da humanidade.

O noventa por cento dos crimes cometíanse contra a propiedade privada. Coa desaparición desta, polo menos nos medios de produción, e coa organización da industria que lle daba a cada un a posibilidade de vivir, os crimes deste tipo remataron, por dicilo dalgunha maneira. As forzas da policía foron reducidas á máis mínima expresión. Case todos os delincuentes habituais ou ocasionais se abstiveron voluntariamente, por falta de razóns lóxicas. Adaptáronse naturalmente ás novas condicións de vida. Algúns criminais foron coidados e curados nos hospitais. En canto ao resto, os incorrixíbeis e os dexenerados, foron illados.

En todos os países, o número de tribunais diminuíu aos poucos. O noventa e cinco por cento dos procesos civís proviñan de rifas por cuestións de herdanza, de desacordos sobre dereitos de propiedade, procesos de impugnacións de testamentos, rupturas de contratos, quebras etc. Coa abolición da propiedade privada, esta porcentaxe de causas discutidas nas salas dos tribunais descendeu tamén. Axiña non foron pronto máis que recordos, vestixios da época anárquica que precedera a chegada de Goliath.

O ano 19... foi rico en acontecementos na historia mundial. Goliath dirixiu o planeta con man de ferro. Reis e emperadores foron á illa Palgrave, asistiron aos milagres do Energón e marcharon, co temor e a morte no corazón, para abdicar dos seus tronos, das súas coroas e renunciar aos seus privilexios hereditarios.

Cando Goliath lles falaba aos políticos, aos chamados Homes de Estado, estes obedecían... ou morrían. Ditou reformas universais, destruíu os parlamentos rebeldes para aniquilar a gran conspiración que os señores do diñeiro e os magnates das industrias formaron contra el.

«Xa non é hora de bromas» díxolles. «Sodes uns anacronismos. Dificultades a marcha da humanidade.»

Aos que protestaban, que eran moitos, respondíalles:

«É inútil discutir. Non acabariamos en séculos! Todo o que contades é historia antiga. Non teño tempo que perder. Apartade do meu camiño!»

Goliath contentouse con pórlle fin á guerra e indicarlles aos homes un amplo plan de reconstrución. Ameazando coa morte os grandes que atrasaban o progreso, Goliath permitiu lles aos mellores pensadores exercitar a súa intelixencia con total liberdade. Deixoulles pór en regra os numerosos detalles da reedificación do mundo. Quería darlles a ocasión de probar as súas aptitudes e estes responderon plenamente ás súas previsións. Grazas á súa iniciativa, a peste branca foi suprimida definitivamente. A pesar da avalancha de protestas que recibiron das persoas de corazón sensíbel, non dubidaron en illar todos os individuos eivados pola súa herdanza e prohibirlles contraer matrimonio.

Goliath non interveu en absoluto no estabelecemento de colexios de inventores. Esta idea xurdiu case simultaneamente co espírito de miles de pensadores sociais e aquelas magníficas institucións apareceron por todas as partes. Por primeira vez o home empregou o seu xenio para resolver o problema da vida simple, no canto de malgastalo na procura de diñeiro.

As tarefas domésticas, tales como a limpeza dos cuartos, da louza e das xanelas, o lixo, a roupa sucia e toda esa gama de traballos ruíns pero indispensábeis foron reducidos ao nada, pois mecanizáronse. Aos homes desta xeración custaríalles imaxinar o estado noxento e bárbaro en que vivían aqueles escravos da época anterior a 19....

Miles de persoas concibiron espontaneamente e ao mesmo tempo estoutra idea: o goberno internacional do mundo. A feliz realización deste soño foi para moita xente unha sorpresa, pero esta non foi nada comparada coa sorpresa dos sociólogos e biólogos, que non estaban aínda completamente convencidos, cando uns feitos imposíbeis de refutar trastornaron as doutrinas de Malthus. Grazas aos momentos de lecer e á alegría que reinaba no mundo, o nivel de vida considerabelmente elevado, o grande espazo de tempo dedicado ás distraccións, á procura do esplendor e da beleza, a todos os nobres atributos do pensamento humano, o número de nacementos decreceu de forma sorprendente. O pobo deixou de procrear como o gando. E máis aínda: non se tardou en constatar unha mellora sensíbel na maioría dos acabados de nacer. A teoría malthusiana foi rebatida por completo.

Todas as predicións de Goliath sobre o potencial da intelixencia humana secundada pola enerxía mecánica resultaron atinadas. Xa case non se vía xente descontenta. Quen máis rosmaba eran os homes que se achegaban xa á vellez, pero o Estado fornecíalles unha pensión respectábel, pois xa pasaran o límite de idade para o traballo, así que a maioría deles deixaron de laiarse. Considerábanse infinitamente máis felices co réxime actual que co antigo: pasaban tranquilamente os seus días, cheos de ledicia e dunha comodidade que non coñeceran nunca durante a súa cansa mocidade.

Os homes adultos adaptáronse sen dificultade ao novo estado das cousas e, en canto aos mozos, aceptárono con naturalidade.

A felicidade humana medrou moito. O mundo volvera a atopar a alegría e o sentido común. Mesmo os profesores de socioloxía, aqueles vellos burros que se opuxeron por todos os medios á nova era, xa non se queixaban. Estaban vinte veces mellor remunerados que antes e traballaban menos. Logo encargáronlles revisar a socioloxía e redactar novos manuais sobre esta ciencia.

Pasados algúns anos, unha vez cumprida a súa tarefa, Goliath abandonou a xestión do mundo e a partir de entón este dirixiuse por si só, sen enfrontamentos, de forma maxistral.

En 19... Goliath ofreceulle á humanidade o Energón que lle prometera desde había tanto tempo. Aínda que el atopara mil maneiras de utilizar aquel marabilloso xigante que debía facer só o traballo dos homes, os colexios de inventores tamén acharon a solución a moitos enigmas que o desorientaran a el nos anos precedentes.

A xornada de traballo de dúas horas foi inmediatamente reducida a case nada. Segundo as predicións de Goliath, o traballo habíase converter nun simple xogo. A capacidade produtiva de cada un foi tan grande que o máis humilde cidadán puido consagrar todo o seu tempo libre a unha existencia infinitamente máis suntuosa que a do individuo máis favorecido baixo o antigo réxime.

Ninguén vira a Goliath. Os pobos da Terra reclamaron a un tempo e a berros a presenza do seu salvador. A pesar de toda a importancia do descubrimento de Goliath, todos recoñeceron que o superaba a grandeza da súa visión social. Era un superhome, un superhome científico e todos desexaban velo...

No ano 19..., despois de moitas dúbidas, saíu á fin da illa Palgrave e desembarcou en San Francisco o 6 de xuño. Desde o seu retiro naquela illa era a primeira vez que aparecía en público. O mundo sufriu unha decepción. A imaxinación do ser humano foi posta a proba. Para eles Goliath era un personaxe heroico, un semideus que transformara o planeta. As vitorias de Alexandre, de César, de Gengis Khan e Napoleón eran como un xogo de crianzas comparadas coas súas fazañas.

Polos peiraos de San Francisco e as rúas da cidade, viuse circular, a pé ou en coche, un pequeno homiño duns setenta anos, perfectamente conservado, coa pel rosada e branca. Sobre o seu cranio distinguíase unha tonsura do tamaño dunha mazá. Era miope, cando quitaba as lentes víanse uns ollos azuis e graciosos, cheos dunha sorpresa cándida como os dun neno. Pestanexaba engurrando a cara, parecía rir pensando na broma colosal que lle gastara á humanidade impóndolle a felicidade.

Aquel superhome científico, aquel tirano do mundo tiña unhas debilidades incríbeis. Gustábanlle os bombóns e volvíase tolo polas améndoas salgadas. Levaba sempre con el unha bolsa de papel chea delas e, como escusa desta pequena larpeirada, dicía que o seu organismo necesitaba aquela dieta. Profesaba unha aversión tremenda polos gatos. Durante o discurso que pronunciou no Palacio da Fraternidade, esvaeceu de medo cando ao gato do porteiro se lle ocorreu subir ao estrado e rozarlle unha perna.

Pero apenas acababa de descubrirse ao mundo cando os seus antigos amigos o recoñeceron. Era Percival Stulz, o xermano-americano que en 18... formara parte do sindicato metalúrxico. Durante dous anos, por aquela época, fora secretario da sección 369 da fraternidade internacional dos mecánicos. En 18..., aos vinte e cinco anos, seguía uns cursos especiais na Universidade de California e cubría as súas necesidades co que entón se chamaban «seguros de vida». No museo da Universidade, consérvanse aínda as súas notas de estudante, moi apreciadas. Os seus profesores fixáronse en que a miúdo quedaba coa mente en branco, sen dúbida xa entrevía as grandes visións que máis tarde debería realizar.

O feito de darse o nome de Goliath e de envolverse no misterio foi, pola súa banda unha pequena broma, como explicou máis tarde. Goliath podía espertar a imaxinación do mundo e trastornalo, mentres que Percival Stulz, aquela mincha coas súas patillas e as súas lentes, sería incapaz de mover un gran de area.

Pero pronto a xente superou o desengano causado pola aparencia física de Goliath e os seus antecedentes. Respectou nel o espírito superior de todos os séculos, quíxoo por el mesmo, polos seus ollos miopes e graciosos e a maneira inimitábel con que engurraba as cellas cando ría. Quíxoo pola súa simplicidade, a súa camaradaría e a súa calorosa mansedume, pola súa debilidade polas améndoas salgadas e a súa aversión aos gatos.

Hoxe en día, na cidade marabilla de Asgard, levántase cunha maxestade temíbel a estatua de Goliath. Esmaga as pirámides e todos os monumentos monstruosos e manchados de sangue da Antigüidade. Sobre este monumento, como todo o mundo sabe, está gravada, sobre bronce imperecedoiro, a frase profética do superhome:

fabricaremos todos máis ledicia:
a misión de cada quen consistirá
en golpear a risa sobre a bigornia sonora da vida

Nota do autor:

Esta destacada composición é obra dun tal Harry Beckwith, estudante do Colexio de Lowell en San Francisco. Harry Beckwith acababa de cumprir os quince anos cando a escribiu. Obtivo o primeiro premio de composición do Liceo no ano 2204. O ano pasado, o laureado pasou seis meses en Asgard, aproveitando a bolsa de viaxe que lle outorgaba o premio. A riqueza de detalles históricos, a atmosfera da época e o estilo persoal desta redacción son realmente dignos de atención nun raparigo tan novo.

CANDO O MUNDO ERA NOVO

I

Era un home moi tranquilo, moi seguro de si mesmo, sentado un momento no alto da tapia para esculcar a escuridade húmida, como un aviso dos perigos que podía ocultar. Pero o seu ouvido non lle dixo nada, só percibía o ouveo do vento entre as árbores invisíbeis e o rumor das follas nos ramallos. Unha néboa mesta xuntábase empuxada polo vento e, aínda que el non podía vela, a súa humidade molláballe a faciana e a tapia na que estaba empolicado.

Subira desde fóra, sen facer ruído, e tamén sen un son deixouse caer ao chan por dentro. Sacou do peto unha lanterna eléctrica, aínda que non a utilizou. Malia a escuridade reinante, non sentía necesidade de luz ningunha. Empuñaba a lanterna coa man, o dedo sobre o botón, e avanzou por entre as tebras. O chan resultaba como de veludo, brando baixo os seus pés, alfombrado por agullas de piñeiro, follas mortas e un mofo que ninguén quitara en moitos anos. Follas e pólas rozaban o seu corpo, pero por mor da escuridade non podía evitalas. Axiña avanzou coa man estendida, tenteando ante si, e máis dunha vez aquela man tropezou contra o tronco dunha árbore. Soamente o rodeaban aquelas árbores, segundo supuña, e parecíalle percibilas por todas as partes, o que lle facía experimentar unha sensación de pequenez no medio daquelas enormes ramas que se inclinaban cara a el como querendo esmagalo. Sabía tamén que máis aló estaba a casa e esperaba achar algún carreiro que o levase até ela con certa facilidade.

Unha vez sentiuse atrapado. A cada lado só tenteaba árbores e ramallos ou batía coa maleza e, á fin, pareceulle que era un prisioneiro da natureza. Entón acendeu a lanterna con moito coidado e dirixiu o feixe de luz ao chan. Lenta e coidadosamente moveu a luz ao seu redor e aquela claridade mostroulle con gran detalle todos os obstáculos que se opuñan ao seu progreso. Viu un clareiro entre os grandes troncos e avanzou cara a el, apagando a lanterna e pisando a herba seca, protexida da néboa pola mesta follaxe de arriba. O seu sentido da orientación era bo e sabía que se dirixía á casa.

E entón aconteceu algo inesperado e impensábel. Ao mover un pé tocou algo que era á vez brando e estaba vivo e ao que lle arrincou un bufido baixo o peso do seu corpo. Apartouse e dispúxose a dar un chouto, tenso e expectante, ante un ataque descoñecido. Agardou un instante, preguntándose que animal sería o que acababa de incorporarse baixo o seu pé e que agora non facía ningún ruído nin movemento, e que debía de estar acazapado, agardando tan tenso e expectante coma el. A tensión fíxose imposíbel de aturar. Sostendo a lanterna á fronte, premeu o botón, mirou e berrou estarrecido. Estaba preparado para calquera cousa, unha xovenca, un cervato asustado ou un león enfurecido, pero non para o que viu. Naquel instante a súa diminuta lanterna de raios brancos ensináralle o que nun milleiro de anos non podería esquecer: un home corpudo de pelo e barba louros, espido agás por uns mocasíns curtidos e o que parecía unha pel de cabra atada á cintura. Brazos e pernas estaban ao aire, o mesmo que os seus ombreiros e case todo o peito. A pel era suave e sen pelo, pero bronceada polo sol e o vento, mentres que os seus músculos parecían nodosos como grosas serpes.

Con todo, só isto, por inesperado que fose, non foi o que lle fixo berrar. A causa do seu terror foi a ferocidade da cara, a expresión salvaxe dos ollos azuis apenas cegados pola luz, as agullas de piñeiro pegadas á barba e ao cabelo e todo o formidábel corpo acazapado e a piques de saltar sobre el. Todo isto percibiuno practicamente nun segundo e, cando aínda resoaba o seu alarido, o monstro saltou, o home proxectou cara ao outro a súa lanterna e botouse rapidamente ao chan. Sentiu uns pés e unhas pernas que batían nel con forza nas costelas e rodou sobre si mesmo mentres o monstro saltaba e caía pesadamente entre a maleza.

Cando parou o ruído da caída, o home ficou en suspenso, a gatiñas no chan. Ouvía o salvaxe moverse moi preto, buscándoo, e por iso tiña medo de orientalo se tentaba fuxir de alí. Sabía que entón, sen dúbida, o monstro saltaría por entre as matogueiras e o perseguiríao. Sacou o seu revólver mais, de súpeto, cambiou de idea. Recuperou a compostura e agardou poder afastarse sen facer ruído. Varias veces ouviu o monstro mexer as matas buscándoo e houbo momentos en que tamén el se detiña e escoitaba. Isto deulle unha idea. Unha das súas mans descansaba sobre unha rama de madeira morta que caera dunha árbore. Coidadosamente, apalpando antes ao seu redor na escuridade para asegurarse de que podería virar o brazo, levantou a rama morta e guindouna. Non era moi grande pero chegou lonxe, de maneira que foi caer con grande estrépito entre a maleza. Ouviu o golpe da caída e, ao mesmo tempo, empezou a arrastrarse lentamente. A gatiñas, con lentitude e cautela, continuou avanzando, até que os seus xeonllos quedaron enchoupados sobre o mofo brando. Cando aguzou o ouvido non sentiu máis nada que o ouveo do vento e o pingar do orballo ao caer das pólas. Sen abandonar a precaución, incorporouse e andou até a tapia, que saltou, deixándose caer alén, ao camiño que por alí discorría.

Tenteando o seu avance cara a un grupo de arbustos, colleu a súa bicicleta e dispúxose a montar. Estaba xa a piques de arrincar cun pé e dispúñase a colocar o outro pedal en posición, cando ouviu o ruído dun corpo pesado que aterraba limpamente sobre os seus pés. Non agardou máis e botou a correr coas mans no guiador da bicicleta, até que puido sentar na sela, os pés nos pedais, listo para unha veloz carreira. Detrás ouvía o pesado paso duns pés que corrían tamén sobre o po do camiño, pero conseguiu adiantarse até que quedou fóra da vista e do ouvido do perseguidor.

Por desgraza, estaba a correr en dirección oposta á poboación, cada vez máis montaña arriba. Sabía que naquela senda non había ningún cruzamento, que a única maneira de retroceder era aproximarse a aquel terror ao que non quería enfrontarse por nada deste mundo. Pasada unha media hora, cando chegou a un terreo abrupto, desmontou. Para estar máis a salvo, deixou a bicicleta na cuneta, rubiu por un valado que pensou que debía rodear uns pastos montañosos, estendeu un xornal sobre a terra e sentou.

—Demo! —exclamou, secando a suor e a humidade da néboa da fronte e da cara—. Demo! —repetiu, leando un cigarro e reflexionando sobre o problema que acababa de deixar ás súas costas.

Non pretendía volver alí. Estaba resolto a non volver a aquel camiño na escuridade e, daquela, apoiou a cabeza nos xeonllos e quedou adurmiñado á espera da luz do día.

Non soubo canto tempo pasou, pero espertouno o ouveo dun coiote novo. Mentres miraba ao seu redor para localizalo no alto do outeiro que se elevaba detrás, observou que a noite cambiara. A néboa desaparecera, igual que a lúa e as estrelas. Mesmo o vento parara. A noite transformouse nunha das balsámicas noites do verán de California. Tratou de volver durmir, pero os ouveos do coiote impedíanllo. Medio atordado, escoitou un canto misterioso, horripilante. Mirando ao seu redor, observou que o coiote xa non ouveaba e corría pola crista do outeiro e detrás, a toda velocidade e sen emitir nin un son, corría a criatura espida que vira no xardín. O coiote pasou a fume de carozo por diante do home, que experimentou un tremendo calafrío ao pórse de pé. Logo rubiu pola costa e montou na bicicleta. Era a súa única oportunidade e sabíao. O terror estaba entre el e Mill Valley.

Descendeu do outeiro a unha velocidade endiañada pero, ao chegar ao fondo, entre profundas sombras, tropezou cun pequeno montículo e saltou por riba do guiador para caer de cabeza en terra.

—Esta non é a miña noite! —murmurou examinando a galla rota da bicicleta.

Cargou con ela e botou a andar. Pouco despois estaba ante a tapia e, case sen fiarse da súa experiencia, buscou no chan pegadas até que as atopou. Eran pegadas de mocasíns, unhas pegadas grandes, que se afundían ben na terra polas punteiras. Foi mentres estaba inclinado examinándoas cando volveu escoitar o horroroso cántico. Vira ao monstro perseguindo o coiote, polo que xa sabía que nunha carreira non tería salvación. Tampouco o tentou así que contentouse con esconderse entre as sombras do outro lado do camiño.

E de novo viu que aquel ser era como un home espido que corría livián, cantaruxando mentres o facía. O ser detívose e o corazón do home deixou de latexar. Pero en lugar de achegarse onde estaba el, deu un salto no aire, agarrouse á póla dunha das árbores do camiño, upouse axilmente cara ao alto e empezou a pasar dunha póla a outra, como un mono. Pasou por riba da tapia, unha ducia de pés máis arriba, bambeou na póla doutra árbore e deixouse caer no chan, desaparecendo da vista. O home esperou uns minutos e logo anovou a marcha.

II

Dave Slotter estaba inclinado sobre o escritorio que lle impedía o paso cara ao despacho particular de James Ward, socio maior da firma Ward, Knowles & Co. Dave estaba enfadado. Todos os que se encontraban na oficina exterior mirárano con excesiva suspicacia.

—Dígalle ao señor Ward que é moi importante! —urxiu.

—Repito que está a ditar a súa correspondencia e non podo molestalo —foi a resposta—. Volva mañá.

—Mañá será tarde. Veña, móvase e dígalle ao señor Ward que é un caso de vida ou morte.

A secretaria dubidou e Dave aproveitou a vantaxe.

—Dígalle só que onte á noite estiven a cruzar Mill Valley e que desexo advertilo de algo moi grave.

—O seu nome? —preguntou ela.

—Non importa o nome. Non me coñece.

Cando Dave penetrou no despacho aínda estaba dun humor bastante furioso, pero cando viu un home gordecho que deu media volta na súa cadeira de brazos xiratoria, deixando de ditarlle algo a unha taquimecanógrafa, o seu estado de ánimo cambiou subitamente. Ignoraba a que se debía aquela mudanza e enfadouse consigo mesmo.

—É vostede o señor Ward? —preguntou Dave cunha fatuidade que aumentou máis a súa irritación, aínda que non desexaba aquel estado de ánimo.

—Si —asentiu o outro—. E quen é vostede?

—Harry Bancroft —mentiu Dave—. Vostede non me coñece e o meu nome non importa.

—Dixéronme que vostede estivo onte á noite en Mill Valley.

—Vostede vive alí, verdade? —retrucou Dave, mirando a taquimecanógrafa con suspicacia.

—Si. Quere dicir que me viu alí? Ben, estou moi ocupado e...

—Gustaríame falarlle a soas, señor.

O señor Ward dirixiulle unha mirada penetrante, dubidou e logo decidiuse.

—Volva dentro duns minutos, señorita Potter.

A moza levantouse, recolleu as súas notas e marchou. Dave mirou o señor James Ward con ar pensativo até que o director da empresa interrompeu os seus pensamentos.

—E ben?

—Onte á noite estiven en Mill Valley —empezou a dicir Dave confusamente.

—Díxoo antes. Que quere?

Dave continuou coa profunda convicción de que o seu relato sería imposíbel de crer.

—Estiven na súa casa, no xardín.

—Que facía alí?

—Fun roubar —explicou el con gran sinceridade—. Sabía que vostede vive só cun cociñeiro chinés e pareceume estupendo. Só que non cheguei a entrar. Ocorreu unha cousa que mo impediu. Por iso estou aquí. Para avisalo. No parque atopei un home... un verdadeiro diaño. Puido facerme cachizas. Deume o maior susto da miña vida. Non leva roupa enriba, case ningunha, rube ás árbores como un mono e corre como un gamo. Vino perseguindo un coiote e gañáballe terreo con gran facilidade.

Dave calou e observou o efecto que causaban as súas palabras, pero non viu ningún. James Ward mostrábase levemente curioso, máis nada.

—Moi singular, moi singular —murmurou—. Un tipo salvaxe, di vostede. Por que veu contarmo?

—Para avisalo do perigo. Eu non son ningún santo, certo, pero non me gusta que se mate ninguén... Ben, cando menos se non é necesario. E sei que vostede corre un gran perigo. Pensei que o mellor era avisalo. Este é o meu xogo. Naturalmente, se quere darme algo pola molestia aceptareino. Tamén pensei niso, pero non me importa que me dea algo ou non. Avisándoo cumpro co meu deber.

James Ward meditou, tamborilando cos dedos sobre a mesa do seu despacho. Dave observou que tiña unhas mans grandes, poderosas, moi ben coidadas a pesar do seu bronceado escuro. Tamén observou que xa sufrira un accidente, pois levaba unha fita cor carne na fronte, sobre un ollo. No entanto, a idea que tiña en mente era incríbel.

O señor Ward sacou unha carteira do peto interior da súa chaqueta, extraeu un billete verde e deullo. Antes de gardalo, Dave reparou en que era de vinte dólares.

—Grazas —engadiu James Ward indicando que a entrevista terminara—. Farei que investiguen o asunto. Un suxeito enfurecido ou salvaxe correndo solto por aí é perigoso.

Pero Ward era un home tan tranquilo que Dave volveu sentirse animado. Ademais, asaltárao unha nova teoría. Evidentemente, o salvaxe era irmán de Ward, un lunático ao que tiñan encerrado. Dave xa ouvira casos semellantes. Talvez o señor Ward desexaba mantelo en silencio. Por iso lle dera os vinte dólares.

—Ouza —empezou a dicir Dave—, pensándoo ben, decátome de que ese ser salvaxe se lle parece moito.

Non puido continuar porque naquel momento foi testemuña dunha asombrosa transformación e atopouse mirando os mesmos ollos azuis, feroces e terríbeis da noite anterior, as mesmas mans en forma de gadoupas e o mesmo corpo formidábel a piques de botárselle enriba. Pero desta volta Dave non tiña a lanterna á man para defenderse, de modo que foi apresado polos dous poderosos brazos con tanta forza que a dor o fixo berrar. Viu os enormes dentes, igual que os dun can a piques de morder. A barba do señor Ward rozoulle a faciana cando aqueles cairos avanzaban cara á súa gorxa. Pero non o mordeu. En cambio, Dave sentiu que o corpo do seu atacante se envaraba e, logo, botou a Dave a un lado con tanta forza que só a parede puido frear o seu voo, deixándoo arquexando e tirado no chan.

—Como te atreves a vir aquí extorsionarme? —gruñiu Ward—. Veña, devólveme os cartos.

Dave alargou o billete sen protestar.

—Crin que viñeras con boas intencións. Agora xa te coñezo. Non quero volver verte nin saber de ti ou irás ao cárcere unha boa tempada. Entendíchelo?

—Si... si, señor —arquexou Dave.

—Lisca...

E Dave marchou sen engadir nada máis, cos brazos doéndolle dun xeito terríbel debido á presa que fixeran neles as grandes mans do señor Ward. Coa man no pomo da porta, ouviu a voz do seu antagonista.

—Tiveches sorte —falou Ward e Dave viu que a cara e os ollos azuis eran crueis e resplandecían orgullosamente—. Tiveches sorte. De querelo, esnaquizaría os músculos dos teus brazos e tiraríaos a este balde do lixo.

—Si, señor —repetiu Dave e unha convicción absoluta vibrou na súa voz.

Abriu a porta e saíu. A secretaria mirouno de maneira inquisitiva.

—Deus! —foi o único que puido soltar Dave e, con esta exclamación, saíu da oficina e da historia.

III

James Ward tiña corenta anos e era un home de negocios con fortuna, malia que moi desgraciado. Durante corenta anos tratara en balde de solucionar un problema que en realidade era el mesmo e que, co paso dos anos, se fora convertendo nunha aflición horríbel. Era dous homes nun e, cronoloxicamente falando, os dous estaban separados por varios miles de anos. Estudara a cuestión da dobre personalidade con máis profundidade que media ducia de expertos naquel terreo tan intricado e misterioso. El mesmo, en efecto, era un caso diferente a todos os demais coñecidos. Nin sequera os voos imaxinativos dos escritores de ciencia ficción deran no albo ao respecto. Non era o doutor Jekyll e Mr. Hyde, non era como o pobre mozo da máis grande historia do mundo, de Kipling. As súas dúas personalidades estaban tan mesturadas que eran conscientes da existencia da outra.

Un dos seus egos era o dun home moderno que vivía durante a última parte do século XIX e a primeira década do XX. O seu outro eu era un ser salvaxe e bárbaro que vivía baixo as primitivas condicións de varios miles de anos atrás. Pero nunca sabía que eu era el nin cal o outro, porque era os dous e cada un ao mesmo tempo. Moi raras veces un deles ignoraba o que estaba a facer o outro. Outra cousa era que non tiña visións nin recordos do pasado no tempo remoto en que vivira o salvaxe. O ser primitivo vivía no presente, pero mentres o facía estaba baixo a compulsión de levar unha forma de vida que pertencía a un pasado moi afastado.

Na súa infancia tivera un problema co seu pai e a súa nai, tamén cos médicos da familia, aínda que ningún deles atinara coa pista da súa estraña conduta. Por isto non comprendían a súa excesiva somnolencia polas mañás, nin a súa actividade excesiva polas noites. Cando o atopaban vagando de noite polos corredores ou rubindo polos tellados ou correndo polas montañas, afirmaban que era un somnámbulo. En realidade, estaba moi esperto e só se achaba baixo a compulsión do seu eu primitivo. Interrogado por un médico estúpido, contoulle a verdade e sufriu a ignominia de ver a súa revelación etiquetada como «soños».

O certo era que ao chegar o solpor e a noite estaba máis esperto que durante o día. As catro paredes dun cuarto eran unha incomodidade e unha restrición. Ouvía miles de voces murmurarlle na escuridade. A noite chamaba por el e el era, durante ese tempo, un roldador nocturno. Pero ninguén o entendía e nunca máis tentou explicalo. Clasificárono como soñador ambulante e adoptaron certas precaucións respecto diso, precaucións que a miúdo resultaban inútiles. A medida que ía crecendo volvíase máis astuto, de modo que pasaba a maior parte das noites ao aire libre, estudando o seu outro eu. O resultado foi que comezou a durmir polas mañás. Resultaron imposíbeis os estudos e a escola polas mañás e acabaron por descubrir que só polas tardes, con mestres particulares, podía aprender algo. Así era o seu eu educado e moderno.

Pero de neno sempre fora un problema. Era coñecido como un tunante provisto dunha insensata crueldade, dunha maldade insoportábel. Os médicos da súa familia diagnosticáronlle unha monstruosidade e unha gran dexeneración mental. Tiña moi poucos amigos e compañeiros e estes, aínda que crían que era algo sensacional, tíñanlle moito medo. En efecto, podía superalos, vencelos, dominalos a todos, aínda que ningún se atrevía a pelexar con el. Era demasiado forte, demasiado feroz.

Aos nove anos fuxiu ás montañas, onde viviu, roldando de noite, durante sete semanas antes de ser descuberto e devolto ao fogar. Era marabilloso como conseguira subsistir e manterse en boas condicións tanto tempo. Non o sabían e el nunca lles falou dos coellos que matara, dos paspallás novos e adultos que capturara e devorara, dos galos e galiñas que lles roubara aos granxeiros, nin da cova que construíra, alfombrada con follas secas e herbas, na que durmira comodamente e a gusto durante as mañás de moitos días.

Na universidade destacou pola súa somnolencia e a súa estupidez durante as conferencias matinais e pola súa intelixencia tan esperta polas tardes. Con lecturas colaterais e axudado polas anotacións dos seus compañeiros de estudo, conseguiu superar aquelas mañás cargadas de sono, mentres que as tardes eran para el triunfais. En fútbol demostrou ser un xigante e un terror e en case todas as diferentes formas de atletismo, agás polos estraños ataques de furia que ás veces o posuían, podía confiar en ser sempre o vencedor. Pero os seus compañeiros temían boxear con el e o seu último combate quedou para o recordo por afundir os dentes no ombreiro do seu adversario.

Despois da universidade, o seu pai, desesperado, enviouno vivir entre os vaqueiros dun rancho de Wyoming. Tres meses máis tarde, os vaqueiros confesaron que o mozo era demasiado para eles e telegrafaron o seu pai para que viñese levar aquel salvaxe. E así, cando chegou o pai para levalo, os vaqueiros aseguráronlle que preferían loitar contra caníbales, lunáticos, gorilas famentos, osos grises e tigres devoradores de homes antes que con aquel universitario que levaba o cabelo peiteado cunha raia no medio.

Había unha excepción á falta de memoria da vida do seu primitivo eu e era a linguaxe. Por algún raro atavismo, certa parte da linguaxe do seu ser primitivo estaba gravada nel como unha memoria racial. En momentos de euforia, de exaltación, ou de loita, non tardaba en entoar uns cánticos bárbaros. Era por este medio polo que localizaba en tempo e espazo a metade da súa personalidade extraviada, que debera morrer e estar convertida en po miles de anos atrás. Cantou nunha ocasión varios daqueles antigos cánticos en presenza do profesor Wertz, que daba cursos de saxón antigo e era ademais un filólogo afamado e apaixonado. Ao primeiro, o profesor aguzou o ouvido e quixo saber que lingua estraña ou que xerga xermánica era aquela. Cando chegou o segundo cántico, o profesor mostrouse sumamente interesado. Acto seguido, James Ward continuou a súa exhibición ofrecendo un ha canción que sempre e de modo irresistíbel acudía aos seus beizos cando estaba encerellado nunha pelexa. Foi o profesor Wertz quen proclamou que non se trataba de ningunha xerga xermánica senón do primitivo alemán, ou do primitivo teutón, dunha data tan remota que era anterior a todo o descuberto polos expertos en tal campo. Tan antigo era que non lograba localizalo e, no entanto, estaba cheo de misteriosas reminiscencias de formas vocais que coñecía e que a súa adestrada intuición lle dicía que eran verdadeiras e reais. Quixo saber cal era a orixe de tales cantos e solicitou o valioso libro que os contiña. Así mesmo, quixo saber por que o mozo sempre se finxía ignorante da lingua alemá. Mais Ward non puido explicar a súa ignorancia nin prestarlle o libro ao profesor. Tras varias semanas de súplicas e sesións, ao profesor Wertz acabou por non lle gustar aquel mozo, tomándoo por mentireiro e clasificándoo como unha persoa de monstruoso egoísmo por non querer darlle nin un indicio daquel libro marabilloso e máis antigo que o máis vello que podía coñecer ou soñar un filólogo.

De pouco lle serviu a aquel mozo de personalidades mesturadas saber que unha metade do seu ser era un tardío norteamericano e a outra metade un primitivo teutón. Porén, o norteamericano tardío non era un ser feble e el (se existía un «el» e un retallo de existencia á parte dos dous) impulsou un axuste ou compromiso entre o eu que corría de noite e mantiña ao outro durmido polas mañás, e o outro eu que era culto e refinado, e que desexaba ser normal, vivir, amar e levar as rendas dun negocio como calquera outro individuo. Polas tardes e ao serán entregábase a unha das súas personalidades e polas noites á outra. As mañás e parte das madrugadas dedicábaas a durmir polos dous. E polas mañás durmía na súa cama como calquera home civilizado. De noite durmía como un animal salvaxe e así durmira a noite que Dave Slotter o descubrira no bosque.

Tras convencer o seu pai para que lle adiantase o capital, dedicouse aos negocios e obtivo grandes éxitos, consagrando aos mesmos todas as súas tardes, mentres que as noites eran para o seu compañeiro. As primeiras horas crepusculares pasábaas en sociedade, pero a medida que se aproximaban as nove ou as dez, unha inquietude irresistíbel apoderábase da súa persoa e desaparecía da sociedade humana até a tarde seguinte. Os amigos e coñecidos pensaban que pasaba gran parte dese tempo practicando algún deporte. E tiñan razón, aínda que xamais soñasen a natureza do mesmo, aínda que o viron correndo de noite perseguindo coiotes polas montañas de Mill Valley. Tampouco os capitáns dalgunhas goletas deron crédito cando informaron de avistamentos, nas xeadas mañás de inverno, dun home nadando por entre o mar picado do estreito de Raccoon ou nos rápidos situados entre a illa de Goat e a illa de Angel a varias millas da costa.

Vivía só na casiña de Mill Valley, agás por Le Sing, o cociñeiro chinés e home para todo, que moito sabía das rarezas do seu amo, que cobraba un bo soldo por calar e que xamais falaba sobre o asunto. Tras a satisfacción das noites, un soño matutino e o almorzo servido por Le Sing, James Ward cruzaba a baía cara a San Francisco no ferry de mediodía, entraba no club e logo na súa oficina convertido nun home de negocios tan normal como calquera da cidade. Pero cando se alargaba a tarde, a noite empezaba a chamar por el. Agudizábanse todas as súas percepcións e vencíao un intenso desasosego. O seu ouvido era máis agudo que durante o día. O milleiro de rumores nocturnos contáballe unha historia atractiva e familiar. Se estaba só empezaba a pasear pola estreita estancia como un paxaro engaiolado, lonxe do seu hábitat natural.

Unha vez atreveuse a namorar. Nunca máis se permitiu tal diversión. Tiña medo. Durante moitos días a moza mostrou nos seus brazos, ombreiros e pulsos varias mazaduras e negróns, como recordos das caricias que el lle deu, pero de noite... Foi unha equivocación. De amar a moza polas tardes todo iría ben, porque el sería o xentil cabaleiro moi namorado, pero de noite era o salvaxe desatado que roubaba a súa amada entre as tebras das selvas teutoas. Sabiamente, decidiu que o acto amoroso podía efectualo polas tardes con éxito, pero a mesma sabedoría convenceuno de que o matrimonio sería un fracaso. Arrepiouno a idea de estar casado e ter nos seus brazos a súa esposa despois do solpor.

Daquela, desterrou o amor da súa vida, regularizou a súa dobre existencia, gañou máis dun millón nos negocios, esqueceu as súas ansias casamenteiras con mulleres de calquera idade, coñeceu a Lilian Gersdale e mantivo con celo a decisión de non vela pasadas as oito da tarde, perseguir de noite os seus coiotes e durmir nas grutas do bosque, manténdoo todo en segredo, menos ante Le Sing e agora... ante Dave Slotter. Era o descubrimento que este fixera das súas dúas personalidades o que o asustaba. A pesar do susto que lle dera ao ladrón, este podía falar. E aínda que calase, máis pronto ou máis tarde algún outro podería descubrir o seu segredo.

Así foi como James Ward levou a cabo un novo e heroico esforzo por dominar o bárbaro teutón que formaba a metade do seu ser. Tanto e tan ben cumpriu a regra de ver a Lilian só polas tardes e durante o crepúsculo, que chegou o momento en que ela o aceptou para ben e para mal, aínda que el, en privado, desexaba ferventemente que non fose para mal. Durante aquel tempo, ningún boxeador adestrou con máis ímpeto como o fixo el para subxugar o salvaxe que aniñaba no seu interior. Entre outras cousas, trataba de quedar esgotado de día para quedar xordo á inevitábel chamada nocturna. Tomou unhas vacacións e realizou longas cazarías, perseguindo o cervo polas rexións máis inaccesíbeis e despoboadas que puido atopar... pero sempre durante o día. A noite atopábao mortalmente canso, no seu cuarto. Na súa casa instalou unha ducia de aparellos de ximnasia e cando outros homes lograban resistir un movemento dez veces, el soportábaos máis de cen. Así mesmo, como un compromiso, construíu unha terraza cuberta para durmir no segundo andar. Alí polo menos respiraba a airexa fresca da noite. Uns dobres biombos impedían que fuxise ao bosque e cada noite Le Sing encerrábao para soltalo pola mañá.

Chegou o momento, no mes de agosto, en que contratou máis serventes para que axudasen a Le Sing e se atreveu a celebrar unha festa na súa casiña de Mill Valley. Lilian, a súa nai, o seu irmán e media ducia de amigos mutuos, foron os invitados. Durante dous días e dúas noites todo foi ben. E na terceira, xogando ao bridge até as once, puido sentirse orgulloso de si mesmo. Disimulara o seu desacougo, pero a sorte quixo que Lilian Gersdale fose a súa opoñente á súa dereita. Era unha moza fráxil, unha delicada flor feminina e, no seu ánimo nocturno, aquela fraxilidade atraíao irremisibelmente. Non era que a amase menos, pero sentíase empuxado a alargar a súa gadoupa e magoala. Especialmente cando ela empezou a gañarlle as mans.

James Ward trouxera á súa casa un dos sabuxos de caza e, cando lle parecía que ía voar en cachizas pola tensión, acariñar o animal acougábao un pouco. Estes contactos coa pel do can producíanlle unha relaxación inmediata e permitíronlle seguir xogando toda a velada. Ningún dos invitados sospeitou a terríbel batalla que o anfitrión estaba a soster, mentres ría e xogaba con sensatez.

Cando se separaron para deitarse, deulle as boas noites a Lilian á vista dos demais. Unha vez na súa terraza-dormitorio e encerrado para maior seguridade, duplicou, triplicou e até cuadriplicou os seus exercicios até que, esgotado, se deitou na cama procurando durmir, pero angustiado por dous problemas que o inquietaban de maneira especial. Un era aquel asunto do exercicio. Era un paradoxo. Cantos máis exercicios realizaba máis forte se sentía. Aínda que era verdade que desta maneira cansaba o seu outro eu teutón, parecíalle que o único que facía era demorar o día fatal en que a súa forza fose excesiva e máis terríbel da que até entón mostrara. O outro problema era o do seu casamento e que estrataxema debería utilizar para evitar a súa esposa despois do solpor. Reflexionando sobre tan importantes problemas, quedou durmido.

De onde xurdiu aquela noite o oso gris foi un gran misterio, mentres que a xente do circo Spring Brothers, que actuaba en Sausalito, estaba a buscar en balde a «Big Ben, o gran oso gris en catividade». Pero Big Ben fuxira e do conxunto de medio milleiro de casas e leiras da rexión, escolleu visitar a propiedade de James J. Ward. O primeiro do que se deu conta o señor Ward foi de que estaba en pé, tremendo pola tensión, coa ansia de pelexar no seu peito e nos seus beizos o vello canto guerreiro. Desde fóra chegábanlle aos seus ouvidos os ladridos e os gruñidos dos sabuxos. E tan aguda como un coitelo a través do balbordo ouviu a agonía dun can ao ser mallado, o seu can, soubo no momento.

Sen pararse a calzar as zapatillas ou acabarse de vestir, atravesou a porta que Le Sing pechara con tanto coidado, precipitouse pola escaleira e saíu á noite. Cando os seus pés descalzos pisaron o grixo miúdo do camiño, detívose en seco, alargou a man cara ao agocho secreto que tan ben coñecía e colleu un garrote moi nodoso, o seu vello compañeiro de moitas noites de aventuras nas montañas. O tremendo tumulto dos cans íase achegando e, facendo voltear o garrote, correu directamente cara á espesura.

A xente da casa reuniuse na ampla balconada. Alguén acendeu a luz eléctrica, pero non puideron ver nada alén das súas propias caras. Máis aló do camiño brillantemente iluminado, as árbores formaban un muro de negrura impenetrábel. Pero nalgún lugar daquelas tebras estaba a ter lugar un combate feroz. Ouvíase o balbordo infernal de varios animais, gruñidos, ouveos, o ruído de golpes e a rotura de herbas e arbustos causada por uns corpos moi pesados.

A culminación da batalla saíu de entre as árbores, desenvolvéndose debaixo dos espectadores. Entón vírono. A señora Gersdale gritou e agarrouse, case desmaiada, ao seu fillo. Lilian agarrou a varanda da balconada con tal forza que durante días gardou a marca nos seus dedos. Miraba arrepiada un xigante de cabelos louros e ollos desorbitados ao que recoñeceu como o home que ía ser o seu esposo. Brandía un enorme garrote e pelexaba con furia contra un monstro maior que calquera oso que vira xamais. As garras da besta causaran un rachón na chaqueta do pixama de Ward e un rego de sangue escorregaba polo seu corpo.

Mentres que toda a ansiedade de Lilian Gersdale era polo seu amado, gran parte da mesma era polo home en si. Nunca imaxinara que un salvaxe tan violento se ocultase baixo a camisa e o aspecto convencional do seu prometido. E nunca soubera como loitaba un home. A pelexa, abofé, non era de estilo moderno nin a libraba un home moderno, aínda que isto ela non o sabía. Porque aquel non era James J. Ward, o home de negocios de San Francisco, senón un descoñecido basto e salvaxe que, por azar, retrocedera tres mil anos.

Os sabuxos, aínda que continuaban co seu balbordo, daban voltas arredor dos combatentes ou entraban e saían do círculo, distraendo así o oso. Cando o animal se revolveu para repeler eses ataques de flanco, o home saltou e o garrote abateuse. Furioso polos golpes que ía recibindo, o oso abalanzábase e o home, esquivando e brincando, evitando os cans, recuaba ou viraba a un lado ou a outro. Entrementres os cans, aproveitando a ocasión, saltaron de novo e volveron cara a eles a cólera do oso.

O final chegou de socato. Dando media volta, o oso gris atrapou un can cunha arremetida que enviou o pobre animal a uns vinte pés de distancia, coas costelas afundidas e o lombo roto. Entón o bruto humano toleou. Por entre os seus beizos asomou a escuma á vez que lanzaba un berro inarticulado ao saltar co garrote ao aire, suxeito con ambas as mans, e con el esmagou a cabeza do colérico oso gris. Nin sequera o resistente cranio dun oso podía resistir a potencia dun golpe tal e o animal caeu entre os exhaustos sabuxos. O loitador saltou por entre a manda, descansando sobre o seu garrote, baixo a luz eléctrica, e entoou un cántico triunfal nunha lingua descoñecida, un canto tan antigo que o profesor Wertz daría por el dez anos da súa vida.

Os invitados apresuráronse a felicitalo e aclamalo, pero James Ward, abandonando de súpeto os ollos do primitivo teutón, reparou na moza do século XX que amaba e sentiu que algo se crebaba no seu cerebro. Avanzou torpemente cara a ela, soltou o garrote e estivo a piques de dar co seu corpo en terra. Algo rompeu no seu interior. Dentro do seu cerebro experimentaba unha agonía terríbel. Era como se a súa alma estivese a voar ao alén. Seguindo a excitada mirada dos demais, botou a vista atrás e percibiu o cadáver do oso. Aquela visión encheuno de pánico. Lanzou un poderoso alarido e fuxiría de non llo impedir os outros, que o levaron á casa.

James J. Ward continúa á fronte da firma Ward, Knowles & Co, pero xa non vive no campo nin corre de noite tras dos coiotes á luz da lúa. O primitivo teutón que había nel morreu a noite da pelexa co oso en Mill Valley. James J. Ward agora é só James J. Ward e non comparte a súa personalidade con ningún vagabundo anacrónico no mundo moderno. E tan único é agora o moderno James J. Ward que coñece en toda a súa amarga experiencia a maldición do temor civilizado. Agora cáusalle medo a escuridade e unha noite no bosque é para el motivo dun terror abismal. A súa casa da cidade está limpísima e sente un grande interese polos aparellos a proba de asaltos e roubos. O seu fogar é unha morea de cables eléctricos e, despois da hora de deitarse, un invitado apenas pode respirar sen facer que soe unha alarma. Do mesmo xeito, inventou unha combinación para fechar as portas sen chaves, que os viaxeiros poden levar no peto do chaleco e aplicala inmediatamente en calquera circunstancia. Pero a súa esposa sabe que non é un covarde. Coñéceo ben. E como calquera outro heroe, el conténtase con descansar sobre os seus loureiros. A súa valentía nunca é desmentida por aqueles dos seus amigos que presenciaron o episodio de Mill Valley.

A INVASIÓN SEN PARALELO

Foi no ano 1976 cando a contenda entre o mundo e a China alcanzou o seu apoxeo, e este foi o motivo polo que se atrasou a celebración do segundo centenario da liberdade americana. Outros moitos plans concibidos polas nacións da Terra foran reformados, revoltos ou aprazados por razóns idénticas.

O mundo espertou de súpeto ante o perigo que corría, pero desde había máis de setenta anos os acontecementos tendían cara a esta crise.

O ano 1904 marcou, loxicamente, o principio dun desenvolvemento que setenta anos máis tarde debía afundir o mundo enteiro na consternación. Neste ano tivo lugar a guerra ruso-xaponesa e os historiadores da época anunciaron gravemente que aquel conflito marcaba a entrada do Xapón na familia das grandes nacións.

As nacións occidentais tentaran en balde estimular a China, pero co seu natural optimismo e o egoísmo de raza chegaran á conclusión de que a tarefa era imposíbel.

A verdadeira causa do seu fracaso foi que entre elas e a China non existía ningún vínculo psicolóxico. As súas maneiras de pensar eran radicalmente diferentes e non tiñan un vocabulario común. O espírito occidental non penetraba máis que superficialmente no espírito chinés e perdíase axiña nun labirinto sen saída. O espírito chinés quería sondar o espírito occidental e batía sempre contra un muro infranqueábel. Non existía ningún medio de comunicarlle as ideas de Occidente á mentalidade chinesa. E a China seguía durmindo. Os éxitos e progresos materiais do Oeste seguían a ser para ela letra morta e Occidente non podía comprender tampouco a letra e o espírito chineses. No fondo da conciencia dunha raza de lingua inglesa, por exemplo, xacía unha capacidade de vibrar ao ouvir o máis mínimo indicio de raíz saxoa, e o subsolo da mentalidade chinesa arreguizábase á vista dos seus radicais monosílabos. Pero o chinés mostrábase refractario á fonética saxoa, como o inglés aos caracteres ideográficos. Os seus espíritos estaban compostos de diferentes materiais. E velaquí que os progresos e éxitos materiais de Occidente escorregaban sobre a intransixencia da China durmida, sen magoala.

Chegaron os acontecementos de 1904 e a vitoria do Xapón sobre Rusia. No entanto, a raza xaponesa representaba a máis fantasiosa e paradoxal de todas as nacións orientais. Dotada dunha curiosa receptividade para todo o que puidese ofrecer Occidente, o Xapón asimilou axiña as ideas occidentais, dixeriunas e aplicounas con tal habilidade que se atopou, de súpeto, armado de xeito total, convertido nunha potencia mundial. Non poderiamos aplicar esta receptividade particular do Xapón á cultura estranxeira de Occidente, fenómeno tan incomprensíbel como certas anomalías biolóxicas observadas no reino animal.

Despois da derrota decisiva inflixida ao Gran Imperio Ruso, o Xapón non tardou nada en soñar pola súa propia conta cun imperio colosal. Fixera de Corea un celeiro de abundancia e unha colonia: os privilexios obtidos por tratado e unha diplomacia de raposo déronlle o monopolio de Manchuria. Aínda non satisfeito, volveu os ollos cara á China. Alá existía un territorio que contiña os máis fermosos depósitos coñecidos de carbón e ferro, o esqueleto das civilizacións occidentais. Despois dos recursos naturais, o factor máis importante da industria é a man de obra. Neste territorio vivía unha poboación de catrocentos millóns de almas, ou sexa un cuarto da poboación mundial nesa época. Ademais, os chineses son excelentes traballadores, sen contar coa súa filosofía ou relixión fatalista e a súa impasíbel constitución nerviosa, que fan deles soberbios soldados cando son ben orientados. É inútil dicir que o Xapón estaba disposto a provelos da dirección adecuada.

Vantaxe aínda máis preciosa, desde o punto de vista xaponés, era que os chineses configuraban unha raza aliada. O enigma que representaba o carácter chinés para os occidentais non preocupaba os xaponeses, que o comprendían como nós non poderemos nunca facelo. As súas mentalidades idénticas estaban baseadas sobre os mesmos símbolos que procedían dos mesmos vellos costumes. Os xaponeses penetraban no espírito chinés sen parar ante os obstáculos que a nós nos pechan o camiño, tomaban a curva que escapa á nosa vista e desaparecían no horizonte, mentres que nós non sabiamos saír da lameira. Aqueles irmáns de raza, a pesar dos séculos transcorridos desde a súa diverxencia do tronco mongol, comprendíanse a través da escrita ou da lingua e, a pesar das diferenzas e dos cambios determinados por diversas condicións e influencias de sangue estranxeiro, posuían no fondo da alma e nas fibras máis íntimas do seu organismo unha herdanza común e unha similitude xenética que desafiaba o transcurso do tempo.

O Xapón encargouse logo de administrar a China. Nos anos inmediatos que seguiron á guerra con Rusia, os seus axentes invadiron lentamente a China Central. A miles de quilómetros, máis aló das misións máis avanzadas, os seus enxeñeiros e espías empezaron a moverse disfrazados de coolies, de vendedores ambulantes e de monxes budistas, tomando nota dos cabalos de vapor de cada fervenza, do posíbel emprazamento de cada industria, da altura das montañas e dos desfiladeiros, das vantaxes e dos puntos febles dos lugares estratéxicos, da riqueza dos vales cultivados, do número de bois empregados en cada distrito ou dos traballadores que se podían recrutar á forza. Xamais se levou a cabo un censo parecido e non podía ser feito por ningún outro pobo que non fose aquel, o dos xaponeses testáns, pacientes e patriotas.

Pero ao mesmo tempo o segredo foi descuberto. Os oficiais xaponeses reorganizaron o exército chinés. Os seus sarxentos instrutores transformaron os guerreiros medievais en soldados do século vinte, afeitos a toda a ciencia da guerra moderna, cunha proporción de bos tiradores superior á media de calquera exército occidental. Os enxeñeiros xaponeses profundaron e ensancharon a complicada rede de canles, construíron fábricas e fundicións, enlazaron o imperio cunha rede de liñas telegráficas e telefónicas e inauguraron unha era de construción de vías férreas. Aqueles promotores da civilización mecánica descubriron os xacementos de petróleo de Chusan, as montañas de ferro de Whang-Sing, as minas de cobre de Shansi e perforaron os pozos de gas de Woe-Wee, as máis marabillosas reservas de gas natural que existían no mundo.

Algúns emisarios xaponeses formaban parte do Consello do Imperio Chinés e murmuraban nos ouvidos dos homes de Estado. A reconstrución política do país foi obra súa. Substituíron a clase dos letrados, profundamente reaccionarios, e aseguráronlles postos oficiais aos partidarios do progreso. En cada capital ou cidade apareceron os xornais. Naturalmente, redactores xaponeses tomaban a dirección política destes inspirándose directamente en Tokio. Estes xornais foron educando progresivamente a gran masa da poboación.

A China espertaba por fin e alí onde Occidente fracasara, o Xapón triunfou. Realizou as transformacións da cultura e do progreso, inintelixíbeis até entón para o espírito chinés. O mesmo Xapón abraiara o mundo ao abrir os ollos, pero naquela época non posuía máis que corenta millóns de habitantes. O prodixioso espertar da China, cos seus catrocentos millóns e tendo en conta o progreso do mundo enteiro, empezaba a ser bastante inquietante. Era a máis colosal das nacións e a súa voz non tardou en facerse ouvir con acentos categóricos nos asuntos e consellos políticos dos diferentes estados. O Xapón empuxábaa a iso e os arrogantes pobos occidentais escoitábana con respecto.

O rápido e destacado ascenso da China proviña sobre todo da calidade superior da súa man de obra. Desde sempre, o chinés encarnaba o tipo perfecto da habilidade industrial. Ningún traballador en todo o mundo podía compararse con el. Traballaba como se respira, co mesmo ardor co que os pobos se dedicaban ás incursións e loitas en países afastados. Para el a liberdade resumíase en atopar traballo. Labrar e cultivar sen parar, velaquí todo o que el lles pedía á vida e ás eventuais potencias.

Pois ben, este espertar da China procuráballe á súa enorme poboación un libre acceso non só ao traballo ilimitado, senón tamén aos utensilios máis perfeccionados para o traballo mecánico e científico.

O dragón rexuvenecido non debía tardar en erguerse sobre as súas poutas nunha pose de desafío heráldico. A China empezou a descubrir nela un orgullo e unha vontade propias e empezou a reaxir ante a tutela do Xapón. Pero este mal humor non durou moito tempo. Ao principio, aconsellada polos xaponeses, expulsara do Imperio todos os misioneiros, enxeñeiros, militares, instrutores, comerciantes e profesores de Occidente. Logo púxose a tratar da mesma maneira os representantes do Xapón. Os conselleiros políticos de devandita nación foron enchidos de honras e de condecoracións e despois enviados ás súas casas. O Xapón saldara as súas contas co Occidente que o espertara, pero a China saldou as súas da mesma maneira co Xapón, que acababa de facerlle o mesmo servizo. Fóronlle dadas as grazas pola súa beneficiosa axuda e logo enviárono á casa coas súas armas e equipaxes.

As nacións occidentais burláronse. O soño fantástico do Sol Nacente veuse abaixo. O Xapón enfadouse e a China limitouse a rir. O sangue dos samurais ferveu, desenvaiñaron os seus sabres e o Xapón declarou temerariamente a guerra. Isto tivo lugar no ano 1942. Logo de sete meses de matanzas, perdeu Manchuria, Corea e Formosa. Arruinou e abandonou as súas pequenas illas xa superpoboadas e desentendeuse do drama mundial. A partir de entón entregouse á arte e limitouse a fascinar o mundo coas súas creacións de marabillosa beleza.

En contra do que se esperaba en xeral, a China non se mostrou agresiva en absoluto, non se compraceu en ningún soño napoleónico, senón que se esforzou exclusivamente nas artes da paz. Despois dun período de inquietude, implantouse a idea de que a China era temíbel, non no campo da guerra senón no do comercio. Máis adiante viuse que o mundo non comprendera o verdadeiro perigo. A China seguiu perfeccionando a súa civilización mecánica. En lugar dun enorme exército permanente, organizou unha milicia infinitamente máis numerosa e eficaz. A súa mariña era tan pequena que o mundo enteiro se mofaba dela, mais non tentou reforzala. Os seus barcos de guerra non entraron xamais nos portos internacionais abertos polos tratados.

O verdadeiro perigo residía na fecundidade das súas entrañas e foi en 1970 cando se ouviu o primeiro berro de alarma. Desde había algún tempo todos os territorios contiguos ao Imperio Central se queixaban da emigración chinesa e os pobos souberon pronto que aquel país posuía unha poboación de cincocentos millóns de almas, que aumentara en cen millóns de habitantes desde o seu espertar. Burchaldter chamou a atención sobre o feito de que existían sobre a terra máis chineses que brancos. Había, simplemente sumando as poboacións dos Estados Unidos, de Canadá, de Nova Zelandia, de Australia, de África meridional e das nacións europeas, ou sexa un total de 495.000.000, que a poboación da China excedía en cinco millóns. Aquelas cifras deron a volta ao mundo e este tremeu.

Durante aquela época de transición e de desenvolvemento da súa potencia, a China non abrigaba soños de conquista. O chinés non é de raza imperialista. Industrioso, economizador e pacífico, considera a guerra como unha tarefa desagradábel pero necesaria, que é preciso realizar de cando en vez. Mentres que as razas occidentais loitaban entre elas e corrían desde había longos anos a grande aventura unhas contra as outras, a China seguira tranquilamente facendo funcionar as súas máquinas e medrando. Agora excedía os límites do seu imperio e rebordaba sobre os territorios adxacentes coa lentitude e a certeza aterradora dun glaciar.

A consecuencia da alarma provocada polas cifras de Burchaldter en 1970, Francia organizou unha resistencia longamente premeditada. A Indochina francesa atopábase invadida, alagada de emigrantes chineses. Francia gritou «basta». A ondada seguía avanzando. Francia reuniu un exército de cen mil homes na fronteira chinesa da súa desgraciada colonia e a China enviou un exército dun millón de milicianos detrás do cal marchaba outro composto polas súas mulleres, fillos e familiares dos dous sexos. A expedición francesa foi varrida como un enxame de moscas. Os milicianos chineses coas súas familias, cun total de máis de cinco millóns, tomaron posesión tranquilamente da Indochina francesa e establecéronse nela para quedar uns poucos miles de anos.

Francia, aldraxada, alzouse en armas, enviou unha serie de frotas contra as costas chinesas e estivo a piques de arruinarse no esforzo. A China non posuía mariña. Meteuse na súa cuncha como unha tartaruga. Durante un ano a frota francesa bloqueou a costa e bombardeou as cidades e vilas costeiras. A China non se preocupou o máis mínimo. Non dependía do resto do mundo para nada. Mantíñase á marxe do alcance dos canóns franceses e seguía traballando. Francia lamentábase, retorcía as mans impotentes e apelaba ás nacións mudas de estupor. Entón desembarcou un corpo expedicionario de douscentos cincuenta mil homes de elite e penetrou sen resistencia no interior. Non os volveron ver xamais. As liñas de comunicación foron cortadas desde o segundo día. Non volveu ningún sobrevivente para contar o ocorrido. O corpo desaparecera literalmente no bandullo da China.

Ao longo dos cinco anos seguintes, a expansión da China seguiu en todas as direccións terrestres. Siam foi anexionado ao Imperio do Dragón e, a pesar de todo o que puido facer Inglaterra, Birmania e a península de Malaca foron invadidas, mentres que, a todo o longo da fronteira sur da Siberia, Rusia estaba presionada polas hordas chinesas. A operación era moi simple. Primeiro viña a emigración ou, mellor dito, xa estaba instalada, pois fórase introducindo lenta e disimuladamente nos anos precedentes. Logo sacaban as armas e toda oposición era varrida por unha monstruosa ondada de milicianos seguidos das súas familias e das súas equipaxes. Finalmente establecíanse como colonos nos territorios conquistados. Non se viu xamais un método tan estraño e eficaz para conquistar o mundo.

Ao sur, o Nepal e o Butan afundíronse e toda a fronteira setentrional da India foi alagada por aquela terríbel masa vivente.

Ao Oeste, Boukharia e até Afganistán ao sudoeste, foron invadidos. Persia, Turkestán e toda Asia Central foron engulidos. Naquela época, Burchaldter tivo que revisar os seus cálculos que xa non eran exactos. A poboación da China alcanzou setecentos millóns, ou oitocentos. Ninguén sabía xa exactamente cantos eran, pero en todo caso non tardarían moito en chegar aos mil millóns. Burchaldter anunciou que existían no mundo dous chineses por cada branco e o mundo tremeu. O desenvolvemento da China empezara en 1904. Lembrouse que desde aquel ano non se padeceu fame. A unha media de cinco millóns por ano, desde había setenta anos, o aumento total debera de ser de 350 millóns. Pero quen podía sabelo con exactitude? Como informarse sobre aquela estraña e nova ameaza da nova China rexuvenecida, fecunda e militante?

A Convención de 1975 foi convocada en Filadelfia. Todas as nacións occidentais e algunhas das orientais enviaron os seus delegados. Non se chegou a nada, falouse de instituír en todos os países primas de natalidade, pero os matemáticos non tomaron aquela idea en serio e demostraron que a China levaba xa demasiada vantaxe naquel sentido. Ninguén puido suxerir a maneira de facela entrar en razón. As potencias unidas dirixíronlle un chamamento ameazándoa, pero aí acabou a iniciativa da Convención de Filadelfia e a China contentouse con mofarse da Convención e das potencias. Li-Tang-Foung, encarnación do pensamento do Dragón, dignouse a responder:

«Que lle importa á China o Comité das Nacións? —dicía aquel potentado—. Somos a máis antiga, a máis honorábel e a máis realista das razas. Temos o noso destino que cumprir. É molesto que non se adapte ao do resto do mundo, pero, que se pode facer? Disertastes amplamente sobre os dereitos das razas realistas e herdeiras da terra e nós podemos simplemente responder que o que viva poderá velo. Sodes incapaces de invadir o noso país a pesar das vosas frotas. Non nos ameacedes. Coñecemos a debilidade da nosa mariña: só serve de policía. Non nos preocupamos o máis mínimo do mar. A nosa forza reside na nosa poboación, que pronto alcanzará os mil millóns. Grazas a vós estamos equipados con todos os mecanismos da vida moderna. Enviade os vosos corpos expedicionarios, pero lembrade o que lle sucedeu a Francia. O desembarco de medio millón de soldados nas nosas costas esgotará os recursos de calquera dos vosos países e os mil millóns da nosa poboación tragaranos dun bocado. Enviade un millón, enviade cinco e engulirémolos coa mesma facilidade que unha pequena cunca de arroz. Tal como ameazastes, vós, os Estados Unidos, poderiades exterminar os dez millóns de coolies instalados nas vosas costas... Pois ben, este total representa apenas a metade do noso superávit de nacementos.»

Así falou Li-Tang-Foung. O mundo estaba turbado, desorientado e estarrecido. Dicíanlle as verdades. Non existía ningún medio para loitar contra aquel excedente de nacementos. Se a poboación chinesa alcanzaba os mil millóns e aumentaba vinte millóns por ano, dentro de vinte e cinco anos alcanzaría os mil cincocentos millóns, é dicir a cifra da poboación total do globo en 1904. E que se podía facer? Non existía ningún instrumento para conter aquela marea crecente. A guerra era inútil. A China mofábase do bloqueo das súas costas e convidaba os invasores a precipitarse na súa boca, que era grande dabondo como para tragar todos os exércitos do mundo. E entrementres a ondada amarela seguía derramándose sobre Asia. A China escachaba coa risa ao ler nas revistas estranxeiras as doutas elucubracións dos sabios.

Pero existía un individuo ao que a China non tivera en conta. Chamábase Jacobus Laningdale, un sabio se se quere, no sentido máis amplo da palabra. En calquera caso, era un home de ciencia descoñecido até o momento, empregado nos laboratorios da Oficina de Hixiene de Nova York. Posuía un cerebro como o dos demais, pero contiña a suficiente sabedoría como para concibir unha idea e gardala en segredo. Madurando a súa idea en lugar de escribir un artigo para as revistas, pediu vacacións. O 19 de setembro de 1975, chegou a Washington. A pesar da hora tardía, foi dereito á Casa Branca asegurándose de antemán unha audiencia co Presidente da República dos Estados Unidos. Estivo encerrado con este durante tres horas. O que pasou entre eles non o soubo o mundo até moito máis adiante. De feito, naquel tempo, o mundo non se interesaba por Jacobus Laningdale. Ao día seguinte, o Presidente convocou un consello do gabinete ao que asistiu aquel personaxe e cuxas resolucións foron mantidas en segredo. Pero na mesma tarde daquel día, Rufus Cowdery, secretario de Estado, saíu de Washington e embarcou ao día seguinte pola mañá cara a Inglaterra. O segredo que levaba con el empezou a divulgarse, pero unicamente entre os xefes de Estado. Unha ducia de homes, quizais, en cada nación, recibiron baixo segredo a comunicación da idea nada no cerebro de Jacobus Laningdale. Aos poucos, con aquela divulgación, unha grande actividade comezou a manifestarse nos talleres de construción marítima, os arsenais e os portos de guerra. Os pobos de Francia e de Alemaña empezaron a sospeitar, pero o voto de confianza que lles pediron os seus gobernos era tan sincero que aceptaron aquel proxecto descoñecido que se estaba realizando.

Foi na época da Gran Tregua. Todos os países se comprometeran solemnemente a non entrar en guerra uns contra outros. O primeiro acto definido foi a mobilización gradual dos exércitos de Rusia, Alemaña, Italia, Grecia e Turquía. Logo empezou o desprazamento cara ao leste. Todas as vías férreas que penetraban en Asia foron ateigadas de trens militares. O obxectivo das operacións era a China, pero non se sabía nada máis. Un pouco máis tarde produciuse un gran movemento polo mar. De todos os países partiron expedicións marítimas. As frotas seguíanse unhas ás outras e dirixíanse todas cara ás costas chinesas. As nacións rastrexaron os seus estaleiros e enviaron as súas falúas de aduanas, os seus avións, os seus barcos de abastecemento, os seus antigos cruceiros e acoirazados e todas as armas modernas das que dispuñan. Non tendo bastante con isto, sumaron a mariña mercante. Segundo as estatísticas, 58.640 barcos de vapor equipados con proxectores e canóns de tiro rápido foron enviados á China polas diferentes nacións.

A China seguía rindo. Ao longo das súas fronteiras terrestres aliñáronse millóns de guerreiros de Europa. Ela mobilizou cinco veces máis milicianos e esperou a invasión. Fixo o mesmo nas súas costas. Pero esta vez estaba intrigada.

Despois daqueles enormes preparativos, a invasión non se producía. Non entendía nada. Todo seguía tranquilo ao longo da fronteira siberiana. Nas costas das cidades e as vilas non se producían bombardeos. Non se vira xamais na historia do mundo unha concentración tan poderosa de frotas de guerra. Atopábanse alí reunidas, de día e de noite, millóns de toneladas de barcos de guerra que sucaban as augas chinesas e, con todo, nada estoupaba, non se daban tentativas. Pensaban facela saír da súa casca? A China sorría. Pensaban cansala ou facerlle pasar fame? A China sorría aínda máis.

Pero o primeiro de maio do ano 1976, se o lector se atopase na cidade imperial de Pequín, poboada entón por once millóns de almas, asistiría a un curioso espectáculo. Vería as rúas cheas de poboación amarela parolando animadamente, todas as melenas botadas para atrás, todos os ollos oblicuos mirando ao ceo. E, moi alto no ceo, podería percibir un punto minúsculo cuxos movementos regulares lle farían saber que se trataba dun avión. Daquel aeroplano que viraba en todos os sentidos por encima da cidade, chovían estraños proxectís inofensivos, uns fráxiles tubos de cristal que rompían en cachizas nas rúas e sobre os tellados. Nada de particular ocorría con aqueles tubos de cristal, nada acontecía, nada explotaba. Tres chineses foron mortos por aqueles tubos caídos desde tal altura, pero que importancia tiña a morte de tres chineses nun país onde cada ano nacían vinte millóns máis de chineses dos que morrían. Un tubo caeu directamente no estanque dun xardín e o seu propietario retirouno intacto. Non se atreveu a abrilo e, acompañado polos seus amigos e rodeado dunha multitude crecente, levouno ao maxistrado do distrito. Este era un home valente. Rompeu o misterioso tubo golpeándoo co fogón de cobre da súa pipa. Non se produciu nada anormal. Un ou dous dos asistentes máis próximos creron ver saír voando uns mosquitos. Iso foi todo. A xente escachou coa risa e dispersouse.

Non só a cidade de Pequín, senón a China enteira estaba a ser bombardeada por tubos de cristal. Os pequenos avións lanzados desde os barcos non levaban máis que dous homes cada un e por todas as partes, por riba das cidades, vilas e aldeas, daban as súas voltas, un dos aviadores dirixindo o aparello, o outro tirando os tubos pola borda.

Pero se o lector volvese a Pequín semanas máis tarde, buscaría en balde os seus once millóns de habitantes. Atoparía un pequeno número deles, talvez algúns centos de miles en estado de descomposición dentro das casas e nas rúas desertas ou amoreados sobre os carros fúnebres abandonados. Para atopar os demais tería que buscar nas grandes e pequenas vías de comunicación. E aínda así non descubriría máis que algúns grupos fuxindo da cidade apestada de Pequín, xa que a súa fuxida estaba balizada por innumerábeis cadáveres podrecendo á beira das estradas. E o que pasaba en Pequín reproducíase en todas as cidades, vilas e aldeas do imperio. A praga facía estragos de punta a punta do país. Non eran unha ou dúas epidemias, eran máis de vinte. Todas as formas virulentas de enfermidades infecciosas se desencadearon sobre o territorio. O goberno chinés comprendeu tarde a fin daqueles xigantescos preparativos, daquela distribución de exércitos mundiais, daqueles voos de avións e daquela chuvia de tubos de cristal. As súas proclamacións caeron no baleiro e non podían nin sequera conter os once millóns que fuxían de Pequín para diseminar o contaxio por todo o país. Os médicos e oficiais de sanidade morrían nos seus postos e a morte, triunfante, adiantábase aos decretos de Li-Tang-Foung. A el tamén se lle botou enriba, xa que Li-Tang-Foung sucumbiu na segunda semana.

Se se tratase dunha soa epidemia a China quizais podería salvarse. Pero a vinte epidemias ningunha criatura podía escapar. O que esquivaba as vexigas morría da escarlatina. O que se cría protexido contra a «febre amarela» sucumbía ao cólera. A morte negra, a peste bubónica, varría os sobreviventes. Todos aqueles microbios, xermes, bacterias e bacilos, cultivados nos laboratorios de Occidente abatéronse sobre a China naquela chuvia de tubos de cristal.

Desapareceu toda organización. O goberno derrubouse. Decretos e proclamas eran inútiles xa que aqueles que acababan de redactalos e asinalos se esvaecían da noite para a mañá. E os millóns de seres acosados pola morte non paraban na súa tola carreira para tomar nota de nada. Fuxían das cidades para contaminar os campos, propagaban as enfermidades alá onde fosen. Estaban en pleno verán —Jacobus Laningdale escollera o momento con bo xuízo— e a morte facía estragos por todas as partes. Moitos acontecementos foron reconstruídos segundo certas conxecturas e moitos outros a partir dos relatos dos sobreviventes. As miserábeis criaturas precipitáronse a millóns a través do Imperio. Os enormes exércitos que a China reunira nas súas fronteiras fundíronse como a neve ao sol. As granxas foron saqueadas pola xente famenta, a terra xa non recibiu máis semente e os cereais, maduros xa, podreceron. Aquela fuxida universal constituíu quizais o trazo máis salientábel da catástrofe. Millóns de seres precipitáronse cara ás fronteiras para atoparse alí detidos e rexeitados polos xigantescos exércitos de Occidente. A masacre daquelas hordas loucas foi algo asombroso. En varias ocasións as liñas defensivas tiveron que retroceder trinta ou corenta quilómetros para escapar do contaxio dos cadáveres.

Nunha ocasión a epidemia atravesou as liñas inimigas e caeu sobre as tropas alemás que vixiaban a fronteira de Turkestán. Tomáronse medidas en vista dun acontecemento como aquel e aínda que custou a vida de sesenta mil soldados europeos, o corpo internacional de médicos estabeleceu un cordón sanitario e afastou o contaxio. Foi no transcurso desta loita cando tivo lugar, entre os xermes mórbidos, unha especie de hibridación da que resultou un novo microbio dunha virulencia inaudita. Intuído nun principio polo Dr. Vomberg, que foi infectado por devandito microbio e morreu a consecuencia do mesmo, debía ser máis adiante illado e observado por Stevens e Hazanfelt.

Así foi a invasión sen paralelo á China. Xa non había esperanza para aqueles millóns de homes encerrados no seu inmenso foxo. Perdendo toda cohesión e organización, estaban destinados a morrer sen fuxida posíbel. Foron rexeitados tanto das súas fronteiras terrestres como das marítimas. Setenta mil barcos patrullaban as costas. De día, o fume das súas chemineas anubraba o horizonte e de noite, os proxectores fendían a escuridade para descubrir a menor embarcación. As tentativas das inmensas frotas de xuncos foron patéticas: ningunha escapaba á vixilancia daqueles cans de mar.

Os mecanismos da guerra moderna detiveran as masas desorganizadas da China, mentres as epidemias realizaban a súa obra. A guerra pola vella converteuse en obxecto de burla, boa soamente para patrullar. A China rira da guerra e soportáraa. Pero esta era a guerra ultramoderna, a guerra do século vinte, a guerra dos sabios e dos laboratorios, a guerra de Jacobus Laningdale.

Os canóns de cen toneladas non eran máis que xoguetes comparados cos proxectís microorgánicos lanzados polos laboratorios, por aqueles mensaxeiros da morte, aqueles anxos desapiadados que arrasaban un imperio de mil millóns de almas.

Durante todo o verán e o outono de 1976, a China foi un inferno. Era imposíbel escapar dos proxectís microscópicos que chovían sobre os refuxios máis apartados. Centos de millóns de cadáveres quedaban sen sepultura e os xermes aumentaban. Nos últimos tempos millóns de seres morrían cada día de fame. A fame debilitaba as vítimas e destruía as súas defensas naturais contra as enfermidades. Por todas as partes reinaba n o canibalismo, o asasinato e a tolemia. E así, desta maneira tan espantosa, pereceu a China.

Até o período máis frío do mes de febreiro seguinte non se organizaron as primeiras expedicións. Restrinxidas e compostas por sabios e corpos do exército, entraron na China por todos os lados. A pesar das minuciosas precaucións tomadas contra o contaxio, moitos soldados e algúns médicos resultaron infectados. Atoparon a China arrasada, como un deserto lúgubre a través do que vagaban cans salvaxes e bandidos desesperados. Todos os sobreviventes que se atoparon foron condenados a morte. Logo empezou a gran empresa de saneamento da China na que se empregaron cinco anos e varios miles de millóns de dólares. Despois diso, a xente afluíu, non por zonas segundo a teoría do barón Albrecht, senón de forma heteroxénea, segundo o programa democrático do goberno norteamericano.

Foi unha enorme e feliz mestura de nacionalidades a que se estabeleceu na China en 1982 e ao longo dos anos seguintes —unha experiencia colosal lograda con cruzamentos étnicos—. Coñecemos hoxe os espléndidos resultados, mecánicos, intelectuais e artísticos, que se fan patentes por todas as partes.

En 1987, finalizando a Gran Tregua, volvéronse avivar entre Francia e Alemaña as antigas disputas seculares. En abril, o neboeiro da guerra empezaba a facerse ameazador, cando o 17 do mesmo mes, foi convocada a Convención de Copenhague.

Asistiron representantes de todos os pobos do mundo e todas as nacións se comprometeron solemnemente a non empregar xamais unhas contra as outras os métodos de guerra de laboratorio que utilizaran para invadir a China.

(Extracto de Ensaios Históricos, de Wall Mervin, transcrito por Jack London.)

A FORZA DOS FORTES

As parábolas non menten,
pero os mentireiros utilízanas.
Lip King

O vello Barba-longa fixo unha pausa no seu relato, chupou os seus dedos cheos de graxa e limpounos sobre o seu costado, que deixaba ao descuberto a pel de oso que constituía o seu único vestido.

En crequenas, rodeábano tres mozos, os seus netos. Corre-cervo, Cabeza-marela e Medo-da-noite. Todos se parecían moito, miseramente vestidos con peles de animais, delgados, cadeiras estreitas e pernas torcidas, pero con amplos peitos, brazos musculosos e mans enormes. O pelo saíalles abundante polo tórax e as costas, así como polas partes exteriores dos brazos e as pernas: das súas cabezas acolchadas por unha cabeleira virxe saían a cada pouco longos guechos que caían diante dos seus ollos, pequenos, negros e brillantes como os de paxaros de presa. As súas órbitas estaban xuntas, os seus pómulos separados, os seus maxilares inferiores eran prominentes e masivos.

Baixo a bóveda estrelada recortábanse cadeas de montañas cubertas de bosques. Moi lonxe, o reflexo dun volcán arroibaba o ceo. Detrás deles entreabríase a escura caverna de onde sopraba unha corrente de aire intermitente. Diante deles, moi preto, ardía unha fogueira, á beira xacía o corpo medio devorado dun oso, que vixiaban a distancia varios cans grandes e semellantes a lobos. Cada home puxera preto del o seu arco, as súas frechas, as súas mazas e, na entrada da caverna, había apoiadas varias xavelinas rudimentarias.

—Así é como deixamos a caverna pola árbore —resumiu o vello Barba-longa.

E botaron a rir como nenos grandes ao evocar unha vella historia. Barba-longa fixo o mesmo e o amuleto de óso de dez centímetros que lle atravesaba o nariz movíase dándolle máis ferocidade á súa fisionomía. Naturalmente a frase non se parece apenas á serie de sons animais que saíron da súa boca e que significan o mesmo.

—Este é o meu primeiro recordo do Val do Mar —continuou Barba-longa—. Eramos unha banda de parvos que ignorabamos o segredo da forza, xa que cada familia vivía soa e apañábase pola súa conta. Eran uns trinta, pero non se entendían entre eles, non se visitaban e temíanse mutuamente. Na cima da nosa árbore construímos unha choza de canas sobre unha plataforma onde amoreamos grandes pedras destinadas aos cranios dos nosos eventuais visitantes. Por outra banda, tiñamos as nosas xavelinas e os nosos arcos, e non pasabamos nunca baixo as árbores doutras familias. O meu irmán aventurouse unha vez baixo a árbore do vello Buu-ough e saíu coa cabeza rota, simplemente. Este vello Buu-ough era moi forte, capaz, segundo parece, de arrincarlle a cabeza a un home. Nunca ouvín dicir que o fixese, pero ninguén lle deu ocasión, o meu pai menos que outros. Un día en que este se atopaba na praia, Buu-ough púxose a perseguir a miña nai. Ela non podía correr rápido porque recibira na véspera unha poutada de oso na montaña onde recollía bagas. Buu-ough atrapouna e levouna á súa árbore. O meu pai non se atreveu xamais a ir buscala. Tiña medo e o vello Buu-ough facíalle acenos. Por outra banda, o meu pai non se preocupou demasiado. Brazo-de-ferro, un dos mellores pescadores era un home moi forte tamén. Un día que subía ás rochas buscando ovos de andoriñas caeu polo cantil. A consecuencia deste accidente perdeu todas as súas forzas, tusiu continuamente e os ombreiros xuntáronselle. Entón o meu pai tomou a muller de Brazo-de-ferro e, cando o marido veu tusir baixo a nosa árbore o meu pai botou a rir e tiroulle pedras. Así eramos entón, non sabiamos facernos fortes unindo as nosas forzas.

—Un irmán podía raptar a muller do seu irmán? —preguntou Corre-cervo.

—Si, a condición de ir vivir a outra árbore.

—Nós xa non facemos cousas así —observou Medo-da-noite.

—Porque lles ensinei mellores maneiras aos vosos pais.

Barba-longa alargou o seu brazo peludo cara ao asado de oso e colleu un anaco de graxa que enguliu con ollos moi abertos. Despois limpou de novo as mans sobre o seu costado espido e continuou:

—O que vos conto ocorreu hai moito tempo, cando non coñeciamos aínda as boas maneiras.

—Debías de ser moi basto para non coñecelas —dixo Corre-cervo e Cabeza-marela aprobou cun gruñido.

—Eramos, pero aínda chegamos a selo moito máis, como ides ver. Así e todo, aprendemos a vivir mellor e velaquí como: nós, Comedores-de-peixe, non aprenderamos aínda a unir as nosas forzas para facernos fortes individualmente. Pero os Comedores-de-carne que vivían no Gran Val, alén da montaña, si. Cazaban e pescaban xuntos, e reuníanse para combater. Un día invadiron o noso val. Cada unha das nosas familias retirouse á súa caverna ou á súa árbore. Os Comedores-de-carne non eran máis de dez, pero atacaban ao unísono, mentres que nós loitabamos individualmente e polos nosos propios medios.

Barba-longa contou longa e laboriosamente cos dedos.

—Eramos setenta homes —concluíu—. Eramos fortes e non o sabiamos. Vimos como os Comedores-de-carne atacaban a árbore de Buu-ough. El defendeuse con valentía pero sen esperanza. Nós mirabamos. Cando varios dos Comedores-de-carne subiron ao asalto, Buu-ough tivo que asomarse para tirarlles pedras sobre a cabeza. Os outros non esperaban outra cousa para acabar con el a frechazos. Esta foi a fin de Buu-ough. Posteriormente, os Comedores-de-carne asaltaron a caverna do Chosco e a súa familia. Acenderon un lume na entrada e afogárono, como hoxe fixemos nós con ese oso. Despois diso tocoulle a Seis-dedos, na súa árbore, e mentres o masacraban co seu fillo adulto, o resto da nosa banda marchou a lume de biqueira. Capturaron algunhas das nosas mulleres e mataron dous vellos que non podían correr e varios nenos, e despois levaron varios prisioneiros ao Gran Val.

»A continuación dese desastre, os que quedaban dos nosos reunímonos ás agachadas e sen dúbida polo noso terror e a necesidade que tiñamos de solidarizarnos, e discutimos o asunto. Este foi o noso primeiro consello serio e desembocou na formación da nosa primeira tribo. Acababamos de recibir unha lección. Cada individuo daqueles dez Comedores-de-carne posuía a forza de dez porque os dez combateran como un só home e uniran as súas forzas, mentres que as nosas trinta familias, sesenta persoas, non posuían máis que a forza dun só individuo, pois pelexaban cada un pola súa conta. Foi unha gran conferencia, difícil así e todo, xa que non posuïamos para explicarnos os xeitos modernos inventados por varios dos nosos, pero sobre todo polo Escaravello. Pero a pesar de todo, puxémonos de acordo en reunir as nosas armas e combater como un só home a próxima vez que os Comedores-de-carne cruzasen a crista para vir roubar as nosas mulleres. E esta foi a orixe da tribo.

»Puxemos dous homes sobre a crista, un de día e outro de noite, para vixiar os movementos dos Comedores-de-carne. Estes dous representaban os ollos da tribo. Por outra banda, dez homes armados cos seus arcos, frechas e xavelinas debían facer quendas, dispostos para o combate. Antes, cando un home ía buscar peixe, marisco ou ovos de gaivota, levaba as armas e pasaba a metade do tempo vixiando. De agora en diante, os provedores saían sen armas e empregaban todo o tempo na procura de alimentos. Igualmente, cando as mulleres ían á montaña buscar raíces ou bagas, cinco homes armados acompañábanas. Sen descanso, os ollos da tribo vixiaban sobre a crista.

»Porén, os problemas xurdiron en relación ás mulleres, como de costume. Os homes desexaban a muller do próximo e, de tanto en tanto, un deles aparecía coa cabeza rota ou o corpo atravesado por unha xavelina. Mentres unha das sentinelas estaba de garda sobre a crista, outro home roubáballe a súa muller e o vixiante baixaba para pelexar. Logo o outro vixiante, temendo un destino parecido, descendía tamén. Disputas do mesmo tipo estoupaban entre os dez homes armados, de modo que pelexaban cinco contra cinco e algúns deles fuxían cara á costa perseguidos polos outros.

»Na fin de contas, a tribo quedaba sen protección e cega. Lonxe de posuír a forza de sesenta, non tiñamos forza en absoluto. Reunidos no gran consello, estabelecemos as nosas primeiras leis. Eu non era máis que un neno naquel tempo, pero lémbroo como se fose onte. Para ser fortes, dicían, non debiamos pelexar entre nós. No futuro, todo home que matase outro home sería executado pola tribo. Segundo outra lei, calquera que roubase a muller do veciño sería igualmente condenado a morte. Se quen tiña máis forza a empregaba contra os seus irmáns, estes vivirían no temor, a tribo separaríase e volveriamos ser tan febles como cando os Comedores-de-carne viñeran invadirnos e mataran a Buu-ough. Falanxe-dura era un home forte, moi forte, non obedecía ningunha lei. Non coñecía máis que a súa propia forza e valeuse dela para raptar a muller de Tres-cunchas. Este tentou pelexar, pero o outro esmagoulle o cerebro cun golpe de mazo. Falanxe-dura esquecera a nosa resolución de unir toda a nosa enerxía para manter a lei. Matámolo ao pé da súa árbore e colgamos o cadáver nunha das súas ramas para mostrar a potencia da lei, esta forza común.

»Chegaron outras dificultades. Pois sabede, Corre-cervo, Cabeza-marela e Medo-da-noite, que resultaba moi difícil reunir en consello todos os membros da tribo para falar de todo tipo de problemas, mesmo, ás veces, de parvadas. Celebrabamos consellos pola mañá, ao mediodía, pola tarde e mesmo a media noite, e xa non tiñamos tempo para buscar alimento, pois quedaba sempre algún problema por resolver, cando se trataba por exemplo de nomear novos vixiantes no posto da montaña ou fixar a ración dos homes armados que non podían nutrirse por eles mesmos. Sentiamos a necesidade dun home escollido para todas estas tarefas, dun xefe que representase a voz do consello e rendese contas dos seus propios actos. Eliximos para isto un home moi forte chamado Fiz-fiz porque na súas cólera emitía un ruído semellante á ameaza dun gato salvaxe.

»Os dez gardas da tribo recibiron a orde de construír un muro de pedra a través da garganta do val. Mulleres e adolescentes axudaron a consolidalo, así como outros homes. Despois disto todas as familias descenderon das cavernas e baixaron das árbores e construíron chozas de canas ao abeiro do muro. Estas chozas eran máis grandes e confortábeis que as estancias subterráneas ou aéreas, e todo o mundo viviu máis comodamente porque os homes reuniran a súa forza e formaran unha tribo. Grazas ao muro, aos gardas e ás sentinelas, quedáballes máis tempo aos outros para cazar, pescar, coller raíces ou froitos silvestres, así que o alimento foi cada vez máis abundante e mellor e ninguén sufriu máis de fame.

»Entón Tres-patas, así chamado porque crebara as pernas na infancia e camiñaba cun bastón, recolleu sementes de trigo salvaxe e sementounas preto da súa choza. Tamén tratou de sementar diversas raíces suculentas que atopara nos vales. Tranquilos pola seguridade do Val do Mar, debido á muralla, aos gardas e aos vixiantes, así como pola posibilidade de procurarse víveres en abundancia sen recorrer á batalla, numerosas familias chegaron dos vales, da costa e da montaña, onde vivían máis como animais salvaxes que como seres humanos. A poboación fíxose moi densa. Pero antes, as terras até entón libres e que lles pertenceran ao primeiro en chegar, foron repartidas entre os ocupantes. Tres-patas deixara o exemplo desta parcelación sementando o seu trigo.

»Así e todo, a maioría de entre nós preocupábase pouco do chan e consideraba unha parvada as parcelacións de terra por medio de pequenos muros de pedra. Nós atopabamos víveres en abundancia, que máis precisabamos? Lembro que o meu pai e mais eu axudamos a Tres-patas a construír os seus pequenos muros e que nos deu trigo a cambio. Desta maneira, un pequeno grupo de xente acaparou as terras e Tres-patas tomou a parte máis grande. Outros posuidores de terreos déronos aos primeiros estabelecidos, a cambio de trigo, de raíces, de peles de oso e do peixe que os granxeiros recibían dos pescadores a cambio do seu gran. E non tardamos moito en observar a desaparición de todo o terreo.

»Contra a mesma época, Fiz-fiz morreu e Dente-de-can, o seu fillo, foi elixido xefe. Polo menos pediu selo, porque o seu pai fórao antes ca el. Sen dúbida, considerábase un xefe máis grande que o seu pai. E foi un excelente xefe ao comezo e traballou duro, de maneira que o consello tiña cada vez menos traballo.

»Entón unha nova voz elevouse no Val do Mar, a de Beizo-torcido. Case non fixemos caso, até o momento en que comezou a conversar cos espíritos dos mortos. Máis tarde chamámolo Bandullo-grande, porque comía moito e non traballaba apenas. Volveuse gordo e redondo. Un día, Bandullo-grande declarounos que tiña o segredo dos mortos e que era o portavoz de Deus. Fixo amizade con Dente-de-can, que nos ordenou construír unha choza de cana para o seu favorito. Este último puxo tabús ao seu redor e encerrou a Deus dentro. Dente-de-can foi conseguindo unha influencia maior sobre o consello e, cando este gruñía e ameazaba con elixir un novo xefe, Bandullo-grande falaba coa voz de Deus para que non o fixesen, apoiado por outra banda por Tres-patas e os outros posuidores de terreos. Doutra banda, o home máis forte do consello era León-de-mar, ao que os propietarios de terras lle deron en segredo terreo e cantidades de peles de oso e cestas de trigo. Tamén León-de-mar declarou que a voz de Bandullo-grande era realmente a de Deus e que debía ser escoitada. Ao pouco tempo, León-de-mar foi proclamando portavoz de Dente-de-can e tomou o costume de falar en nome del.

»Tamén estaba Pequeno-bandullo, un anano tan delgado que parecía que nunca matara a fame. Na desembocadura do río, onde está o banco de area que amortece a forza das ondas, construíu un gran cepo para peixes. Ninguén vira nin imaxinara algo semellante. Traballou niso durante varias semanas co seu fillo e a súa muller, mentres que nós riamos do seu esforzo. Pero, cando acabou o cepo, colleu máis peixe que o que a tribo podía coller nunha semana e esta foi unha ocasión de grande alegría.

»Non había máis que outro lugar do río no que se puidese construír unha trampa para peixes. Cando o meu pai emprendeu comigo e unha ducia de compañeiros a construción dunha gran trampa, os gardas saíron da choza de cana construída por nós e picáronnos as costelas coas súas xavelinas baixo o pretexto de que Pequeno-bandullo tiña que instalar para si mesmo unha trampa no lugar, seguindo as ordes de León-de-mar, portavoz de Dente-de-can. Esta maneira de actuar provocou numerosas protestas e o meu pai convocou un consello. Pero cando se levantou para tomar a palabra, León-de-mar atravesoulle a gorxa cunha xavelina e morreu no acto. Dente-de-can, Pequeno-bandullo, Tres-patas e todos os posuidores de terreo proclamaron a súa aprobación e Bandullo-grande certificou que esta era a vontade de Deus. Despois diso a xente colleu medo de levantarse e abrir a boca no consello e este foi o fin desta institución.

»Outro individuo, chamado Morro-de-porco, comezou a cría de cabras, da que lles ouvira falar moito aos Comedores-de-carne. Non tardou en posuír grandes cantidades de rabaños. Outros homes que non posuían nin terra nin cepo de peixes e que morrerían de fame doutra maneira, créronse afortunados por traballar para Morro-de-porco. Coidaban as súas cabras, defendíanas contra os cans salvaxes e os tigres, e conducíanas cara aos pastos das montañas. A cambio, Morro-de-porco, repartía entre eles carne e peles de cabra, que eles á súa vez cambiaban por trigo e raíces suculentas.

»Foi nesta época cando apareceu a moeda. León-de-mar foi o primeiro que pensou niso e faloulles a Dente-de-can e Bandullo-grande. Estes tres homes posuían unha parte de todas as cousas no Val do Mar. Un ferrado de trigo de cada tres era deles. Un peixe de cada tres. A cambio alimentaban os gardas e vixiantes e reservábanse o resto. Ás veces, cando a pesca era abundante, non sabían que facer co que lles tocaba. Entón León-de-mar contratou mulleres para fabricar moedas de cunchas, pedriñas redondas, ben puídas e furadas, que ensartadas nun rosario representaban un certo valor. Cada un destes rosarios equivalía a trinta ou corenta peixes, pero as mulleres que confeccionaban estes rosarios recibían só dous peixes ao día. O peixe de Dente-de-can, Bandullo-grande, e León-de-mar, non podía consumirse por completo. Así, todas as moedas pasaron a pertencerlles. Despois declararon que Tres-patas e outros propietarios de terreo haberían de pagarlles en moeda as súas partes de trigo e de raíces, reclamáronlle moeda a Pequeno-bandullo polo seu peixe e esixiron de Morro-de-porco a súa parte de cabras e de queixo.

»Así, o home que non posuía nada traballaba para o que tiña algo e pagábanlle con moeda. Con este medio de intercambio comprábase trigo, peixe, carne e queixo. Tres-patas e outros posuidores de diferentes cousas pagábanlles a súa parte en moeda a Dente-de-can, León-de-mar e Bandullo-grande, e estes pagábanlles con moeda aos gardas e aos vixiantes que, á súa vez, pagaban a comida con ela. Como esta era barata, Dente-de-can recrutou un gran número de novos gardas. Por outra banda, as peciñas eran fáciles de facer e moitos homes puxéronse a fabricalas con cunchas. Pero os gardas atravesábanos con xavelinas e frechas porque tentaban desmantelar a tribo: era un crime destruíla, porque entón os Comedores-de-carne franquearían de novo a crista e virían masacrar a todo o mundo.

»Bandullo-grande era a voz de Deus, pero ordenou sacerdote a un tal Costela-rota que se fixo portavoz seu e falaba por el a maioría das veces: os dous tomaron novos homes para que os servisen. Igualmente, Pequeno-bandullo, Tres-patas e Morro-de-porco mantiveron servidores que se tombaban ao sol diante das súas chozas, sempre dispostos a facer os seus recados e a transmitir as súas ordes. Un número de homes cada vez máis grande foi así retirado do traballo, de maneira que os que quedaban tiveron que traballar máis que nunca. O desexo desta xente era non facer nada e atopar a maneira de facer traballar a outros por eles.

»Un tal Ollos-vesgos descubriu un medio excelente: conseguiu extraer do gran o primeiro licor ardente. A partir de entón tombouse, preguiceiro, xa que nun encontro secreto con Dente-de-can e Bandullo-grande conviñeron que el gardaría o monopolio desta fabricación. Pero Ollos-vesgos non traballaba por el mesmo, uns homes producían no seu lugar e el retribuíaos con moeda, logo vendía o licor por moeda e todo o Mundo llo compraba. E deulles numerosos rosarios de moedas a Dente-de-can, León-de-mar e a todos os demais.

»Bandullo-grande e Costela-rota defenderon a causa de Dente-de-can cando tomou unha segunda muller e despois unha terceira. Declararon que Dente-de-can era distinto dos demais homes e que ía inmediatamente despois do Deus que Bandullo-grande gardaba no seu santuario de cana. Dente-de-can, pola súa banda, afirmou o mesmo e preguntou con que dereito se protestaba sobre o número de mulleres que quería tomar. Fíxose construír unha gran canoa e sacou do traballo a certos homes que se manterían tombados ao Sol agás cando Dente-de-can pasease en barco e eles remarían por el. Nomeou xefe de todos os gardas a un tal Cara-de-tigre, que se converteu no seu brazo dereito e, cando un home non lle gustaba, facíao matar por el. Cara-de-tigre, á súa vez, fixo o seu brazo dereito a outro individuo para mandar no seu nome e matar no seu lugar.

»Pero o máis estraño era que a medida que o tempo pasaba, nós traballamos máis duro e atopabamos menos para comer.

—Así e todo —obxectou Medo-da-noite—, que pasou cos grans, as raíces suculentas e a trampa para os peixes? O traballo xa non podía producir máis alimento?

—Claro que si! —afirmou Barba-longa—. Tres homes co cepo chegaban a coller máis peixe que toda a tribo antes da súa construción. Pero non vos dixen que eramos parvos? Mentres máis comida produciamos, menos tiñamos que comer.

—Logo todos os homes que non facían nada comíano todo? —preguntou Cabeza-marela.

Barba-longa moveu tristemente a cabeza:

—Os parentes de Dente-de-can estaban fartos de carne e os seus servidores tombados ao Sol engordaban, mentres que os nenos durmían chorando de fame.

Incitado por este relato de fame, Corre-cervo arrincou un anaco de carne de oso, púxoa a asar no extremo dun bastón sobre os carbóns ardentes e devorouno facendo renxer os dentes, mentres Barba-longa continuaba:

—Cando nós rosmabamos, Bandullo-grande levantábase e, coa voz de Deus, declaraba que o Altísimo escollera os homes sabios para posuír as terras, as cabras, a trampa dos peixes e o licor-de-lume, e que sen estes homes sabios seriamos todos animais como no tempo en que viviamos nas árbores.

»Entón xurdiu un home que se converteu en cantor do rei. Chamámoslle o Escaravello porque era pequeno, delgado de face e de corpo, e non conseguiamos que estivese cos brazos cruzados. Encantábanlle os ósos con miolo, os peixes finos, o leite morno das cabras e o primeiro trigo maduro, así como o lugar máis confortábel preto do lume. Esta situación de cantor do rei permitiulle engordar sen facer nada.

»Cando as queixas do pobo foron en aumento e algúns comezaron a lanzar pedras sobre o teito da choza do rei, o Escaravello compuxo unha canción para celebrar a felicidade de ser un Comedor-de-peixe. Dicía na súa canción que os Comedores-de-peixes eran elixidos por Deus e os máis fermosos homes creados por el. En canto aos Comedores-de-carne, tratábaos de cochos e recomendaba como unha nobre acción combater contra eles e morrer por cumprir a obra de Deus: é dicir, matar os Comedores-de-carne. A letra deste himno inflamounos e pedimos ir á guerra contra os nosos veciños. Esquecemos a fame e os motivos de descontento, e fomos felices ao franquear a crista baixo o mando de Cara-de-tigre e ao masacrar un gran número de Comedores-de-carne.

»Con todo, non por iso as cousas foron a mellor no Val do Mar. A única maneira de comer era traballar para Tres-patas, Pequeno-bandullo e Morro-de-porco, xa que non existía ningún terreo no que un home puidese sementar trigo para si mesmo. E a miúdo había máis traballadores dos que podían ocupar Tres-patas e os demais. Estes homes, por riba, víanse reducidos á fame, así como as súas mulleres, os seus nenos e os seus avós. Como Cara-de-tigre dispuxera que o que quixese podía entrar na garda, moitos deles enroláronse e xa non fixeron outra cousa máis que picar coas súas xavelinas os homes sen traballo que murmuraban ao ver alimentar tantas bocas inútiles.

»E cada vez que protestabamos, o Escaravello compuña novas cancións. Dicía que Tres-patas, Morro-de-porco e os seus acólitos eran homes fortes e esta era a causa da súa riqueza. Engadía que debiamos considerarnos afortunados ao ter connosco homes fortes, sen os cales sufriríamos coa nosa impotencia baixo os golpes dos Comedores-de-carne e que, en consecuencia, había que deixar que tales personaxes tomasen todo aquilo no que puidesen meter a man. E Bandullo-grande, Morro-de-porco, Cara-de-tigre e os outros aplaudían a canción.

«Moi ben —dixo Cabeiro-longo—, entón eu tamén serei un home forte».

»Procurándose gran, púxose a fabricar licor ardente e a vendelo por rosarios de moedas. Como Ollos-vesgos se queixaba da competencia, Cabeiro-longo declarou que el era tamén un home forte, que se Ollos-vesgos continuaba armando escándalo lle rompería o cranio. Ollos-vesgos, intimidado, foi conversar con Tres-patas e Morro-de porco, e os tres entrevistáronse con Dente-de-can. Este falou con León-de-mar e este envioulle unha mensaxe a Cara-de-tigre. Cara-de-tigre enviou os seus gardas, que queimaron a choza de Cabeiro-longo co licor ardente da súa fabricación e mataron xunto a el a toda a súa familia. Bandullo-grande aprobou este acto e o Escaravello compuxo outro himno á gloria daqueles que observan a lei, celebrando o Val do Mar e incitando a todos os que amaban este magnífico país a partir á guerra contra os Comedores-de-carne. Unha vez máis, o seu canto inflamounos e esquecemos as nosas rifas.

»Cousa inaudita: cando Pequeno-bandullo capturaba demasiados peixes e debía vendelos por pouco diñeiro, botaba unha gran parte ao mar para sacar máis beneficio do resto. Tres-patas, pola súa banda, deixaba grandes campos en barbeito para sacar máis diñeiro do seu trigo. En fin, como as mulleres confeccionaban tantos rosarios de cunchas que facían falta moitos para efectuar a máis pequena compra, Dente-de-can detivo a fabricación das moedas. Entón as mulleres atopáronse sen traballo e ocuparon o lugar dos homes. Ocupado nun cepo de peixe, eu gañaba un rosario de moedas cada cinco días. Pero cando a miña irmá me substituíu, ela non recibiu máis que un rosario cada dez días. Como as mulleres traballaban máis barato había menos para comer e Cara-de-tigre aconsellounos que nos fixésemos gardas. Isto érame imposíbel por mor da miña perna, demasiado curta, e Cara-de-tigre non quixo saber nada de min. Moitos outros estaban na mesma situación. Eramos homes esnaquizados, capaces como nunca de mendigar un traballo ou de coidar os nenos mentres as mulleres traballaban.

Cabeza-marela, famento por este relato, meteu un anaco de carne de oso sobre o carbón.

—Pero por que non vos rebelabades todos xuntos para matar a Tres-patas, Morro-de-porco, Bandullo-grande e todos os outros e atopar algo que comer? —comentou Medo-da-noite.

—Porque non o entendiamos —respondeu Barba-longa—. Había que pensar moitas cousas e despois estaban os gardas que nos ferían coas xavelinas e Bandullo-grande que falaba de Deus e o Escaravello que entoaba novas cancións. Cando un home pensaba o xusto e expresaba o seu pensamento, Cara-de-tigre e os gardas levábano e atábano sobre as rochas coa marea baixa para que afogase ao subir.

»Era un fenómeno moi estraño. A moeda, igual que os himnos do Escaravello, soaba moi ben, pero non servía para nada e fomos lentos para comprendelo. Dente-de-can púxose a acumular cunchas. Fixo unha enorme morea na súa choza de cana que os gardas vixiaban día e noite. Cantas máis amoreaba, máis caras eran, de maneira que un home tiña que traballar máis para gañar un rosario. Despois falábase sempre da guerra cos Comedores-de-carne, mentres que Dente-de-can e Cara-de-tigre acumulaban en varias chozas trigo, peixe seco, carne afumada e queixo. E mentres os víveres se amoreaban, o pobo non tiña abondo para comer. Pero, que importaba? Cada vez que se comezaba a gruñir demasiado forte, o Escaravello entoaba unha nova canción e Bandullo-grande declaraba que a voz de Deus nos conducía alén da montaña para facer unha nova matanza. Considerábanme non apto para ser un garda ou para engordar tombado ao Sol, pero en tempo de guerra, Cara-de-tigre estaba contentísimo de levarme. E cando comeramos xa todos os víveres almacenados, deixabamos de pelexar e volviamos para amorear outros novos.

—Estabades todos tolos, daquela? —comentou Corre-cervo.

—Estabámolo, de verdade —recoñeceu Barba-longa—. Todo isto era moi estraño. Un tal Nariz-fendido dicía que todo ía ao revés. Admitía que nos fixeramos fortes unindo os nosos esforzos. Afirmaba que nos primeiros tempos da tribo era xusto que os homes cuxa forza constituía un perigo fosen suprimidos, por exemplo os que cascaban a cabeza dos seus irmáns e roubaban as súas mulleres. Pero agora non eramos máis fortes, senón moito máis febles, xa que outros homes dotados doutro xénero de forza nos facían dano. Homes que posuían a forza do terreo, como Tres-patas, a forza do cepo para o peixe, como Pequeno-bandullo, ou a forza de toda a carne como Morro-de-porco. O único medio de saír de todo isto, dicía Nariz-fendido, era quitarlle a estes homes todas as súas malas artes, pólos a traballar, sen excepción, e non permitir que ninguén puidese comer sen traballar. Nariz-fendido, emporiso, formulaba obxeccións a esta teoría. Debíase avanzar e non retroceder, só se conseguiría a forza unindo a todos. Se os Comedores-de-carne xuntaban as súas forzas á s dos Comedores-de-peixe, xa non habería máis guerra, nin vixiantes, nin gardas e como todo o mundo traballaría, o alimento sería abundante e ninguén tería que ocuparse de traballar máis que un par de horas por día.

»Acto seguido, o Escaravello retomou o seu refrán, acusando a Nariz-fendido de lacazanear, entoando a continuación «A Canción das abellas». Era un himno estraño que toleaba os seus ouvintes como se bebesen licor ardente. Trataba dunha colmea de abellas na que fora admitida unha avespa ladroa que roubaba o seu mel. A avespa dicíalles que non tiñan necesidade de traballar e aconselláballes que se aliasen cos osos, eses bos amigos que, equivocadamente, eran tomados por ladróns de mel. O Escaravello empregada expresións ambiguas para facerlles comprender aos ouvintes que a colmea significaba o Val do Mar, que os osos representaban os Comedores-de-carne e que a avespa estaba personificada por Nariz-fendido. Cando cantou que as abellas seguiron os consellos da avespa até atoparse a dous dedos do desastre, o pobo púxose a gruñir e grallar e cando o Escaravello proclamou que as boas abellas se rebelaron e picaron a avespa até a morte, colleron pedras e lapidaron a Nariz-fendido até que o seu cadáver desapareceu sepulto baixo unha morea de rochas. E entre os que as tiraron atopábase moita pobre xente que traballara moito e pola mesma razón pasaban máis fame.

»Despois de Nariz-fendido só un home se atreveu a dicir o que pensaba. Chamábase Cara-peluda:

»—Onde está a forza dos fortes? —preguntou—. Somos fortes nós, moito máis que Dente-de-can, Cara-de-tigre, Tres-patas e Morro-de-porco, que non fan máis que atracarse e ameazarnos coa súa forza de mala lei. Non se é pouco forte máis que cando se é escravo. Se o primeiro home que descubriu o lume coas súas virtudes e usos empregase a súa forza, seriamos os seus escravos, da mesma maneira que o somos agora de Pequeno-bandullo, que descubriu as virtudes e usos do cepo para os peixes, así como os outros que souberon descubrir os usos e virtudes da terra, das cabras, e do licor ardente. Antes viviamos nas árbores, meus irmáns, e ninguén tiña seguridade. Pero non combatamos máis uns contra os outros, habemos unir as nosas forzas. Pois ben, deixemos tamén de pelexar contra os Comedores-de-carne. Engordemos as nosas forzas coas súas. Entón seremos verdadeiramente fortes, marcharemos xuntas ambas as dúas partes para matar tigres, leóns, cans, e lobos salvaxes. Faremos pacer as nosas cabras en todas as abas das montañas, sementaremos o noso trigo e plantaremos as nosas raíces en todos os vales. Ese día seremos tan fortes que todos os animais salvaxes fuxirán de nós e desaparecerán. E nada nos deterá, porque a forza de cada individuo será a forza de todos os homes deste mundo.

»Así falaba Cara-peluda, e matárono co pretexto de que era un retrógrado que nos quería facer volver á vida arborícola. Cada vez que un home se erguía, os outros tratábano de atrasado e pedían a súa morte. E a xente pobre, na súa estupidez, axudaba a lapidalo. Si, eramos todos parvos, agás os gordos que non traballaban. Aos parvos chamabámoslles sabios e aos sabios matabámolos.

»A tribo continuou perdendo a súa forza. Os nenos eran febles e miúdos. E como o alimento nos faltaba, estrañas enfermidades caían sobre nós facéndonos morrer como moscas. Entón os Comedores-de-carne caeron sobre nós. Durante demasiado tempo, seguindo a Cara-de-tigre, cruzaramos a montaña para matalos. Agora viñan cobrar o seu. Extermináronnos a todos agás a algunhas mulleres que levaron con eles. O Escaravello e mais eu puidemos escapar da carnizaría. Oculteime nos lugares máis salvaxes e fíxenme cazador de carne e xa non coñecín máis a fame. Roubeilles unha muller aos nosos inimigos e fun vivir ás cavernas das altas montañas, onde non podían atoparme. Tivemos tres fillos que lles roubaron, cada un deles, unha muller aos Comedores-de-carne. E xa sabedes o resto, pois non sodes vós os meus netos?

—E que foi do Escaravello? —preguntou Corre-cervo.

—Foi vivir cos Comedores-de-carne e chegou a ser cantor do rei. Agora é un vello, pero repite sempre as mesmas cancións. En canto un home se levanta para avanzar, acúsao de querer ir para atrás para retornar á vida nas árbores.

Barba-longa furgou no corpo do oso e mastigou un anaco de graxa entre as súas enxivas desdentadas.

—Un día —dixo limpando as mans no costado—, todos os parvos morrerán e todos os vivos seguirán a ruta do progreso. A forza dos fortes será súa e unirán as súas enerxías de tal maneira que ningún home do mundo combaterá outro. Xa non se verán máis gardas nin vixiantes sobre as murallas. Todos os animais de presa desaparecerán e, como o profetizou Cara-peluda, as nosas cabras pacerán nas abas das montañas e cultivaremos o noso trigo e as nosas raíces en todos os vales da terra. Todos os homes serán irmáns, ningún pasará a súa existencia deitado ao Sol e facéndose alimentar polos seus semellantes. E todos estes acontecementos chegarán cando todos os parvos morran e xa non existan máis virtuosos que marquen o paso e entoen «A Canción das abellas».

As abellas non son seres humanos.

O ÍDOLO VERMELLO

Alí estaba! Bassett, mentres a controlaba co seu reloxo, comparou a súbita liberación de son coa trompeta dun arcanxo. Os muros das cidades, meditou, ben podían esborrallarse ante unha chamada tan intensa. Por milésima vez tratou en balde de analizar a calidade tonal dese enorme tronar que dominaba a terra até moito máis alá das prazas fortes das tribos veciñas. O desfiladeiro de montaña onde se orixinaba resoou ante a marea ascendente do son, até que rebordou e alagou a terra, o ceo e o aire. Coa desenfreada fantasía dun home enfermo, comparouno co poderoso berro dalgún titán do Vello Mundo, aflixido pola desgracia ou a ira. Elevouse máis e máis, desafiante e inquisidor, con tal profundidade de volume que parecía feito para ouvidos situados máis aló dos estreitos confíns do sistema solar. Tamén nel existía o clamor dunha protesta, a que dicía que non había ouvidos para ouvir e comprender a súa mensaxe.

Esa era a fantasía do home enfermo. Aínda así tratou de analizar o son. Era profundo como o trono, maduro como unha campá de ouro, tenue e delicado como o tanxido dunha tensa corda de prata: non, non era nada diso, nin unha mestura de todo. Non había palabras nin símiles no seu vocabulario nin na súa experiencia cos que describir a totalidade daquel son.

Pasou o tempo. Os minutos fixéronse cuartos de hora e os cuartos de hora medias horas. O son aínda persistía, sempre cambiando o seu impulso vocal inicial aínda que sen recibir novo impulso, esvaecéndose, ensombrecéndose, morrendo tan enormemente como chegara á vida. Transformouse nunha confusión de inquietos bisbares, balbucidos e colosais murmurios. Retirouse lentamente, salouco a salouco, ao interior do enorme peito que o producira, até que xemeu murmurios mortais de ira e igualmente sedutores murmurios de deleite, loitando aínda por ser ouvido, por transmitir algún segredo cósmico, algunha mensaxe de infinito valor e importancia. Minguou até ser o fantasma dun son que perdera a súa ameaza e a súa promesa, e converteuse en algo que premeu na conciencia do home enfermo durante moitos minutos despois de cesar. Cando xa non puido ouvilo, Bassett mirou o seu reloxo. Transcorrera unha hora antes de que a trompeta do arcanxo caese no nada tonal.

Era esta, entón, a súa torre escura?, meditou, lembrando o seu Browning e contemplando as súas mans esqueléticas e devastadas pola febre. E a fantasía fíxoo sorrir: Childe Roland levando un corno aos beizos cun brazo tan debilitado como o del. Pasaran meses, ou anos, preguntouse, desde que ouvira por primeira vez aquela misteriosa chamada desde a praia de Rigmanu? Non podía dicilo con certeza. A enfermidade fora máis longa. Na estimación consciente do tempo, sabía que foran meses, moitos. Pero non había xeito de calcular os intervalos de delirio e estupor. E como lle iría ao capitán Bateman, do barco escravista Nari?, preguntouse. E o compañeiro bébedo do capitán Bateman, xa morrería de delirium tremens?

Bassett abandonou estas especulacións para dedicarse inutilmente a lembrar todo o que ocorrera desde aquel día na praia de Rigmanu, cando escoitara o son por primeira vez e se internara na xungla detrás del. Sagawa protestara. Aínda podía velo, coa súa estraña cariña simiesca elocuente polo medo, as súas costas cargadas coas caixas para espécimes, nas mans a rede de cazar bolboretas de Bassett e a escopeta de naturalista, mentres falaba no seu inglés Beche de mer: «Eu home demasiado asustado de ir á espesura. Mal home raparigo demasiados perdidos na espesura».

Bassett sorriu tristemente ante o recordo. O pequeno raparigo de New Hanover tivera medo, pero demostrara serlle fiel, seguíndoo sen vacilar á espesura en busca do son marabilloso. Unha chamada á guerra a través das profundidades da xungla, fora a conclusión de Bassett. A súa seguinte conclusión fora errónea, é dicir, supuxera que a fonte ou causa non podía estar a máis dunha hora de marcha e que estaría comodamente de regreso para a media tarde, cando o recollería o bote baleeiro do Nari.

«Ese ruído do home grande non é bo, todo o mesmo diaño-diaño» sentenciara Sagawa. E Sagawa estivera no certo. Seica non o decapitaron ese mesmo día? Bassett arreguizouse. Sen dúbida Sagawa tamén fora comido polo mal home raparigo demasiados perdidos na maleza. Podía velo, tal como o vira por última vez, desposuído da escopeta e de todas as ferramentas de naturalista do seu amo, tendido na angosta senda na que fora decapitado apenas un minuto antes. Si, sucedera nun minuto. Un minuto antes, Bassett, mirando para atrás, vírao camiñar dificultosa e pacientemente baixo o peso da súa carga. Logo a súa propia preocupación sorprendeuno. Mirou os tocos cruelmente cicatrizados do primeiro e segundo dedo da súa man esquerda, logo fregounos con suavidade no oco da parte posterior do cranio. Rápido como fora o alustro do tomahawk de mango longo, el fora o suficientemente rápido como para ladear a cabeza e desviar parcialmente o golpe coa súa man alzada. Dous dedos e unha molesta ferida na cabeza foi o prezo que pagou pola súa vida. Cun dos canóns da súa escopeta calibre dez quitáralle a vida ao bosquimán que case o matara. Co outro canón disparáralles aos bosquimáns inclinados sobre Sagawa e tivo o pracer de saber que a maior parte da carga atináralle ao que se afastaba a choutos coa cabeza de Sagawa. Todo ocorrera coa rapidez do lóstrego. Só el, o bosquimán morto e o que quedaba de Sagawa, estaban na angosta senda para porcos. Da xungla escura que se estendía a ambos os dous lados non chegaba ningún movemento, ningún son de vida. E sufrira unha evidente e horríbel conmoción. Por primeira vez na súa vida matara un ser humano.

Entón comezara a cazaría. Retrocedeu pola senda de porcos diante dos seus cazadores, que estaban entre el e a praia. Non puido adiviñar cantos eran. Polo que viu deles, tanto podía haber un como cen. Estaba seguro de que algúns deles se encamiñaran ás árbores e viaxaran pola bóveda da xungla. Pero no mellor dos casos só puidera ver de esguello algún ocasional movemento de sombras. Non podía ouvir ningunha corda de arco que se tensase ao seu redor, pero a cada instante, sen que el soubese de onde proviñan, pequenas frechas pasaban asubiando ao seu lado, ou chantábanse nos troncos das árbores e caían no chan xunto a el. Tiñan a punta de óso e a hasta emplumada.

Unha vez —e agora, despois de todo o tempo transcorrido, riu gozosamente ao lembralo— detectou unha sombra movéndose sobre a súa cabeza, que quedou quieta instantaneamente cando el mirou cara a arriba. Non puido distinguir nada pero, decidido a arriscarse, disparou contra ela unha nutrida carga do calibre cinco. Berrando como un gato furioso, a sombra esfarelouse entre fentos e orquídeas, até que caeu aos seus pés cun golpe seco e, aínda berrando de furia e dor, afundiu os seus dentes humanos na cana das súas botas. El, pola súa banda, non permaneceu ocioso e co pé libre reduciu a silencio o chío. Tanto se habituara Bassett ao salvaxismo desde entón que volveu rir ante o gozo que lle producía o recordo.

Que noite aquela! Non era raro que acumulase tal variedade de febres virulentas, pensou, mentres lembraba aquela insomne noite de tormentos, cando o latexo das súas feridas non era nada comparado co milleiro de picadas dos mosquitos. Non había xeito de escapar deles e non se atreveu a acender unha fogueira. Literalmente, bombearan no seu corpo tanto veleno como para enchelo, de xeito que, ao chegar o día, cos ollos pechados pola inchazón, seguiu avanzando ás cegas, sen preocuparse demasiado de que lle cortasen a cabeza e a súa osamenta seguise a de Sagawa en dirección á fogueira. Vinte e catro horas transformárano nunha ruína, de corpo e espírito. Mantívose cordo de milagre, de tanto veleno que levaba no corpo. Varias veces disparou con acerto a súa escopeta contra as sombras que o axexaban. As picadas dos insectos diúrnos engadíronse aos seus tormentos en tanto que as súas sanguentas feridas atraían bandadas de aborrecíbeis moscas que se pousaban preguiceiras sobre a súa pel e que el debía espantar e esmagar.

Unha vez, durante ese día, ouviu máis unha vez o marabilloso son, aparentemente máis afastado, pero elevándose imperiosamente por encima dos tambores de guerra da xungla, que batían máis próximos. Alí cometeu o seu erro. Pensando que pasara xunto ao son e que, en consecuencia, este se encontraba entre el e a praia de Rigmanu, regresou nesa dirección, cando en realidade penetraba máis e máis no corazón da illa inexplorada. Esa noite, arrastrándose entre as retortas raíces dun bananeiro, durmira, exhausto, deixando que os mosquitos fixesen a súa vontade con el.

Os días e as noites que seguiron eran tan vagos como pesadelos na súa mente. Unha das visións que lembraba con claridade era a de atoparse repentinamente no medio dunha aldea da xungla contemplando como os anciáns e os nenos fuxían cara á selva. Todos fuxiron menos un. Preto del e desde arriba, emitiu un xemido como o dun animal dorido ou aterrorizado, que o sobresaltou. E cando mirou para arriba viuna: unha nena, máis ben unha moza, colgada dun brazo baixo o sol abrasador. Talvez levase colgada así días. A súa lingua inchada e prominente facíao pensar así. Aínda con algo de vida, ela fixou nel os seus ollos con gran terror. Estaba máis aló de toda axuda, como viu ao reparar na inchazón das pernas que indicaba que as articulacións foran esmagadas e os ósos fracturados. Resolveu matala. Alí terminaba a visión. Non podía lembrar se o fixera ou non, como tampouco podía lembrar de que xeito chegara a esa aldea ou como lograra afastarse de alí.

Moitas escenas ían e viñan na mente de Bassett mentres lembraba ese período de terríbel camiñar sen rumbo. Lembrou invadir outra aldea dunha ducia de casas e botar a todos coa súa escopeta, a todos menos un vello, demasiado feble para fuxir, que lle cuspiu e xemeu e chorou mentres el cavaba para abrir un forno de terra e extraía de entre as pedras quentes un porco asado que esparexía un delicioso aroma a través da súa envoltura de follas verdes. Nese momento apoderouse del un desenfreo salvaxe. Despois de satisfacer a súa fame, listo para partir cun cuarto traseiro do porco na man, Bassett incendiou o teito de follas dunha choza coa súa lupa.

Pero marcada a lume no máis profundo da súa mente estaba a xungla, húmida e fétida. Realmente imbraba a maldade e sempre estaba en penumbra. Moi de cando en vez un raio de sol penetraba o seu enguedellado teito de trinta metros de altura. E baixo ese teito estendíase un manto de vexetación, un monstruoso e parasitario pandemonio de decadentes formas de vida que nacían e vivían da morte. E el vagaba entre todo isto, sempre perseguido polas sombras móbiles dos antropófagos, espectros do demo que non se atrevían a enfrontalo abertamente pero que sabían que, tarde ou cedo, se alimentarían del. Bassett lembrou que nese momento, nos intervalos de lucidez, se comparaba cun touro ferido perseguido polos coiotes da chaira, demasiado covardes para loitar con el pola súa carne, pero seguros do seu fin inevitábel, tras do cal se saciarían. Tal como os cornos e os poderosos cascos do búfalo mantiñan afastados os coiotes, así a súa escopeta afastaba aqueles nativos das Illas Salomón, esas sombras dos bosquimáns da illa de Guadalcanal.

Chegou o día das pradarías. De súpeto, como fendida pola espada de Deus, a xungla terminou. O límite, perpendicular e tan negro como a súa infamia, medía trinta metros de arriba a abaixo. Comezando no seu bordo, medraba a herba: doce, suave, tenra herba de pastoreo que deleitaría os ollos e as bestas de calquera home e que se estendía durante leguas e leguas de aveludado verdor, até o espiñazo da gran illa, o cordal que algún antigo cataclismo da terra elevara, serrado e irregular pero aínda indemne baixo as erosivas chuvias tropicais. Pero a herba! Arrastrouse uns doce metros sobre ela, enterrou o seu rostro nela, cheirouna e caera nun acceso de pranto involuntario.

E, mentres saloucaba, o marabilloso son tronou, como se con tronar puidese describirse adecuadamente un son tan vasto, tan doce. Era máis doce que calquera outro son que escoitara. Era vasto, dunha resonancia tan poderosa como se procedese da gorxa bronceada dalgún monstro. E, con todo, chamaba por el a través das leguas e leguas de sabana e era como unha bendición para o seu espírito devastado pola dor.

Lembrou como xacera sobre a herba, coas fazulas molladas pero xa sen chorar, escoitando o son e preguntándose como fora quen de ouvilo na praia de Rigmanu. Algún xogo das presións e as correntes de aire, reflexionou, era o que permitía que o son se difundise tan lonxe. Esas condicións poderían non volver darse en mil días ou en dez mil, pero déranse xusto o día en que el desembarcara do Nari para coleccionar espécimes durante varias horas. Buscaba sobre todo a famosa bolboreta da xungla, dun pé de longo de punta a punta das ás, tan aveludada e poeirenta pola ausencia de cor como o teito da xungla, e que só podía cazarse cunha descarga de perdigóns. Con este propósito Sagawa levaba a súa escopeta de calibre vinte.

Pasou dous días arrastrándose por ese cinto herboso. Sufriu moito, pero a persecución cesou no límite da selva. Morrería de sede se unha forte tormenta non o chegase a revivir ao segundo día.

E logo chegou Balatta. Baixo a primeira sombra, onde a sabana se rendía á mesta xungla montañosa, el esborrallouse para morrer. Ao principio ela berrou de pracer ante a súa impotencia e estivo a piques de esnaquizarlle o cranio cunha póla grosa. Talvez fose a súa mesma impotencia o que a atraeu e a súa curiosidade humana o que a freou. De calquera xeito, freou, pois cando el volveu abrir os ollos ante o inminente golpe, viu que ela o estudaba con atención. Os ollos azuis e a pel branca eran o que a abraiaba. Friamente, ela agachouse sobre as súas nádegas, cuspiu sobre un brazo del e, coa punta dos dedos raspou a capa de contra e xungla de varios días que embazaban a brancura da súa pel.

E todo o dela conmoveuno especialmente, aínda que non había nada de convencional no seu aspecto. Riu debilmente ante o recordo, porque ela fora tan inocente da súa aparencia como Eva antes da aventura da folla de viña. Gordecha e esvelta ao mesmo tempo, de membros asimétricos, con músculos tensos como unha soga, cuberta de sucidade desde a infancia agás por duchas casuais, pareceulle, aos seus ollos científicos, o prototipo da muller máis fea que vira. Os seus seos falaban ao mesmo tempo da súa mocidade e madurez e o seu sexo púñase de manifesto por medio do único adorno que levaba: un rabo de porco que atravesaba o buraco do lóbulo da súa orella esquerda. O rabo fora cortado tan recentemente que un dos seus extremos, en carne viva, aínda pingaba sangue, que callaba sobre o seu ombreiro como as pingas do sebo dunha candea. E o seu rostro! Un retorto e murcho complexo de trazos simiescos, perforados polas mongólicas ventas do nariz, voltas cara a arriba, abertas cara ao ceo, por unha boca que se curvaba desde o enorme beizo superior e se esvaecía precipitadamente nun queixelo retraído, e por uns escrutadores ollos belicosos que pestanexaban como o fan os dos habitantes das gaiolas dos monos.

Nin sequera a auga que lle trouxo nunha folla do bosque, nin a vella e case putrefacta tallada de porco asado, puideron redimir no máis mínimo a súa grotesca fealdade. Despois de comer debilmente durante un anaco, el pechou os ollos para non vela, aínda que unha e outra vez ela obrigábao a abrilos para poder mirar a súa cor azul. Entón volveu o son. O seu efecto sobre ela foi abraiante. Encolleuse, escondendo o rostro e xemendo e balbucindo de temor. Despois dunha hora, cando o son deixou de existir, Bassett pechou os ollos e quedou durmido, mentres Balatta lle espantaba as moscas.

Cando espertou era de noite e ela marchara. Pero el advertiu que as súas forzas regresaran e, como para entón xa estaba tan cheo do veleno dos mosquitos como para non sufrir máis inflamacións, pechou os ollos e durmiu sen espertar até a saída do sol. Un pouco máis tarde Balatta regresou traendo con ela unha media ducia de mulleres que, malia ser feas, non o eran tanto coma ela. Coa súa conduta, Balatta demostrou que o consideraba da súa propiedade, o seu descubrimento. O orgullo co que o exhibía sería cómico de non estar nunha situación tan desesperada. Máis tarde, despois do que para el foi unha viaxe terríbel de moitas millas, cando se esborrallou fronte á casa do diaño-diaño á sombra da árbore do pan, ela demostrou ter ideas moi vivas arredor de como reter a súa posesión. Ngurn, a quen Bassett coñecería despois como doutor, sacerdote ou médico diaño-diaño da aldea, quería a súa cabeza. Outros homes que parolaban e facían acenos, todos sen roupa e de aspecto tan bestial como Balatta, querían o seu corpo para asalo no forno. Nese momento el non entendía a súa lingua, se coa palabra lingua poden ser dignificados os bastos sons que emitían para representar ideas. Pero Bassett comprendeu o tema do debate, en especial cando os homes apertaron e beliscaron e apalparon a súa carne, como se fose un anaco en venda no mostrador do carniceiro.

Balatta estaba a perder a discusión cando tivo lugar o accidente. Un dos homes, que examinaba con curiosidade a escopeta de Bassett, conseguiu martelala e apertar o gatillo. O retroceso da culata no estómago do home non foi o resultado máis sanguinario, pois a descarga, a un metro de distancia, voou a cabeza dun dos implicados no debate.

Mesmo Balatta se uniu á fuxida dos demais e, antes de que regresasen, cos seus sentidos xa fraqueando polo ataque de febre, Bassett recuperou a posesión da escopeta. Tras disto, aínda que os seus dentes renxían polos calafríos e os seus ollos lacrimosos apenas podían ver, aferrouse á súa conciencia até que puido intimidar os bosquimáns coas sinxelas maxias do compás, o reloxo, a lupa e os fósforos. Finalmente, acentuando debidamente a solemnidade e o pavor, matou un porco coa escopeta e esborrallouse de inmediato.

Bassett flexionou os músculos do brazo para comprobar canta forza residiría na súa debilidade. Arrastrouse amodo e cambaleando até pórse de pé. Estaba mirrado. Porén, durante as moitas convalecencias dos seus longos meses de enfermidade, xamais recuperara as forzas até este punto. O que temía era outra recaída como as que experimentara con frecuencia. Sen drogas, sen sequera quinina, lograra sobrevivir a unha combinación de malaria e das máis perniciosas e malignas febres tropicais. Pero, continuaría resistindo? Ese era o seu eterno interrogante. Porque, como xenuíno científico que era, non morrería satisfeito até non resolver o segredo do son.

Apoiándose nunha póla, cambaleou uns metros até a casa do diaño-diaño onde a morte e Ngurn reinaban na escuridade. A casa do diaño-diaño era, en opinión de Bassett, tan escura e fedorenta como a propia xungla. No entanto, alí estaba o seu camarada e informador favorito, Ngurn, sempre ansioso por un momento de conversa, mentres sentaba sobre as cinzas da morte e facía virar con astucia baixo un fume preguiceiro as cabezas afumadas que colgaban das trabes. Durante os meses de consciencia da súa longa enfermidade, Bassett conseguira dominar as simplicidades psicolóxicas e as dificultades da lingua da tribo de Ngurn, Balatta e Gngngn —este último era o novo xefe mentalmente feble gobernado por Ngurn e que, segundo se murmuraba, era o seu fillo.

—Falará hoxe O Vermello? —preguntou Bassett, tan afeito á horripilante ocupación do vello que mesmo podía interesarse nos avances do proceso de afumado.

Con ollos de experto, Ngurn examinou a cabeza na que estaba a traballar.

—Pasarán dez días antes de que poida dicir «terminei» —dixo—. Xamais ninguén preparou cabezas como estas.

Bassett riu para si ante a reticencia do vello a falarlle do Vermello. Sempre fora así. Nunca, en ningunha oportunidade, Ngurn ou calquera outro membro da estraña tribo divulgara nin o máis mínimo indicio das características físicas do Vermello. O Vermello debía ter un físico para poder emitir o marabilloso son e aínda que o chamaba O Vermello, Bassett non estaba seguro de que esa fose a súa cor. As súas accións e poderes si eran vermellos, polo que Bassett lograra entender. Ngurn informárao de que O Vermello non só era máis poderoso que os veciños deuses tribais, sempre sedento s do vermello sangue dos sacrificios humanos, senón que tamén os deuses veciños foran sacrificados e atormentados ante el. Era o deus dunha ducia de aldeas aliadas semellantes a aquela, que era o centro e o goberno da federación. Por mor do Vermello, moitas aldeas estrañas foran devastadas e arrasadas, e os prisioneiros sacrificados para el. Iso acontecía agora e estendíase até as orixes da historia, relatada oralmente a través das xeracións. Cando el, Ngurn, era novo, as tribos que vivían máis aló da pradaría, realizaran unha incursión de guerra. Durante o contraataque, Ngurn e os seus camaradas fixeran moitos prisioneiros. Contando só os nenos, máis de cinco vintenas foran desangrados ante O Vermello e moitas máis mulleres e homes.

O Trono era outro dos nomes con que Ngurn designaba a misteriosa deidade. Tamén o chamaba ás veces O Gran Exclamador, O da Voz Divina, O de Gorxa de Paxaro, O da Gorxa tan Doce como o Picafollas, O Cantor do Sol, e O Nado nas Estrelas.

Por que O Nado nas Estrelas? Bassett interrogaba a Ngurn en balde. De acordo co vello doutor diaño-diaño, O Vermello existira sempre, tal como agora, para cantar e atronar a súa vontade sobre os homes. Pero o pai de Ngurn, envolvido en putrefactas esteiras e colgando aínda sobre as súas cabezas, entre as trabes afumadas da casa do diaño-diaño, defendera algo diferente. O finado sabio afirmara que O Vermello chegara da noite estrelada. Se non por que —ese era o seu argumento— os vellos o chamaran O Nado nas Estrelas? Bassett non puido ver nada convincente nese argumento. Pero Ngurn afirmaba que durante todos os anos da súa longa vida, nos que ollara moitas veces a noite estrelada, xamais achara unha estrela na pradaría ou na xungla —e iso que as buscara—. É verdade que vira estrelas fugaces, pero tamén contemplara a fosforescencia dos fillos dos fungos e da carne putrefacta e dos lucecús nas noites escuras, e as chamas dos incendios dos bosques e das ardentes árbores de cera. Porén, que eran as chamas e as brasas unha vez consumidas? Resposta: recordos, só recordos, de cousas que deixaran de ser, como recordos dos apareamentos xa terminados, de festas esquecidas, de desexos que non eran máis que os espectros do desexo, abrasadores, chameantes, ardentes, e así e todo inconclusos no logro e a satisfacción. Onde estaba o apetito de onte? A carne asada do porco no que a frecha do cazador errara? A doncela morta antes de que o mozo a coñecese?

Un recordo non era unha estrela, era a resposta de Ngurn. Como podía ser unha estrela un recordo? Máis aínda, tras a súa longa vida, aínda seguía observando que o ceo estaba inalterado. Xamais reparara na ausencia de ningunha estrela do seu lugar habitual. Ademais, as estrelas eran lume e O Vermello non era lume —esta última traizón involuntaria non significou nada para Bassett.

—Falará mañá O Vermello? —preguntou. Ngurn encolleu os ombros como dicindo: «Quen sabe?»

—E ao outro día? E ao día seguinte? —insistiu Bassett.

—Gustaríame afumar a túa cabeza —cambiou de tema Ngurn—. É diferente das demais. Ningún diaño-diaño ten unha cabeza coma esa. Ademais, afumaríaa ben. Levaríame meses e meses. As lúas pasarían unha tras outra e o fume sería moi lento, e eu mesmo xuntaría os materiais para producir o fume. A pel non se engurraría. Sería tan tersa como agora.

Púxose de pé e colleu das trabes tisnadas polo afumado de incontábeis cabezas, onde o día non era máis que unha tebra, un paquete envolvido en esteiras, e comezou a abrilo.

—É unha cabeza como a túa —dixo— pero moi mal afumada.

Bassett excitouse ante a suxestión de que era a cabeza dun home branco, pois había moito que aceptara que aqueles habitantes da selva, que vivían no mesmo centro da gran illa, xamais tiveran contacto con homes brancos. Por certo que descubrira que non coñecían o case universal inglés Beche de mer do sur do Pacífico Occidental. Nin tampouco tiñan coñecemento do tabaco, nin da pólvora. Tiñan poucos e preciosos coitelos feitos con ferro e poucos e máis preciosos tomahawks, que el supuxera que foran capturados nalgunha guerra cos bosquimáns da xungla que, á súa vez, os conseguiran dun modo similar dos buscadores de sal que bordeaban as praias coralíferas e que tiñan ocasionais contactos cos homes brancos.

—Os homes que viven no exterior non saben curar cabezas —explicou Ngurn, mentres extraía da esteira unha cabeza de home branco e a puña nas mans de Bassett.

Era vella. O cabelo louro daba proba de que era un home branco. Podería xurar que lle pertencera a un inglés e de moito tempo atrás, a xulgar polas argolas douradas que aínda atravesaban os murchos lóbulos das orellas.

—Agora ben, a túa cabeza.... —dixo o doutor diaño-diaño, comezando co seu tema favorito.

—Direiche que faremos —interrompeu Bassett, conmocionado por unha idea nova—. Cando morra deixareiche a miña cabeza para que a afumes se, primeiro, me levas ver O Vermello.

—Cando esteas morto terei a túa cabeza de calquera xeito —dixo Ngurn rexeitando a proposición. Logo engadiu coa brutal franqueza dos salvaxes—: Ademais, non vivirás moito tempo. Xa case es un home morto. Haste debilitar cada vez máis. En poucos meses tereite virando e virando entre o fume. É pracenteiro facer virar a cabeza de alguén a quen se coñeceu tan ben como eu te coñezo a ti. E falareiche e direiche todos os segredos que tanto queres coñecer. Que xa non importarán, porque estarás morto.

—Ngurn —ameazou Bassett, subitamente furioso—. Sabes que o Fillo do Trono no Ferro é meu (isto era unha referencia á súa todopoderosa escopeta). Podo matarte en calquera momento e entón non terás a miña cabeza.

—Teráa Gngngn ou algún dos meus compañeiros —aseguroulle Ngurn, compracido—. E igualmente virará e virará aquí entre o fume da casa do diaño-diaño. Canto máis rápido me mates, tanto máis rápido a túa cabeza virará no fume.

E Bassett soubo que perdera a discusión.

Que era O Vermello? preguntouse Bassett mil veces durante a semana seguinte, a medida que se sentía máis forte. Que era a fonte do marabilloso son? Que era este Cantor do Sol, este Nado nas Estrelas, esta misteriosa deidade cuxa conduta era tan bestial como a das negras e simiescas bestas humanas que o adoraban, e cuxa arxéntea e doce e poderosísima canción de mando ouvira durante tanto tempo desde a distancia que o tabú permitía?

Fracasara en subornar a Ngurn co afumado da súa cabeza despois da súa morte. Gngngn, imbécil e xefe como era, era demasiado parvo e estaba demasiado influído por Ngurn como para tomalo en conta. Quedaba Balatta, que desde o momento en que o atopara e abrira os seus ollos azuis, seguira a ser a súa adoradora. Era unha muller e el sabía desde moito tempo atrás que o único modo de conseguir que traizoase a súa tribo era conquistando o seu corazón de muller.

Bassett era un home melindroso. Xamais lograra recuperarse do horror inicial que lle causara o horror feminino de Balatta. Nin sequera en Inglaterra, nos seus mellores momentos, se sentira demasiado conmovido polo encanto feminino. Agora, no entanto, coa resolución que só un home capaz de martirizarse pola ciencia pode ter, procedeu a violar todo o refinamento da súa natureza facéndolle o amor á inconcibibelmente repulsiva muller bosquimá.

Arreguizouse, pero desviando o rostro para ocultar os seus acenos e tragando o noxo, arrodeou cos seus brazos os ombreiros cheos de sucidade e sentiu no pescozo e no queixo o contacto do rancio e aceitoso e envurullado cabelo dela. Pero case gritou cando ela sucumbiu a esa primeira caricia do galanteo, facendo acenos e farfallando e emitindo ruídos de deleite estraños e porcinos. Era demasiado. E o que fixo a continuación foi levala ao regato e darlle un bo baño.

Desde entón dedicouse a ela como un verdadeiro namorado, con tanta frecuencia e durante tanto tempo como podía vencer o seu noxo. Pero o matrimonio, que ela suxeriu con ardor, observando debidamente os costumes tribais, rexeitouno. Por fortuna, a lei do tabú era moi poderosa na tribo. Así, Ngurn non podía tocar ósos nin carne nin pel de crocodilo. Fora disposto ao nacer. A Gngngn negábaselle para sempre tocar unha muller. No caso de que ocorrese unha profanación así, só podería ser expurgada coa morte da muller ofensora. Sucedera unha vez, despois da chegada de Bassett, que unha nena de nove anos, correndo no medio dos seus xogos tropezara e caera sobre o sacro xefe. Xamais a volveu ver. Balatta dixéralle a Bassett que a nena agonizara durante tres días e tres noites ante O Vermello. En canto a Balatta, a árbore do pan era tabú para ela. Bassett estaba agradecido por isto. O tabú puidera ser a auga.

Para el fabricou un tabú especial. Só podería casar, explicou, cando a Cruz do Sur alcanzase o seu punto máis elevado no ceo. Cos seus coñecementos de astronomía, gañara así unha prórroga de nove meses e confiaba en que nese lapso, ou ben estaría morto ou escaparía cara á costa con pleno coñecemento do Vermello e da orixe da súa marabillosa voz. Ao principio imaxinara O Vermello como unha grande estatua, como Memnón, que se tornaba falante en determinadas condicións de temperatura da luz solar. Pero cando, despois dunha incursión de guerra, un grupo de prisioneiros foi sacrificado de noite e baixo a chuvia, O Vermello falara máis ca nunca e Bassett descartara a súa hipótese.

Na compaña de Balatta, ás veces con outros homes e grupos de mulleres, vagara libremente pola selva en tres dos cuadrantes do compás. Pero o cuarto cuadrante, que contiña a morada do Vermello, era tabú. Fíxolle o amor a Balatta con maior frecuencia. Tamén se ocupou de que se lavase máis a miúdo. Era a eterna muller, capaz de calquera traizón en nome do amor. Aínda que a súa visión lle provocaba náuseas e o seu contacto desesperación, aínda que non podía escapar da súa fealdade, que o perseguía obstinadamente nos seus pesadelos, era consciente da cósmica realidade do sexo que a animaba e facía que a súa propia vida tivese menos valor que a felicidade do seu amante, con quen esperaba unirse. Xulieta ou Balatta? Cal era a diferenza intrínseca? O suave e tenro produto da ultracivilización ou o seu bestial prototipo de cen mil anos atrás?... Non había diferenza.

Bassett era primeiro un científico, despois un humanista. No corazón da xungla de Guadalcanal, decidiu experimentar co asunto, tal como no laboratorio experimentara con algunha reacción química. Aumentou o seu finxido ardor pola bosquimá, acrecentando ao mesmo tempo a forza da vontade do seu desexo de ser guiado por ela a ollar cara a cara O Vermello. Era a vella historia, recoñecía, de que a muller debe pagar. E así sucedeu cando un día ambos os dous estaban tentando pescar o pequeno peixe negro, sen nome nin clasificación, dunha polgada de longo, medio anguía e medio escamado, cheo de ovos de cor rosa dourada, que frecuentaba as augas frescas e que consideraban, cru e enteiro, fresco ou putrefacto, un manxar. Agachada na inmundicia do chan da xungla, Balatta botouse sobre el, aferrando os seus nocellos coas mans, bicándolle os pés e emitindo ruidiños que lle fixeron correr un calafrío pola columna vertebral. Rogoulle que a matase antes de esixirlle esa última proba de amor. Faloulle sobre castigo que sufría quen rompía o tabú do Vermello: unha semana de torturas en vida, cuxos detalles relatou xemendo coa cara oculta na lama até que el advertiu que aínda era un novato no coñecemento do espanto que un ser humano podía descargar noutro ser humano.

Porén, Bassett insistiu en que o seu desexo de home fose satisfeito a pesar do risco que corría a muller, para que puidese resolver o misterio do canto do Vermello, aínda que ela morrese dun xeito lento e arrepiante. E Balatta, que só era unha muller, cedeu. Conduciuno cara ao cuadrante prohibido. Unha montaña abrupta, inclinada desde o norte para reunirse con outra similar ao sur, convertía o regato en que pescaran nun profundo desfiladeiro sombrizo. Despois dunha milla polo paso, o camiño ascendía bruscamente até que cruzaron unha senda de pedra calcaria espida que atraeu os seus ollos de xeólogo. Sempre ascendendo, aínda que deténdose a miúdo polo cansazo, escalaron alturas cubertas de bosques até que emerxeron a unha meseta espida. Bassett recoñeceu o material que a compuña como area volcánica negra e soubo que un imán de peto capturaría unha presada dos angulosos grans que estaba a pisar.

E entón, levando a Balatta da man e conducíndoa cara a adiante, chegou alí: a un tremendo pozo, obviamente artificial, no corazón da meseta. Vellas historias, as Directivas de Navegación nos Mares do Sur, datos que cría esquecidos e áxiles e furiosas connotacións xurdiron no seu cerebro. Fora Mendana quen descubrira as illas, chamándoas Salomón, crendo que atopara as lendarias minas do monarca. Riran da credulidade infantil do vello navegante mais, con todo, aquí estaba el, Bassett, ao bordo dunha escavación exactamente igual ás das minas de diamantes de Sudáfrica.

Pero non foi un diamante o que viu ao mirar cara a abaixo. Máis ben era unha perla, coa profunda iridescencia dunha perla, pero dun tamaño que todas as perlas do mundo de todos os tempos fundidas nunha non lograrían igualar. Tiña unha cor que non podía soñarse en ningunha perla ou en calquera outra cousa, porque era a cor do Vermello. E no momento Bassett soubo que ese era o mesmo Vermello. Tratábase dunha esfera perfecta de sesenta metros de diámetro, cuxa parte superior se atopaba a trinta metros por baixo do bordo. Bassett comparou a calidade da cor coa da laca. Por certo que lle pareceu algún tipo de laca, aplicada polo home, pero unha laca demasiado marabillosa e sutil para ser fabricada polos habitantes da xungla. Máis brillante que o brillante vermello cereixa, a súa riqueza de cor era como se o vermello xurdise doutro vermello. Relucía iridescente baixo a luz do sol como se xurdise dunha capa tras outra de vermello.

En balde Balatta loitou por tratar de disuadilo de que descendese. Botouse no po pero, ao ver que el continuaba pola senda que descendía en espiral pola parede do pozo, seguiuno, tremendo e xemendo de terror. Era evidente que a esfera vermella fora desenterrada como unha pedra preciosa. Considerando o exiguo número dos membros das doce aldeas aliadas e os seus métodos e ferramentas primitivas, Bassett soubo que só o traballo de mil xeracións puidera facer esa enorme escavación.

Achou o chan do pozo tapizado de ósos humanos, entre os que xacían, maltratados e sen rostro, os deuses locais de pedra e madeira. Algúns, cubertos de obscenos deseños e figuras totémicas, estaban esculpidos en sólidos troncos de árbore de doce ou quince metros de lonxitude. Advertiu a ausencia do deus quenlla e do deus tartaruga, tan comúns nas aldeas da costa, e asombrouse ante a constante recorrencia do motivo do helmo. Que sabían de helmos estes salvaxes da xungla do corazón de Guadalcanal? Seica os homes de armas de Mendana penetraran até alí séculos atrás usando helmos? E se non, de onde sacarían o motivo os pobos da selva?

Avanzando sobre a confusión de deuses e ósos, con Balatta xemendo xunto aos seus calcañares, Bassett penetrou na sombra do Vermello e pasou por baixo da súa xigantesca prominencia até tocalo coa punta dos dedos. Aquilo non era laca. Tampouco era tersa a superficie, como o sería no caso da laca. Pola contra, era rugosa e irregular, con ocasionais fragmentos que demostraban que sufrira calor e fusión. Ademais, estaba feita de metal, aínda que diferente de calquera metal ou combinación de metais que vise antes. En canto á cor, decidiu que non fora aplicada. Era a propia do metal.

Moveu as puntas dos dedos, que até o momento só descansaran sobre a superficie, e sentiu que toda a xigantesca esfera se aceleraba, vivía e respondía. Era incríbel! Un rozamento tan lixeiro e unha masa tan enorme! Porén, sentíraa arreguizarse baixo a caricia dos seus dedos con rítmicas vibracións que se converteron en rozamentos e murmurios de son, pero tan diferente, tan lene que era case un asubío. Tan melodioso que era tenro até a loucura e vibraba como a trompa dun trasno, tanto que por fin Bassett decidiu que se parecía a un repenicar das campás divinas que chegara á terra desde o espazo exterior.

Mirou a Balatta, pero a voz que el evocara no Vermello fixéraa enterrar o rostro, laiándose, entre os ósos. Volveu á contemplación do prodixio. Era oco, foi a súa conclusión, e feito dalgún metal descoñecido na Terra. Os vellos déranlle un bo nome: O Nado nas Estrelas. Só das estrelas podía provir e non por azar. Era unha creación artificial dalgunha mente. Unha perfección daquela forma, oca como era, non podía ser o resultado dunha casualidade. Era sen dúbida fillo de intelixencias remotas e imposíbeis de adiviñar, feito corpo no metal. Contemplouno atónito, co seu cerebro ruxindo hipóteses loucas que explicasen ese viaxeiro que se aventurara na noite do espazo, pisando as estrelas e que agora se alzaba ante el e sobre el, exhumado por pacientes antropófagos, desgastado pola súa furiosa inmersión en dúas atmosferas.

Pero era esa cor un verniz fixado con calor sobre algún metal coñecido? Ou era unha calidade intrínseca do metal mesmo? Cravou a punta do seu coitelo de peto para comprobalo. No mesmo instante a esfera estoupou nun poderoso murmurio de aguda protesta, un tanxido dourado, se se pode admitir o tanxido dun murmurio, que se elevou até o máis alto, afundíndose até o máis profundo, os dous extremos do rexistro sonoro ameazando con completar o círculo e reunirse no xigantesco trono que el ouvira con tanta frecuencia no límite da distancia tabú.

Esquecendo a súa seguridade, esquecendo mesmo a súa propia vida, enfeitizado polo prodixio desa cousa inconcibíbel e inimaxinábel, levantou o coitelo para dar un gran golpe, pero Balatta impediullo. Ela alzouse sobre os seus xeonllos nunha agonía de terror, aferrándose aos xeonllos del e suplicándolle que desistise. Na intensidade do seu desexo de impresionalo puxo un brazo entre os dentes e cravounos até o óso.

El apenas reparou no acto, aínda que se rendeu automaticamente aos seus máis xentís instintos e retirou o coitelo. Para el, a vida humana empequenecera até adquirir proporcións microscópicas ante este portento dunha forma de vida máis elevada que proviña das distancias do universo sideral. Como se a muller fose un can, fixo que se levantase dunha patada para instala a acompañalo a facer un recoñecemento circular da base. Aos poucos metros atopouse con horrores. Aínda entre os outros, recoñeceu os restos calcinados polo sol da nena que accidentalmente rompera o tabú persoal do Xefe Gngngn. Entre os restos dos mortos atopou o que quedaba de alguén que aínda non morrera. Con razón os bosquimáns invocaban o nome do Vermello, vendo nel a súa propia imaxe que trataban de aplacar e satisfacer con ofrendas tan sanguentas.

Máis aló, sempre abríndose paso entre os ósos humanos e as imaxes de deuses que formaban o piso daquel antigo templo de sacrificios, atopouse co aparello que facía que a chamada do Vermello atravesase atronando a xungla e as pradarías até a praia de Rigmanu. Era tan simple e primitivo como consumado era o artificio do Vermello. Un gran péndulo, de quince metros de lonxitude, endurecido por séculos de supersticiosos coidados, tallado con dinastías de deuses, un enriba do outro, todos con helmo, todos sentados na boca aberta dun crocodilo, penduraba dunhas sogas, formadas por rubideiras trenzadas, atadas do vértice dun trípode feito con tres grandes troncos, tamén tallados con grotescos bosquexos dos conceptos modernos de deus e da arte. Do péndulo colgaban unhas sogas, por medio das cales os homes podían imprimirlle forza e dirección. Como un ariete, este péndulo podía ser impelido contra a poderosa e iridescente esfera vermella.

Aquí era onde Ngurn oficiaba e funcionaba relixiosamente para si mesmo e para as doce tribos baixo o seu mandato. Bassett riu con forza, case como un tolo, ao pensar naquel marabilloso mensaxeiro ao que a intelixencia dotara de ás para voar polo espazo e caer na praza forte dos bosquimáns para ser adorado por eses simiescos, antropófagos e salvaxes cazadores de cabezas. Era coma se a Palabra Divina caese na inmunda lama do abismo que arrodea o fondo do inferno, coma se os mandamentos de Jehová fosen esculpidos na pedra para llos ensinar aos monos das gaiolas do zoolóxico, como se o Sermón da Montaña fose predicado nun manicomio de lunáticos.

Transcorreron lentas semanas. Por propia elección, Bassett pasaba as súas noites sobre o cincento piso da casa do diaño-diaño, baixo as cabezas que oscilaban eternamente, afumándose con lentitude. Facíao porque o lugar era tabú para o inferior sexo feminino e, por tanto, podía refuxiarse de Balatta, que se volveu máis obsesiva e perigosamente amante a medida que a Cruz do Sur se elevaba máis e máis no ceo, marcando a inminencia do casamento. Os días Bassett pasábaos nunha hamaca colgada á sombra da grande árbore do pan que crecía ante a casa diaño-diaño. Había alteracións neste programa durante os seus devastadores ataques de febre, nos que pasaba días e días tendido no chan da casa das cabezas. Seguía loitando por combater a febre, por vivir, para facerse máis e máis forte cando chegase o día en que se atrevese a atravesar a pradaría e a xungla que se estendía máis aló, para gañar a praia e atopar algún cachemarín ou goleta de traficantes de escravos que o levase de regreso á civilización, onde informaría sobre a mensaxe doutros mundos que xacía, adorado sombriamente por bestas humanas, no escuro corazón do centro de Guadalcanal.

Outras noites, deitado até tarde baixo a árbore do pan, Bassett pasaba longas horas contemplando como se puñan lentamente as estrelas occidentais, máis aló do negro muro das xunglas que rodeaba o claro da aldea. En posesión dun coñecemento máis que corrente da astronomía, sentía un pracer enfermizo en especular sobre os habitantes dos mundos invisíbeis deses soles incribelmente remotos, de cuxas casas de luz xurdira a vida, un tímido visitante, desde as criptas sombrizas da materia. Non podía limitar o tempo nin o espazo. Ningunha subversiva especulación do radio conseguira conmover a súa sólida fe na conservación da enerxía e na indestrutibilidade da materia. Sempre e eternamente deben existir as estrelas. E con seguridade, nese fermento cósmico, todo debía ser comparativamente semellante, comparativamente da mesma sustancia ou sustancias, agás polos caprichos do fermento. Todo debía obedecer ou compor as mesmas leis que rexían sen infraccións toda experiencia humana. Por tanto, argumentaba e aceptaba Bassett, os mundos e as vidas debían ser un don natural de todos os soles, tal como eran un don natural do sol do seu sistema solar en particular.

Tal como el xacía alí, baixo a árbore do pan, unha intelixencia que esculcaba os abismos estrelados, así debía o universo estar exposto ao incesante esculcar de ollos innumerábeis, como os seus, aínda que seguramente diferentes que, polo mesmo motivo, terían detrás intelixencias que se preguntarían e buscarían o significado e a construción do todo. Razoando deste xeito, sentía que a súa alma se unía en comuñón con tan augusta compañía, esa multitude cuxa mirada estaba fixa para sempre sobre o tapiz do infinito.

Quen eran? Que eran, aqueles seres distantes e superiores que cruzaran o ceo coa súa xigantesca, vermella e iridescente mensaxe que cantaba o infinito? Seguramente había tempo que percorrían o camiño sobre o que tan recentemente, de acordo co calendario cósmico, o home puxera os seus pés. E para ser capaces de enviar unha mensaxe así a través do pozo do espazo, era seguro que xa gañaran esas alturas cara ás que, na escuridade e confusión de moitos designios, o home se arrastraba amodo, con bágoas e traballo e suor. E que había nestas alturas? Conseguirían a Irmandade? Ou descubrirían que a lei do amor impón o castigo da debilidade e a declinación? Era unha loita a vida? Sería a lei do universo a desapiadada lei da selección natural? E se as súas conclusións, a súa antiga sabedoría, estaba encerrada no enorme corazón metálico do Vermello, esperando ao primeiro terráqueo que a lese? Dunha cousa estaba seguro: a esfera sonora non era ningunha pinga de vermello orballo sacudida da melena de ningún sol atormentado. Era algo planeado e contiña a mensaxe e a sabedoría das estrelas.

Que máquinas, elementos e forzas, que erudición, misterios e controis do destino podería haber no seu interior! Sen dúbida, se tanto podía encerrarse na pedra fundamental dun edificio público, esta enorme esfera podía conter vastas historias, logros de investigación que transcendían as máis tolas esperanzas humanas, leis e fórmulas que, comodamente dominadas, farían que a vida do ser humano na terra, individual e colectiva, saltase da súa lama actual a inconcibíbeis alturas de pureza e poder. Era o maior agasallo do Tempo ao ser humano insaciábel que aspiraba ao ceo. E a el, Bassett, fóralle concedida a grandiosa fortuna de ser o primeiro en recibir esta mensaxe dos parentes interestelares do home!

Ningún home branco, e menos aínda ningún home das outras tribos da xungla, vira nunca O Vermello e sobrevivira despois. Esa era a lei, tal como Ngurn lla expuxera a Bassett. Pero existía con frecuencia no pasado a irmandade de sangue, argumentara Bassett en resposta. Pola súa banda, Ngurn negárao solemnemente. Nin a irmandade de sangue contaba co favor do Vermello. Só un home nado na tribo podía ver O Vermello e vivir. Pero agora, co seu segredo culpábel que unicamente Balatta coñecía, aínda que os seus beizos estaban selados polo temor á inmolación ante O Vermello, a situación era diferente. O que Bassett tiña que facer era recuperarse das febres que o debilitaran e regresar á civilización. Entón volvería á fronte dunha expedición e, aínda que tivese que destruír toda a poboación de Guadalcanal, extraería do corazón do Vermello a mensaxe do outro mundo.

Pero as recaídas de Bassett fixéronse máis frecuentes, as súas breves convalecencias menos e menos vigorosas, os seus períodos de coma máis longos, até que chegou a saber, máis aló dos últimos guechos do optimismo inherente a unha constitución tan tremenda como a súa, que xamais viviría para cruzar a pradaría, atravesar a perigosa xungla costeira e chegar ao mar. Todo se esvaecía a medida que a Cruz do Sur se elevaba no ceo, até que mesmo Balatta soubo que morrería antes da data nupcial determinada polo seu tabú. Ngurn en persoa peregrinou en busca dos materiais para afumar a cabeza de Bassett e proclamou e exhibiu orgullosamente ante este a perfección artística das súas intencións para cando morrese. En canto a si mesmo, Bassett non estaba impresionado. Durante demasiado tempo e con demasiada profundidade a vida fora fuxindo del como para que agora lle trabase o temor á súa inminente extinción. Persistiu, alternando os períodos de inconsciencia con períodos de certa lucidez, fantásticos e irreais, durante os que se preguntaba en balde se en realidade contemplara O Vermello ou se sería un pesadelo espectral produto do delirio.

Chegou o día en que todas as néboas e arañeiras desapareceron, e o seu cerebro estivo tan claro como unha campá. Entón puido apreciar con xustiza a debilidade do seu corpo. Non podía levantar as mans nin os pés. Tiña tan pouco control sobre o seu corpo que apenas era consciente del. Apenas a pel recubría a súa alma e soubo que a escuridade final se aproximaba. Soubo que a súa fin se achegaba. Soubo que contemplara realmente O Vermello, o mensaxeiro entre mundos. Soubo que non viviría para transmitir esa mensaxe á humanidade, esa mensaxe que, polo que sabía, podería agardar no corazón de Guadalcanal dez mil anos sen que o home a ouvise. Entón remexeuse con resolución, chamando por Ngurn para que se unise a el baixo a sombra da árbore do pan, e discutiu co vello doutor diaño-diaño os termos e preparativos do último esforzo da súa vida, da súa aventura final na súa existencia corpórea.

—Coñezo a lei, oh Ngurn —concluíu—. Quen non pertenza á tribo non debe contemplar O Vermello e seguir con vida. Non vivirei de calquera xeito. Os teus mozos hanme levar ante O Vermello e contemplareino. E escoitarei a súa voz e logo morrerei baixo a túa man, oh Ngurn. Así, as tres cousas estarán satisfeitas: a lei, o meu desexo e a túa rápida posesión da miña cabeza, que os teus preparativos esperan.

Ngurn asentiu engadindo:

—É mellor así. É unha parvada que un home enfermo que non pode mellorar siga vivindo. Tamén é mellor para os vivos que marche. Estorbaches moito ultimamente. Antes era bo para min conversar cun home tan sabio. Pero durante lúas e días conversamos pouco. En cambio, estiveches na casa das cabezas, facendo ruídos de porco moribundo ou falando moito e en voz alta na túa lingua, que non podo comprender. Isto foi unha perturbación para min, porque gusto de pensar nas grandes cousas da luz e a tebra mentres fago virar as cabezas no fume. Os teus ruídos foron unha distracción para a longa aprendizaxe e maduración da sabedoría final que será miña antes de morrer. En canto a ti, sobre quen se cerne xa a tebra, é bo que morras agora. E prométoche que, nos longos días que virán nos que eu faga virar a túa cabeza no fume, ningún home da tribo virá perturbarnos. E contareiche moitos segredos, pois son un home vello e moi sabio, e engadirei sabedoría á sabedoría mentres faga virar a túa cabeza no fume.

Así que construíron unha liteira e, sostido polos ombreiros de media ducia de homes, Bassett emprendeu a súa última pequena aventura, que ía coroar para el a aventura total de vivir. Cun corpo do que apenas era consciente, porque até a dor se esgotara nel, e cun cerebro claro e brillante que o impulsaba a unha silenciosa éxtase de completa lucidez de pensamento, reclinábase na liteira e contemplaba a desaparición do mundo que pasaba ao seu carón, observando por última vez a árbore do pan ante a casa do diaño-diaño, o día escurecido baixo o teito enguedellado da xungla, o desfiladeiro sombrizo entre as altas montañas, o paso de pedra calcaria espida e a meseta de negra area volcánica.

Fixérono descender polo carreiro en espiral do pozo que rodeaba o brunido e brillante Vermello, que sempre parecía a piques de mudar a súa cor iridescente por unha doce melodía ou un trono. E, por riba de ósos e restos de homes e deuses inmolados levárono, pasando o horror doutros inmolados que aínda vivían, até o trípode e o xigantesco péndulo.

Alí Bassett, axudado por Ngurn e Balatta, sentou con debilidade e mirou O Vermello cuns ollos claros e penetrantes que todo o vían.

—Unha vez, oh Ngurn —dixo, sen sacar os ollos da vibrante superficie sobre a cal e por baixo da cal todos os matices da vermella cereixa se movían sen parar, sempre a piques de converterse en son, en sedosos rozamentos, prateados murmurios, dourados tanxidos de cordas, aveludadas frautas de trasnos, melodiosas distancias de tronos.

—Espero —instou Ngurn despois dunha longa pausa, co tomahawk de mango longo preparado na man.

—Unha vez, oh Ngurn —repetiu Bassett—, dáixalle falar ao Vermello para que eu poida velo e escoitalo. Logo dá o golpe. Así, cando alce a miña man deixarei caer a cabeza, facendo sitio para que o golpe caia sobre a base do meu pescozo. Pero eu, oh Ngurn, que estou a piques de abandonar para sempre a luz do día, querería facelo coa marabillosa voz do Vermello resoando nos meus ouvidos.

—E eu prométoche que xamais haberá unha cabeza mellor afumada que a túa —aseguroulle Ngurn, á vez que lles sinalaba aos homes da tribo as sogas que colgaban do péndulo—. A túa cabeza será a miña obra mestra no afumado de cabezas.

Bassett sorriu en silencio ante a fachenda do vello, mentres que o gran tronco tallado, que xa moveran doce metros atrás, era liberado. No momento seguinte Bassett perdeuse na éxtase causada pola atronadora e abrupta liberación do son. Pero que trono! Melodioso coa preciosidade de todos os metais sonoros. Os arcanxos falaban nel, era estupendamente belo comparado con todos os outros sons. Estaba investido da intelixencia dos superhomes de planetas doutros soles. Era a voz de Deus, sedutora e que ordenaba ser ouvida. E... o eterno milagre do metal interestelar! Bassett viu cos seus propios ollos como as cores se transformaban en sons até que toda a superficie visíbel da gran esfera estivo percorrida por algo que el non sabía se era cor ou son. Nese momento, os intersticios da materia foron seus, xunto con todos os intercambios entre materia e enerxía.

Pasou o tempo. Finalmente foi arrincado da súa éxtase por un impaciente movemento de Ngurn. Esquecera o vello diaño-diaño. Un breve brillo de fantasía fixo que Bassett tivese que afogar unha gargallada rouca. Tiña a escopeta xunto a el, na liteira. Todo o que tiña que facer era apuntala á súa cabeza, apertar o gatillo e facer saltar os miolos.

Pero por que traizoalo? Cazador de cabezas, besta caníbal, con tanto de simio como de humano, o vello Ngurn, de acordo coa súa intelixencia, xogáralle tan limpo como ninguén. Ngurn era en si mesmo un precursor da ética e a honra, da consideración, da xentileza humana. Non, decidiu Bassett, sería unha tremenda mágoa e un acto deshonroso traizoar así o vello no último momento. A súa cabeza era de Ngurn e sería a cabeza que Ngurn afumaría.

Así que alzou a man, inclinou a cabeza cara a adiante para expor, como conviñera, a súa tensa columna vertebral e esqueceu a Balatta, que era simplemente unha muller, só unha muller non desexada. Soubo, sen ver, o momento en que a afiada machada se ergueu no ar detrás del. E desde ese instante até a fin, caeu sobre Bassett a sombra do Descoñecido, un sentimento de inminente marabilla ante o esborrallarse dos muros do imaxinábel. Case lle pareceu, cando soubo que o golpe empezara a caer e xusto antes de que o gume do aceiro mordese a carne e os nervios, contemplar o sereno rostro de Medusa, a Verdade... E, xunto co rozamento do aceiro e a arremetida da escuridade, nun lóstrego de fantasía, tivo a visión da súa cabeza virando lentamente, sempre virando, na casa diaño-diaño xunto á árbore do pan.

Créditos

Título orixinal:
Goliath, When the World was Young, The Unparalleled Invasion, The Strength of the Strong, The Red One.

Licenza do texto orixinal:
Dominio público
Licenza da tradución:
CC 3.0 by-nc-nd España

Texto:
Jack London
Tradución:
Tomás González Ahola
Revisión da edición en papel:
Helena Bermúdez Sabel
Revisión da edición ebook:
Alba Rozas Arceo
Capa:
Denís Fernández Cabrera

Primeira edición en papel: 2012
Primeira edición ebook: 2021

Edita:
Urco Editora
R/do Avío 11, baixo
15705, Compostela, Galiza
info@urcoeditora.com

Este proxecto editouse ao abeiro do Fondo de proxectos culturais Xacobeo 2021-2022 da Xunta de Galicia.

Esta obra recibiu unha axuda da Consellería de Cultura e Turismo, Dirección Xeral do Libro, Bibliotecas e Arquivos, na convocatoria de axudas para a tradución do ano 2011, consistente no 46,78% dos honorarios do tradutor.

Podes atopar a edición en papel deste e outros títulos de fantasía, ciencia ficción e terror no web de Urco Editora.

Formato eBook diagramado pola Sacauntos Cooperativa Gráfica utilizando o software libre Sigil, Inkscape, GIMP e LibreOffice.

Esta obra está publicada baixo unha licenza de Recoñecemento-Non comercial sen obra derivada 3.0 España de Creative Commons (CC 3.0 by-nc-nd). Isto significa que es libre de a copiar e distribuír sempre e cando cites a fonte e sexa sen ánimo de lucro

Outros títulos da Biblioteca Jack London:

Podes comprar copias en papel e descargar versións dixitais gratuítas da obra deste autor nas seguintes ligazóns:

A praga escarlata

Antes de Adán

O talón de ferro

Contos de ciencia ficción volume I

Contos de ciencia ficción volume II

Contracapa